II SA/Sz 901/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 listopada 2018 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty stałej za wprowadzenie ścieków przemysłowych do wód Basenu T. oddala skargę. Informacją z dnia 9 maja 2018 r. Zastępca Dyrektora Zarządu Zlewni w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, na podstawie art. 271 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. poz. 1566 i 1280) zwanej dalej również "p.w." ustalił Zarządowi Morskich Portów S. i Ś. S.A. w Ś. opłatę stałą w wysokości [...] zł, za wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi, za okres od [...] r. do [...] r., podając, że opłatę należy uiścić w czterech kwartalnych ratach. W informacji wskazano, że opłata stała została obliczona zgodnie z art. 271 ust. 5 ustawy Prawo wodne oraz § 10 ust 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2502), zwanego dalej "rozporządzeniem". Opłata stała została obliczona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 250 zł na dobę za 1 m3/s czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnego zrzutu, określonego w pozwoleniu wodnoprawnym z dnia [...] r. znak [...], w ilości [...] m3/h i wynoszącego po przeliczeniu [...] m3/s. Zarząd Morskich Portów S. i Ś. S.A. w S., pismem z dnia [...] r. złożyła reklamację informując, że kwestionuje sposób obliczenia ww. opłaty oraz jej wysokość. Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Zarządu Zlewni w S Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, określił Zarządowi Morskich Portów S. i Ś. S.A. w Ś., za okres od [...] r. do [...] r. opłatę stałą w wysokości [...] zł za wprowadzanie ścieków przemysłowych do wód B. T.. W uzasadnieniu decyzji organ, wskazując na brak możliwości uznania reklamacji, podniósł, iż pozwolenie wodnoprawne wydane decyzją Marszałka Województwa Z. w dniu [...] r. znak: [...] udzielane jest na szczególne korzystanie z wód - wprowadzanie do wód B. T. awaryjnego zrzutu oczyszczonych ścieków przemysłowych systemu S. w Ś.. Opłata stała za usługi wodne jest ściśle powiązana z wydanym pozwoleniem wodnoprawnym, co oznacza, że podmiot legitymujący się ważnym pozwoleniem wodnoprawnym obowiązany jest do ponoszenia opłaty stałej za usługi z niego wynikające. Ideą opłaty stałej za usługi wodne jest określenie maksymalnej presji na środowisko wodne w jednostce czasu. Opłata stała stanowi formę rekompensaty za gotowość środowiska wodnego do przyjęcia ścieków w ramach usług wodnych przez cały rok. W ww. pozwoleniu wodnoprawnym nie określono czasu, w którym podmiot może dokonać awaryjnego zrzutu ścieków jak również nie można wykluczyć, że taki zrzut nie nastąpi dlatego do naliczenia opłaty przyjęto czas wynoszący 365 dni. Prawo wodne nie przewiduje zwolnień z opłat za usługi wodne w przypadku zrzutów awaryjnych. Przedmiotowa opłata stała została obliczona zgodnie z art. 271 ust. 5 Prawa wodnego, jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 250 zł, czasu wyrażonego w dniach wynoszącego 365 dni i maksymalnego zrzutu określonego w pozwoleniu wodnoprawnym w ilości [...] mł/h i wynoszącego po przeliczeniu [...] m3/s. Zarząd Morskich Portów S. i Ś. S.A. w Ś. zaskarżyła decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w S Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając naruszenie art. 271 ust. 5 ustawy Prawo wodne poprzez błędną wykładnię pojęcia "czas wyrażony w dniach" i odniesienie go do czasu określonego w pozwoleniu wodnoprawnym z dnia [...] r. jako 365 dni, podczas gdy powinien zostać on odniesiony do liczby dni, w których wystąpił awaryjny zrzut ścieków. Spółka podkreśliła, iż zgodnie z przyjętymi rozwiązaniami technicznymi awaryjny zrzut ścieków przemysłowych poprzez wylot brzegowy [...] będzie uruchamiany sporadycznie, tj. w chwili wystąpienia sytuacji awaryjnej na odbiorze ścieków z Terminala L. do miejskiej kanalizacji sanitarnej w Ś.. Ilość ścieków przemysłowych odprowadzanych przedmiotowym wylotem jest więc ściśle powiązana z sytuacjami awaryjnymi występującymi u głównego odbiorcy tych ścieków, czyli ZWiK Sp. z o.o. w Ś.. Od początku powstania wylotu [...], tj. od lipca 2014 r. do dnia dzisiejszego nie odnotowano zrzutu ścieków z SCV, a ścieki przemysłowe z Terminala L. były wprowadzane jedynie do sieci kanalizacyjnej ZWiK Sp. z o.o. w Ś.. W okresie poprzedzającym wybudowanie wylotu [...] również nie odnotowano sytuacji awaryjnych w dostarczaniu ścieków do sieci kanalizacyjnej ZWiK Sp. z o.o. w Ś.. Na podstawie powyższych danych z dużym prawdopodobieństwem można przyjąć, że w roku 2018 nie dojdzie do awaryjnego zrzutu ścieków wylotem [...]. Spółka podniosła, że zupełnie nowe podejście przepisów ustawy z dnia 20.07.2017 r. Prawo wodne w zakresie naliczania opłat za usługi wodne jednocześnie w oparciu o pozwolenia wodnoprawne wydane przez wejściem w życie nowej ustawy Prawo wodne, tj. przed 1 stycznia 2018 r., powodują nieuzasadnione koszty dla użytkowników funkcjonujących urządzeń wodnych. W ocenie skarżącej Spółki, wskazany w art. 271 ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, sposób naliczania opłaty stałej nie daje organowi administracyjnemu podstaw do formułowania założenia, iż czas wyrażony w dniach jest ściśle związany z czasem obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego w danym roku kalendarzowym, którego dotyczy opłata stała. Przyjęty w uzasadnieniu skarżonej decyzji sposób podejścia do obliczenia opłaty stałej z tytułu wprowadzania przedmiotowych ścieków do wód jest jedynie interpretacją organu, dla której nie ma uzasadnienia w ustawie, ani w uzasadnieniu projektu ustawy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zarządu Zlewni w S Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni w S Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, którą organ ten nałożył na skarżącą Spółkę opłatę stałą za usługi wodne – wprowadzanie ścieków przemysłowych do wód B. T. na podstawie decyzji Marszałka Województwa Z. z dnia [...] r., udzielającej pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód. Na wstępie rozważań wskazać należy, że wejście w życie z dniem 1 stycznia 2018 r. ustawy Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1566), było wynikiem realizacji spoczywającego na Polsce obowiązku implementacji do krajowego porządku prawnego Dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. WE L 327 z 22.12.2000, str. 1, ze zm. - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5, str. 275). Z art. 9 ww. Dyrektywy wynika postulat wprowadzenia systemowego rozwiązania zrównoważonego gospodarowania zasobami wodnymi poprzez zbudowanie systemu usług wodnych opartego na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych i korzystaniu z wód poza zwykłym lub powszechnym korzystaniem. W przepisach ustawy Prawo wodne wprowadzono katalog instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami, który ma się przyczynić do efektywnego i sprawnego gospodarowania zasobami wodnymi oraz do wydatkowania środków na działania związane z zapewnieniem dostępności wód o odpowiednich parametrach jakościowych i we właściwej ilości. Zgodnie z art. 267 pkt 1 ww. ustawy jednym, z instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami są opłaty za usługi wodne, w tym, jak stanowi art. 268 ust. 1 pkt 2 p.w., opłata za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Stosownie do art. 271 ust. 1 pkt 4 p.w., wysokość opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustalają Wody Polskie oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne w formie informacji rocznej, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty. Wysokość opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w m3/s (art. 271 ust. 5 p.w.). Na podstawie z § 10 ust. 1 rozporządzenia jednostkowa stawka opłaty za usługi wodne za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi w formie opłaty stałej wynosi 250 zł na dobę za 1 m3/s za określoną w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalną ilość ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi. W tym miejscu wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 545 ust. 7 p.w., dotychczas wydane pozwolenia wodnoprawne zachowują moc, co oznacza, że podstawą obliczenia opłat za korzystanie ze środowiska są określone w tych pozwoleniach ilości – w tym wypadku, wprowadzanych do wód ścieków. Skarżąca Spółka zakwestionowała zastosowanie w stosunku do niej takiej wykładni art. 271 ust. 5, iż "czas wyrażony w dniach" jest ściśle związany z czasem obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego i oznacza liczbę dni w roku. Zdaniem Spółki, ilość ścieków przemysłowych odprowadzanych przedmiotowym wylotem jest ściśle powiązana z sytuacjami awaryjnymi występującymi u głównego odbiorcy tych ścieków, czyli ZWiK Sp. z o.o. w Ś.. Skoro zatem w ostatnich latach nie odnotowano sytuacji awaryjnych, to z dużym prawdopodobieństwem można przyjąć, że w roku 2018 nie dojdzie do awaryjnego zrzutu ścieków i ilość dni, o której mowa w art. 271 ust. 5 p.w., winna wynosić 0. Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej. Wyjaśnić bowiem należy, że w ustawie Prawo wodne ustalono dwojakiego rodzaju opłaty za usługi wodne – opłatę stałą i opłatę zmienną. Opłata stała stanowi ustalany abstrakcyjnie, według określonego wzoru, ekwiwalent za gotowość środowiska do świadczenia usług określonych w pozwoleniu wodnoprawnym. Opłata naliczana jest w taki sam sposób, w stosunku do wszystkich podmiotów korzystających z określonych usług wodnych, a jej wysokość jest zróżnicowana w zależności od treści pozwolenia wodnoprawnego. Z kolei opłata zmienna, wnoszona za określone w ustawie usługi wodne, stanowi zindywidualizowany ekwiwalent za korzystanie ze środowiska, uzależniony od parametrów mierzalnych, na przykład faktycznego poboru wód podziemnych lub wód powierzchniowych. O ile zatem wysokość opłaty zmiennej jest uzależniona od faktycznej ingerencji w środowisko naturalne, o tyle wysokość opłaty stałej, kształtują te same czynniki, a jej wysokość zależy wyłącznie od ilości, w tym przypadku odprowadzanych ścieków, określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, bowiem pozostałe parametry są identyczne dla wszystkich podmiotów. Co prawda ustawodawca nie określił wprost o jaką liczbę dni, stanowiących podstawę naliczenia opłaty chodzi, wskazać jednak należy, że pozwolenie wodnoprawne jest wydawane na czas określony. Na podstawie art. 271 ust. 1 p.w. opłata ustalana jest w formie informacji rocznej. Z kolei w art. 271 ust. 6 p.w. wskazano, że podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne wnosi opłatę stałą na rachunek bankowy Wód Polskich w 4 równych ratach kwartalnych nie później niż do końca miesiąca następującego po upływie każdego kwartału. Skoro zatem opłata ustalana jest w formie informacji rocznej, podzielona jest kwartalnie – na cztery części, to oczywistym, zdaniem sądu jest, że odnosi się ona do jednego roku, a skoro tak to jako podstawę obliczenia opłaty należało przyjąć 365 dni. Jak już wyżej wspomniano "czas wyrażony w dniach", stanowi – obok stawki, stałą wartość, która jest podstawiana do wzoru, według którego liczona jest opłata. Jednocześnie ustawodawca nie przewidział możliwości zmiany tego parametru i podstawienia do wzoru innej liczby dni. Zatem zarzut dotyczący błędnej wykładni art. 271 ust. 5 p.w. nie mógł zostać uwzględniony. Na marginesie jedynie należy zauważyć, że dopuszczenie takiej możliwości (tj. podstawiania w zależności od okoliczności innej liczby dni), zmieniłoby całkowicie istotę opłaty stałej, czyniąc ją podobną do opłaty zmiennej, której wysokość z zasady uzależniona jest od różnych czynników. W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i nie zachodzą podstawy do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Wobec tego zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia prawa materialnego nie zasługiwały na uwzględnienie. Organ nie naruszył także przepisów postępowania administracyjnego, sprawa została wyjaśniona wszechstronnie i adekwatnie do jej okoliczności. Z tych względów, uznając że zaskarżona decyzja nie narusza prawa Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 – j.t.), skargę oddalił.