II SA/Sz 900/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.),, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 lutego 2015 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] r. Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokata M. K. kwotę [...] złotych zawierającą należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Starosta decyzją z dnia [...], nr [...], orzekł o uznaniu W.W. za osobę bezrobotną z dniem [...] oraz o przyznaniu jej od dnia [...] prawa do zasiłku w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Następnie decyzją z dnia [...] Starosta orzekł o utracie przez W.W. prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem [...]. Decyzją z dnia [...] Starosta przyznał W.W. od dnia [...] stypendium, o którego utracie z dniem [...] orzekł decyzją z dnia [...]. Kolejną decyzją z dnia [...], nr [...], Starosta orzekł o utracie przez W.W. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] z uwagi na przyznanie jej jednorazowych środków na rozpoczęcie działalności gospodarczej, na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013 r. poz. 674), zwanej dalej "ustawą o promocji zatrudnienia". W dniu [...] do Powiatowego Urzędu Pracy wpłynęło pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w którym poinformowano, że w okresie [...] oraz w okresie [...] W.W. była zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego i ubezpieczeń społecznych z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy zlecenia przez płatnika składek - Polski Czerwony Krzyż. W związku z powyższą informacją postanowieniem z dnia [...] Starosta, powołując się na art. 145 § 1 pkt 5, art. 147, art. 149 § 1 oraz art. 150 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej "K.p.a.", wznowił z urzędu postępowania: - w sprawie utraty przez W.W. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] zakończone decyzją ostateczną z dnia [...]; - w sprawie pobierania przez skarżącą zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania zakończone decyzją ostateczną z dnia [...]; - w sprawie przyznania prawa do pobierania stypendium z tytułu odbywania stażu od dnia [...] zakończone decyzją ostateczną z dnia [...]; - w sprawie utraty prawa do pobierania stypendium z dniem [...] zakończone decyzją ostateczną z dnia [...]. Następnie Starosta decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 i art. 150 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 2 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia, po wznowieniu postępowania, uchylił decyzje własne z dnia [...], z dnia [...] i orzekł o utracie przez W.W. z dniem [...] statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Wojewoda decyzją z dnia [...], po rozpatrzeniu odwołania W.W., działając w oparciu o przepis art. 138 § 2 K.p.a. oraz art. 10 ust. 2 pkt 7 ustawy o promocji zatrudnienia, uchylił w całości decyzję organu I instancji z dnia [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Kolejną decyzją z dnia [...], Starosta uchylił decyzję własną z dnia [...] w sprawie utraty przez W.W. prawa do zasiłku dla bezrobotnych i orzekł o utracie przez stronę statusu osoby bezrobotnej i prawa do pobierania zasiłku, z dniem [...], z powodu podjęcia innej pracy zarobkowej. Na skutek odwołania W.W., Wojewoda decyzją z dnia [...] uchylił ww. decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ wyjaśnił, że Starosta nieprawidłowo zakończył postępowanie wznowieniowe, ponieważ orzekając na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. o uchyleniu decyzji w sprawie utraty prawa do zasiłku, wychodząc poza zakres uchylanej decyzji orzekł o utracie statusu osoby bezrobotnej. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Starosta decyzją z dnia [...], powołując się na art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 2 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia orzekł o utracie przez W.W. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] z powodu podjęcia innej pracy zarobkowej. Po rozpatrzeniu odwołania strony Wojewoda decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 10 ust. 7 pkt 2 i art. 33 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Następnie Starosta decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 150 § 1 i art.151 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. b w związku z art. 71 ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia, po wznowieniu postępowania, uchylił decyzję własną z dnia [...] w sprawie utraty prawa do pobierania zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania i jednocześnie orzekł o utracie prawa do pobierania zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...]. Starosta w uzasadnieniu tej decyzji stwierdził, iż z posiadanych dokumentów wynika, że od dnia [...] W.W. podjęła inną pracę zarobkową i w związku z tym od tego dnia powinna zostać wyrejestrowana z ewidencji bezrobotnych, co zostało dokonane decyzją z dnia [...]. Mając na uwadze powyższe Starosta postanowił jak w rozstrzygnięciu. Od powyższej decyzji W.W. odwołała się podnosząc, że czynność zarobkowa nie mogła mieć miejsca, wbrew ustaleniom organów, tak więc decyzja została wydana na podstawie błędnego stanu faktycznego. Wojewoda decyzją z dnia [...], numer [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy, po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania stwierdził, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, że skarżąca podczas posiadania statusu osoby bezrobotnej, po rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu [...], bez powiadomienia Urzędu, na dzień [...] związana była umową cywilnoprawną, co oznacza, że nie spełniała już w tym dniu warunków do posiadania statusu osoby bezrobotnej. W związku z tym, Starosta wznowił postępowanie administracyjne w sprawie pobieranego przez W.W. prawa do zasiłku dla bezrobotnych i orzekł o utracie prawa do ww. świadczenia z dniem [...], tj. z dniem, z którym strona nie posiadała już statusu osoby bezrobotnej. Podstawy uchylenia kwestionowanego rozstrzygnięcia nie może stanowić powoływany przez skarżącą fakt złożenia zawiadomienia do Prokuratury Rejonowej o możliwości poświadczenia nieprawdy przy zawarciu umowy zlecenia oraz wystawionym rachunku, ponieważ postępowanie to zostało umorzone wobec braku danych uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu zabronionego. Dla ustalenia, czy strona posiadała uprawnienia do pobierania zasiłku dla bezrobotnych w dniu [...] znaczenie ma to, że: 1. była związana umową cywilnoprawną, 2. z rachunku do umowy wynika, że za wykonanie umowy wypłacone zostało jej wynagrodzenie, 3. strona umowy, tj. PCK, odprowadził za stronę w tym okresie podatek i należną składkę, 4. ZUS potwierdził – w piśmie z dnia [...], iż nastąpił zbieg tytułów z racji zawarcia umowy zlecenia oraz posiadania statusu osoby bezrobotnej. Organ dodał też, że do chwili wydania decyzji skarżąca nie wykazała żadnym przeciwdowodem, że umowy zlecenia nie podpisała i nie pobrała z tego tytułu wynagrodzenia. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W.W. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzuciła jej naruszenie: - art. 7 K.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego skutkujące uznaniem, że w dniu [...] wykonywała czynności zarobkowe, - art. 6 K.p.a. przez błędną subsumpcję przepisów prawa do stanu faktycznego, który został błędnie ustalony, - art. 75 § 1 K.p.a. w związku z art. 11 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie pełnego postępowania dowodowego skutkującego brakiem właściwego i rzetelnego wyjaśnienia sprawy, - art. 33 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia poprzez zastosowanie ich w niniejszej sprawie. Skarżąca złożyła wniosek o zwrócenie się do Polskiego Czerwonego Krzyża –o przedłożenie na potrzeby niniejszego postępowania oryginału rachunku do umowy zlecenia z dnia [...] i przeprowadzenie z niego dowodu na okoliczność w jakiej placówce wykonana miała być rzekoma prelekcja. Ponadto wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do skargi. Ustanowiony na zasadzie prawa pomocy pełnomocnik w piśmie procesowym z dnia [...] zmodyfikował stanowisko wyrażone w skardze i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na rzecz pełnomocnika kosztów udzielonej pomocy prawnej. Wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 31 października 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 789/14, uchylił decyzję Wojewody z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] o utracie przez W.W. z dniem [...] statusu bezrobotnego, co stanowi podstawę wznowieniową określoną w art.145 § 1 pkt 8 K.p.a. Dodatkowo zarzucił naruszenie art. 75 § 1 w związku z art. 7 i 8 K.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i brak staranności organu wyjaśnieniu sprawy. Podniósł także, że doszło do naruszenia art. 71 ust. 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia poprzez pozbawienie skarżącej prawa do zasiłku z dniem [...] w sytuacji, gdy po uchyleniu przez WSA decyzji Starosty z dnia [...], status bezrobotnego utraciła dopiero z dniem [...]. W odpowiedzi na skargę Wojewoda, nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska, wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zm.). Na podstawie art.71 ust.1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli, między innymi, w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy bądź też spełniał inne wymogi określone w tym przepisie. Kolejne przepisy ustawy o promocji zatrudnienia określają wysokość zasiłku dla bezrobotnych i okresy, od których zależy jego wysokość oraz okres pobierania zasiłku (art.72 i 73), przypadki w których zasiłek dla bezrobotnych nie przysługuje (art.75), a także inne uprawnienia i obowiązki bezrobotnych. Żaden z przepisów nie określa samodzielnej podstawy utraty zasiłku dla bezrobotnych przez osoby, które utraciły status bezrobotnego . Podstawę taką należy jednak wyprowadzić z brzmienia art. 71 ust. 1 w związku z art. 2 ust.1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia. Skoro bowiem zgodnie z art. 71 ust. 1 prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu, a art. 2 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy wskazuje jakie osoby mogą być uznane za bezrobotne, to tym samym niespełnienie w danym momencie warunków uznania za osobę bezrobotną, skutkuje utratą nie tylko statusu bezrobotnego, ale także prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Dla posiadania więc prawa do zasiłku dla bezrobotnych niewystarczające jest wykazanie wymaganego okresu uprawniającego do zasiłku, od którego posiadania zależy nabycie prawa do tego świadczenia, lecz niezbędne jest również posiadanie statusu osoby bezrobotnej. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że decyzja o utracie statusu osoby bezrobotnej zawsze skutkuje decyzją o utracie prawa do zasiłku. Sądowi z urzędu znany jest fakt wydania przez ten sąd wyroku z dnia 31 października 2014 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 789/14 (dostępny w internecie), którym uchylił decyzję Wojewody z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] o utracie przez W.W. z dniem [...] statusu bezrobotnego. Wyrok ten jest prawomocny. Uchylenie decyzji o utracie przez W.W. statusu osoby bezrobotnej powoduje tym samym, że nie może się ostać, wydana w wyniku wznowienia postępowania, decyzja o uchyleniu decyzji Starosty z dnia [...] o utracie przez W.W. prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem [...] i orzekająca o utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem [...], a także decyzja Wojewody z dnia [...] – utrzymująca tę decyzję w mocy. Zgodnie z art.145 § 1 pkt 8 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Taka sytuacja wystąpiła właśnie w niniejszej sprawie. Natomiast, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Biorąc pod uwagę powyższe sąd uznał za uzasadnione oddalenie wniosków dowodowych skarżącej, uchylenie bowiem wydanych decyzji w oparciu o wskazaną wyżej podstawę prawną powoduje, iż dokonywanie przez sąd oceny prawidłowości przeprowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego, jak również odnoszenie się do zarzutów zawartych w skardze, byłoby przedwczesne. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty. Rozstrzygnięcie w pkt II sentencji wyroku zapadło na podstawie art. 152, zaś w pkt III na podstawie art. 250 ww. ustawy.