II SA/Sz 900/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi L. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 30 sierpnia 2024 r. nr SKO/PG/420/281/2024 w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Starosty Powiatowego w G. z dnia 29 grudnia 2023 r., nr RLiOŚ.6123.481.2023, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie na rzecz skarżącego L. S. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. 1. Przed wójtem Gminy B. toczy się postępowanie z wniosku z dnia [...] września 2023 r. Ł. S. (dalej przywoływany jako: "Skarżący"), w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej na terenie działki nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym B. , gmina B.. Wójt Gminy B. zwrócił się pismem z dnia [...] grudnia 2023 r. do Starosty [...] o uzgodnienie projektu decyzji Nr [...] ustalającej warunki zabudowy. 2. Starosta postanowieniem z [...] grudnia 2023 r. nr [...], na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 6, ust. 5 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 977 z późn. zm., dalej: "u.p.z.p.") oraz art. 106, ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 5 ust. 1, art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 82, dalej: "u.o.g.r."), odmówił uzgodnienia powyższego projektu decyzji o warunkach zabudowy. 3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. (dalej: "SKO", "Kolegium") postanowieniem z [...] sierpnia 2024 r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia Skarżącego na postanowienie Starosty z [...] grudnia 2023 r.024 r., nr [...], w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, utrzymało w mocy postanowienie Organu I instancji. Kolegium, w uzasadnieniu postanowienia, wskazało, że działka inwestycyjna jest gruntem rolnym, na który składają się grunty klasy RIIIa. SKO przywołało przepisy u.o.g.r. i wskazało, że grunty rolne klasy I – III podlegają szczególnej ochronie, o czym świadczą dotychczasowe przepisy art. 7 tej ustawy określające rygory w przypadku zamiaru zmiany przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze. Kolegium wskazało, że dotychczasowy przepis art. 7 ust. 2a został zmieniony na mocy ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. (Dz. U. z 2023 r., poz. 1688) i aktualnie ma brzmienie: Nie wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III położonych na obszarze uzupełnienia zabudowy w rozumieniu przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Jak wskazał Organ – przepis ten zaczął obowiązywać od 24 września 2023 r. a więc przed wniesieniem zażalenia przez Skarżącego – i ustawodawca nie przewidział żadnych przepisów przejściowych do oznacza zdaniem SKO, że znajduje on zastosowanie również do spraw wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie omawianego przepisu. Zdaniem Organu w aktualnym stanie prawnym brak jest możliwości zmiany przeznaczenia gruntów na cele nierolnicze, bowiem działka nr [...] nie stanowi terenów położonych na obszarze uzupełnienia zabudowy w rozumieniu przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jak stanowi art. 7 ust. 2a u.o.g.r. W ocenie Organu z taką sytuacją mielibyśmy do czynienia w przypadku uchwalenia przez Gminę B. planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego, jednakże dotychczas taki plan nie został uchwalony. Tym samym brak jest podstaw do uznania, że w sprawie istnieje możliwość zmiany przeznaczenia na cele nierolnicze gruntów rolnych klasy RIIIa znajdujących się na działce nr [...]. 4. W skardze do tut. Sądu Skarżący zarzucił naruszenie: art. 61 u.p.z.p. w zw. z art. 7ust. 2a u.o.g.r. przez przyjęcie, że w sprawie nie znajduje zastosowania art. 7 ust. 2a u.o.g.r. w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, tj. 24 września 2023 r. podczas gdy wniosek o wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania przestrzennego został złożony przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej (dnia 12 września 2023 r.), a w konsekwencji sprawa powinna zostać rozstrzygnięta merytorycznie na podstawie przepisów dotychczasowych na mocy przepisu przejściowego, tj. art. 59 ust. 1 ustawy zmieniającej. 5. Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. 6. Na wstępie wskazać trzeba, że niniejsza sprawa rozpoznana została w postępowaniu uproszczonym. Jak przewidziano w art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty. Jako że przedmiotem skargi spółka uczyniła postanowienie wydane na skutek uprzednio złożonego zażalenia, zaistniały podstawy do zastosowania przywołanej regulacji. Stosownie do art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Stanowi to odstępstwo od zasady jawnego rozpoznawania spraw, przewidzianej w art. 10 p.p.s.a. 7. Na wstępie wywodu należy nakreślić ramy prawne sprawy. Zgodnie z art. 106 § 1 k.p.a. jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Przepisami szczególnymi, które w rozpatrywanym przypadku wymagają zajęcia takiego stanowiska, są art. 53 ust. 4 pkt 6 w zw. z art. 60 ust. 1 i art. 64 ust. 1 u.p.z.p. Przewidują one, że decyzję o warunkach zabudowy wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta po uzgodnieniu z organami właściwymi w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz melioracji wodnych - w odniesieniu do gruntów wykorzystywanych na cele rolne i leśne w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami. Uzgodnienia tego dokonuje się w trybie art. 106 k.p.a., z tym że zażalenie przysługuje wyłącznie inwestorowi. W przypadku niezajęcia stanowiska przez organ uzgadniający w terminie 2 tygodni od dnia doręczenia wystąpienia o uzgodnienie - uzgodnienie uważa się za dokonane (art. 53 ust. 5 u.p.z.p.). Jak stanowi zaś art. 106 § 4 k.p.a. organ obowiązany do zajęcia stanowiska może w razie potrzeby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające. Zajęcie stanowiska przez ten organ następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 106 § 5 k.p.a.). Szczegółowe kryteria oceny zasadności zmiany przeznaczenia gruntów rolnych wyrażone zostały w u.o.g.r. Przepis art. 3 ust. 1 tej ustawy wyznacza kierunki ochrony gruntów rolnych stanowiąc, że ochrona ta polega m.in. na ograniczaniu przeznaczania ich na cele nierolnicze lub nieleśne (pkt 1) i zapobieganiu procesom degradacji i dewastacji gruntów rolnych oraz szkodom w produkcji rolniczej, powstającym wskutek działalności nierolniczej i ruchów masowych ziemi (pkt 2). Z regulacjami tymi koresponduje art. 6 ust. 1 u.o.g.r., który przewiduje, że na cele nierolnicze i nieleśne można przeznaczyć przede wszystkim grunty oznaczone w ewidencji gruntów jako nieużytki, a w razie ich braku - inne grunty o najniższej przydatności produkcyjnej oraz art. 7 regulujący instytucję zgody na przeznaczenie gruntu na cele nierolnicze i nieleśne. 8. Na mocy art. 14 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw, (Dz. U. z 2023 r. poz. 1688) dokonano zmian w art. 61 u.p.z.p., jak też art. 7 u.o.g.r. i zdaniem Organów orzekających w sprawie zastosowanie znajdują przepisy znowelizowane. Na terenie objętym wnioskiem brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a wobec przepisów przejściowych w sprawie wbrew stanowisku Kolegium, znajdują zastosowanie przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w brzmieniu dotychczasowym. Stosownie bowiem do przepisu art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw, (Dz. U. z 2023 r. poz. 1688), do spraw dotyczących wydania decyzji o warunkach zabudowy, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w brzmieniu dotychczasowym. Nie wymaga specjalnego uzasadnienia twierdzenie, że postępowanie w przedmiocie warunków zabudowy jest w tej sprawie postępowaniem głównym, wszczynanym na wniosek strony, zaś uzgodnienia stanowią postępowania wpadkowe, nie tracąc przy tym związku ze sprawą. Jak wynika z akt sprawy, wniosek Inwestora o ustalenie warunków zabudowy dla planowanego zamierzenia wpłynął do organu w dniu 12 września 2023 r. (karta nr 22 akt administracyjnych). Ustawa zmieniająca, przytaczana powyżej, weszła w życie w dniu 24 września 2023 r., zatem nie budzi wątpliwości w ocenie Sądu, że w sprawie – na zasadzie art. 59 ust. 1 ustawy zmieniającej zastosowanie znajdzie art. 61 ust. 1 u.p.z.p. oraz art. 7 ust. 2a u.o.g.r. w brzmieniu sprzed nowelizacji. 9. Wskazane powyżej uchybienia polegające na nieprawidłowym zastosowaniu przepisów prawa materialnego prowadzą do konieczności uchylenia zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., zaś na podstawie art. 135 p.p.s.a. również postanowienia je poprzedzającego, o czym Sąd orzekł w pkt I sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Powołane w treści uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl