II SA/Sz 902/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 lutego 2016 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokata P. K. kwotę [...], zawierającą należny podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu. J. M. wystąpił ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. na decyzję Wojewody z dnia [...]., Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...] r., odmawiającą wymeldowania A. S. z pobytu stałego. Stan faktyczny wyłaniający się z treści ww. decyzji organu odwoławczego, przedstawia się następująco. Decyzją z dnia [...] r., Nr [...] wydaną na podstawie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. Nr 217, poz. 1427 ze zm.), Burmistrz po rozpoznaniu wniosku J. M., odmówił wymeldowania A. S. z pobytu stałego z nieruchomości przy ul. [...] w T., gm. P. Według ustaleń organu I instancji, przedstawionych w uzasadnieniu ww. decyzji, A. S. mieszka od urodzenia ([..] r.) i jest zameldowana przy ul. [...] w T. J. M. złożył wniosek o wymeldowanie podnosząc, że A. S. (wnuczka wnioskodawcy) opuściła nieruchomość w listopadzie 2014 r. Powodem dla którego wnioskodawca chciał wymeldowania wnuczki był brak wnoszenia przez nią opłat za mieszkanie oraz brak z jej strony opieki nad wnioskodawcą. Organ stwierdził, że A. S. nigdy nie wyprowadziła się z lokalu przy ul. [...] w T. Kilkukrotne jej nieobecności były spowodowane leczeniem szpitalnym. Nie opuściła miejsca stałego pobytu, tam znajduje się jej centrum życiowe. Fakt ten potwierdziła Komenda Powiatowa Policji w P. Z zeznań świadków wynikało, że jest widywana w miejscu stałego zameldowania. Przeprowadzone oględziny w miejscu stałego zameldowania A. S. wskazywały, że znajdują się tam jej przybory codziennego użytku, higieny osobistej, żywność. Wobec powyższego, za fakt bezsporny organ uznał, że A. S. mieszka w miejscu jej stałego zameldowania, natomiast wymeldowanie może być następstwem opuszczenia tego miejsca, co w tym przypadku nie wystąpiło. J. M. złożył odwołanie od powyższej decyzji. Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 35 w zw. z art. 69 ustawy o ewidencji ludności, Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...] r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż wszechstronna ocena dowodów zebranych w sprawie prowadzi do wniosku, że rozstrzygnięcie organu I instancji było prawidłowe na gruncie przepisów prawa materialnego i nie jest dotknięte wadami procesowymi, które uzasadniałyby uchylenie tej decyzji. Organ odwoławczy podał, że w rozpatrywanej sprawie faktem jest, że A. S. mieszka w miejscu stałego zameldowania. Z akt wynikało, że lokal ten opuściła w listopadzie 2014 r., jednakże wróciła do niego w styczniu 2015 r. i w nim mieszka z zamiarem stałego przebywania, na co wskazują zeznania świadków, informacja Komendy Powiatowej Policji w P. oraz protokół oględzin lokalu przy ul. [...] w T. W takim stanie rzeczy organ odwoławczy uznał, że brak było podstaw materialnoprawnych do orzeczenia o wymeldowaniu A. S. z ww. lokalu. Nie zostało bowiem udowodnione w sposób bezsporny, że A. S. w sposób trwały opuściła przedmiotowy lokal, a zatem decyzja organu I instancji była prawidłowa. Organ wyjaśnił ponadto, że kwestie dotyczące sytuacji osobistej, majątkowej stron oraz stosunków, jakie panują pomiędzy nimi nie mają znaczenia w sprawie meldunkowej albowiem nie służą ustaleniu, czy dana osoba opuściła lokal. W skardze na opisaną decyzję Wojewody z dnia [...] r., J. M. wskazał, że zamieszkuje z nim córka wraz z wnuczką A. S. Wnuczka nie ponosi opłat, nie pracuje. Skarżący podał, że nie otrzymuje pomocy od gminy, a rodzina "robi mu na złość w różny sposób". Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie w całości i podtrzymał stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 18 lutego 2016 r. pełnomocnik skarżącego z urzędu adw. P. K. poparł skargę przyznając, iż z rozmowy ze skarżącym wynika, że A. S. zamieszkuje w przedmiotowym lokalu. Jednakże podniósł, że zamieszkanie to ma charakter inny, niż centrum spraw życiowych. Pełnomocnik wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje: Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. Nr 153, poz. 1369 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwana dalej: "P.p.s.a."), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z powyższym wyeliminowaniu z obrotu prawnego przez sąd administracyjny podlegał będzie akt, który narusza przepis prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub przepis postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też, poprzez naruszenie prawa, daje podstawę do wznowienia postępowania, jak również gdy obarczony jest wadą nieważności (art. 145 § 1pkt 1 lit. a-c i pkt 2 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonana wg wskazanego wyżej kryterium sądowa kontrola zaskarżonej decyzji nie dała podstaw do uwzględnienia skargi. W świetle obowiązującej aktualnie ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2015 r., poz. 388 ze zm.), jak i na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, obowiązek meldunkowy obejmujący zameldowanie i wymeldowanie się z pobytu stałego lub czasowego, ciąży na każdym obywatelu polskim i wynika wprost przepisów prawa. Zarówno zameldowanie, jak i wymeldowanie z pobytu stałego i czasowego jest formą rejestracji danych o miejscu pobytu osoby co oznacza, że nie rodzi ono uprawnień ani obowiązków w sferze prawa cywilnego. Organ meldunkowy jedynie gromadzi informacje w postaci danych o miejscu pobytu konkretnej osoby. Na tej podstawie ewidencja ludności rejestruje faktyczne dane dotyczące miejsca pobytu osoby. Ewidencja ludności nie odzwierciedla stanu prawnego lokalu, ani nie służy kształtowaniu stosunków majątkowych i osobistych osób, które lokal zajmują. Wykonanie obowiązku meldunkowego w postaci zameldowania lub wymeldowania polega w praktyce na zgłoszeniu wymaganych danych (art. 28 ust. 2 i 4, art. 30 ust. 1 i 2, art. 34 ust. 1 i 2 ustawy o ewidencji ludności) właściwemu organowi, który dokonuje ich rejestracji, będącej czynnością materialno-techniczną. Z niekwestionowanych ustaleń faktycznych organu wynika, że A. S. została zameldowana po urodzeniu w [..] r. na pobyt stały w lokalu przy ul. [...] w T. Organ wskazał, że postępowanie o wymeldowanie wszczęto na skutek wniosku J. M. o wymeldowanie A. S., która według wnioskodawcy nie mieszkała w ww. lokalu od listopada 2014 r. W świetle art. 35 ustawy o ewidencji ludności, organ wydaje na wniosek właściciela lub osób wymienionych w art. 28 ust. 2 ustawy, decyzję w sprawie wymeldowania obywatelstwa polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Wymeldowanie z miejsca stałego pobytu winno być następstwem ustalenia zamiaru zerwania więzi z tym miejscem przez osobę zameldowaną, a także weryfikacji, czy zamiar ten związany jest z założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów, przy czym zamiar taki określa się na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Opuszczenie miejsca pobytu stałego, powinno mieć charakter trwałej rezygnacji z zamieszkania w lokalu będącym dotychczasowym miejscem stałego pobytu i dobrowolne wyprowadzenie się do innego miejsca. Zdaniem Sądu, organy administracyjne obu instancji rozstrzygające w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, trafnie uznały, że w świetle ww. przesłanek, brak było podstaw do wymeldowania A. S. z pobytu stałego. Wobec wyjaśnień A. S., A. S., zeznań świadków B. W. – P., J. S., informacji udzielonej przez Komendę Powiatową Policji w P. oraz treści protokołu oględzin lokalu przy ul. [...] w T., nie sposób przyjąć, że doszło do trwałego opuszczenia przez A. S. miejsca dotychczasowego zameldowania. Ustaleń tych, nie podważa okoliczność czasowego nieprzebywania przez A. S. w przedmiotowym lokalu, po 2014 r., co może być traktowane jedynie jako krótkotrwała i przejściowa zmiana miejsca pobytu, bez zamiaru zerwania więzi z dotychczasowym stałym miejscem zamieszkania, skoro od stycznia 2015 r. osoba ta przebywa w miejscu stałego zameldowania. Z protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu [...] r. wynikało, że A. S. zajmowała pokój w ww. lokalu oraz znajdowały się tam jej przybory codziennego użytku, higieny osobistej oraz żywność, co wskazywało, że w tym miejscu koncentruje się jej centrum osobiste. W świetle powyższego w sposób nie budzący wątpliwości, w oparciu o obszerny, zebrany i rozpatrzony wyczerpująco materiał dowodowy, organy wyjaśniły przyczyny odmowy wymeldowania A. S. z pobytu stałego i zdaniem Sądu ocena ta była prawidłowa, J. M. w skardze w istocie potwierdził ustalenia organu, skoro sam podnosił, że wnuczka z nim zamieszkuje, ale nie ponosi opłat. Należy w tym miejscu wyraźnie podkreślić, że spór na tle pokrywania kosztów związanych z utrzymaniem lokalu, nie może być rozstrzygany na gruncie ustawy o ewidencji ludności, fakt zameldowania czy wymeldowania danej osoby nie wpływa także w żaden sposób na uprawnienia skarżącego wynikające z prawa własności czy innych praw. Także istnienie konfliktu między stronami postępowania nie może wpływać na ocenę, czy doszło do trwałego opuszczenia lokalu, skoro osoba objęta wnioskiem w przedmiotowym lokalu mieszka i nie ma zamiaru zerwać więzi z tym miejscem, a nie występuje przy tym wypadek znoszący ocenę dobrowolności opuszczenia lokalu w związku władczymi działaniami organów państwa np. jak wykonanie przez komornika sądowego w drodze postępowania egzekucyjnego prawomocnego orzeczenia sądowego nakazującego eksmisję danej osoby z lokalu. Ewidencja ludności służyć ma dostarczaniu organom wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu obywatela na terytorium RP i w żaden sposób nie wiąże tego faktu z prawem do zajmowania lokalu przez osoby, które tam mieszkają. Ocena interesów stron przez pryzmat podnoszonych przez skarżącego okoliczności nie leży w kompetencji organów działających w sprawie, ani nie podlega ocenie przez sąd administracyjny w granicach skargi na decyzję o wymeldowaniu czy o odmowie wymeldowania. Reasumując brak jest uzasadnionych podstaw do uwzględnienia skargi skoro zaskarżona decyzja w żaden sposób nie narusza przepisów prawa materialnego i procesowego, znajdujących zastosowanie w sprawie. Z tych względów, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił, o czym orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O wynagrodzeniu dla pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy Sąd orzekł, jak w pkt II sentencji wyroku, na podstawie art. 250 § 1 ww. ustawy.