II SA/Sz 902/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Iwona Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 12 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym skargi M. T. na działalnie Komendanta Wojewódzkiego Policji w przedmiocie ograniczania prawa do składania wniosków i skarg p o s t a n a w i a: odrzucić skargę W dniu [...] r. M. T. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na działanie Komendanta Wojewódzkiego Policji polegające na naruszeniu zapisu art. 225 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej zwanej "K.p.a.") poprzez ograniczenie prawa do składania wniosków, skarg w trybie administracyjnym, co "stanowi ograniczenie ustawowego prawa do udziału w postępowaniu administracyjnym oraz praw, jakie gwarantuje Konstytucja RP, przez formułowanie pod adresem skarżącego wypowiedzi stanowiących groźby". W uzasadnieniu skargi M. T. wskazał, że wobec przewlekłości, jakiej dopuścił się Komendant Wojewódzki Policji w przedmiocie wydania decyzji w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 11 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Sz 785/10, uchylającym decyzję I i II instancji, w dniu [...] r. skierował do Komendanta Wojewódzkiego Policji wezwanie do zaniechania bezczynności. W dniu [...] r. otrzymał on pismo z dnia [...] r., nr[...], w którym Komendant Wojewódzki Policji nie po raz pierwszy zagroził wszczęciem postępowania dyscyplinarnego i ukaraniem skarżącego za rzekome naruszenie dyscypliny służbowej w związku z przekroczeniem zasad etyki zawodowej, tj. za użycie w piśmie sformułowania cyt. "obojętność", "lekceważenia procedur i uprawnień strony", które według organu są dla niego obraźliwe. Zdaniem skarżącego, zawarte w jego piśmie zwroty, stwierdzenia są dopuszczalne i adekwatne do naruszeń, jakich dopuścił się organ w trakcie postępowania administracyjnego w konsekwencji, których naruszano procedury i prawa strony choćby nawet do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Odzwierciedlają również dotychczasowe zachowania, postawę organu manifestowane przy rozpoznawaniu zebranego sprawie materiału dowodowego, które to podlega również krytyce skargowej do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Zdaniem skarżącego, fakt, że jest policjantem nie daje jego przełożonym prawa do ograniczania swobody wypowiedzi w trybie skarg, wniosków czy zażaleń oraz formułowania zarzutów wobec sprzecznych z prawem zachowań organów państwowych tj. praw, jakie zapewnia Konstytucja, ustawy, a także międzynarodowe konwencje ratyfikowane przez Polskę. Powyższe stanowi zmuszanie skarżącego groźbami do zaniechania korzystania z przysługujących praw, a formułowanie gróźb pod jego adresem przez Komendanta Wojewódzkiego Policji ma w rzeczywistości na celu zastraszenie skarżącego, co dalej miałoby skutkować zaniechaniem zgłaszania kłopotliwych dla organu naruszeń prawa i procedur. M. T. zwrócił także uwagę, że jego działanie miało na celu wezwanie piastuna organu do zaniechania bezczynności w przedmiocie wydania merytorycznej decyzji administracyjnej, a więc nie było działaniem w ramach czynności służbowych i jako takie nie podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Komendanta Wojewódzkiego Policji wniósł o odrzucenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu podniósł, że funkcjonariusz Policji M. T. w skardze z dnia [...] r. skarży "działanie Komendanta Wojewódzkiego Policji polegające na naruszeniu art. 225 k.p.a. poprzez ograniczenie prawa do składania wniosków i skarg w trybie administracyjnym, przez formułowanie wypowiedzi stanowiących groźby". Skargę tę złożył w związku z otrzymaną odpowiedzią na jego pismo z dnia [...] r., wzywające do "zaniechania bezczynności w przedmiocie wydania merytorycznej decyzji w sprawie wypłaty części nagrody rocznej". Komendant Wojewódzki Policji odpowiadając na powyższe pismo, w piśmie z dnia [...] r. poinformował skarżącego, że kwestia przyznania nagrody rocznej za [...] r. została rozpatrzona rozkazem personalnym Komendanta Nr [...] z dnia [...] r. oraz wyjaśnił, że termin załatwienia sprawy wynikał między innymi z konieczności prawidłowego zawiadomienia pełnomocnika o możliwości zapoznania się z uzupełnionymi aktami postępowania. Odnosząc się do użytych przez stronę w piśmie z dnia [...] r. sformułowań tj. "obojętności", lekceważenia procedur i uprawnień strony" , Komendant wskazał, że naruszają one § 1 zarządzenia Nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" i w przypadku powtórzeń się tego typu form w korespondencji z przełożonymi, podjęte zostaną środki przewidziane w rozdziale 10 ustawy o Policji. Ponadto organ podniósł, że zakres kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne określa art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W zakresie tym nie mieści się ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII K.p.a., która nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Pełnomocnik zaznaczył także,, że informacja organu właściwego w sprawach dyscyplinarnych o możliwości wszczęcia postępowania dyscyplinarnego w stosunku do funkcjonariusza Policji w określonych okolicznościach, uznawanych przez organ za uzasadniające wszczęcie takiego postępowania dyscyplinarnego, mająca na celu ochronę prawa przed jego naruszaniem, nie stanowi groźby bezprawnej. Ocena tego, czy w określonym przypadku doszło do zachowania o znamionach groźby karalnej, dokonywana jest w postępowaniu karnym, a nie sądowoadmninistracyjnym. Ocena zasadności wszczęcia postępowania dyscyplinarnego następuje w trybie uregulowanym w rozdziale 10 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W kontekście przedstawionych regulacji dotyczących zakresu właściwości sądów administracyjnych, podstawowym zagadnieniem wymagającym wyjaśnienia w niniejszej sprawie jest kwestia dopuszczalności skargi na działanie organu administracji publicznej w przedmiocie ograniczania prawa do składania wniosków i skarg, skutkującą naruszeniem art. 225 K.p.a, a więc skargi na działanie organu podejmowane w trybie postępowania w sprawach skarg i wniosków, uregulowanego przepisami Działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 221 do 259 K.p.a.). Wyjaśnić trzeba, że w myśl utrwalonego w doktrynie prawa administracyjnego oraz orzecznictwie sądowym stanowiska, skarga, składana w trybie art. 227 Kodeksu postępowania administracyjnego, uregulowana w Rozdziale II Działu VIII tego Kodeksu, zatytułowanego "Skargi i wnioski" stanowi odrębny, względem unormowanego w przepisach tego Kodeksu ogólnego postępowania administracyjnego, rodzaj jednoinstancyjnego postępowania o charakterze administracyjnym, prowadzonego przez organy administracji publicznej, na podstawie przepisów prawa administracyjnego i załatwianego w prawnej formie działania, jaką stanowi czynność materialno-techniczna, lecz który to sposób załatwienia sprawy nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego (zob. postanowienia: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 948/06, Wojewódzkiego Sądy Administracyjnego w Lublinie z dnia 31 grudnia 2007 r., sygn. akt III SA/Lu 586/07 oraz Wojewódzkiego Sądy Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 listopada 2009 r., sygn. III SAB/Kr 59/09, wyroki dostępne na stronie internetowej: www.nsa.gov.pl). W przedmiotowej sprawie, w ocenie Sądu z treści skargi wynika bezspornie, że skarżący skarży działanie Komendanta Wojewódzkiego Policji, który - w jego ocenie – ogranicza prawo skarżącego do składania wniosków i skarg w trybie administracyjnym, co jak wskazał, stanowi naruszenie przez ten organ art. 225 K.p.a. Z uwagi zatem na okoliczność, iż w przedziale spraw podlegających kontroli sądów administracyjnych nie mieszczą się skargi dotyczące określonych działań lub bezczynności organów podlegające rozpatrzeniu w trybie postępowania w sprawach skarg i wniosków, uregulowanego przepisami Działu VIII K.p.a, nie będzie także służyła do sądu administracyjnego skarga na działania ograniczające możliwość składania tego rodzaju skarg, zabronione na podstawie regulacji art. 225 K.p.a. Zgodnie z art. 58 § 1 i 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd administracyjny postanowieniem odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Stosowne rozstrzygnięcie zapaść może na posiedzeniu niejawnym. W tym stanie rzeczy, na podstawie powołanych przepisów art. 58 § 1 i 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec, jak w sentencji.