II SA/Sz 905/10
PostanowienieWSA w Szczecinie2011-09-08
Skład orzekający: Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych może zostać oddalony, jeśli strona skarżąca nie przedłożyła wymaganych dokumentów potwierdzających jej sytuację finansową, pomimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podlega oddaleniu, jeśli strona skarżąca, pomimo wezwania sądu, nie przedłożyła wymaganych dokumentów potwierdzających jej rzeczywistą sytuację finansową. Brak współpracy ze strony skarżącego uniemożliwia sądowi dokonanie oceny jego sytuacji ekonomicznej i wydanie orzeczenia zgodnego ze stanem faktycznym i prawnym.Stan faktyczny
A. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego. Pomimo wezwania do przedłożenia dokumentów potwierdzających jego sytuację finansową, skarżący ich nie nadesłał. Wcześniejsze postanowienie referendarza sądowego o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów zostało utrzymane w mocy.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder po rozpoznaniu w dniu 8 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. K. i G. S.-K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego postanawia: oddalić wniosek
A. K. w dniu [...] r. złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi i G. S.-K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego.
W złożonym formularzu skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i [...] dzieci. Posiadany majątek stanowią [...] domy – jeden o powierzchni [...] m2 , drugi o powierzchni [...]m2 oraz nieruchomość rolna o pow.[...] ha. Miesięczny dochód gospodarstwa domowego stanowi dochód osiągany przez żonę z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości [...] zł. Wezwanie referendarza sądowego do przedłożenia dokumentów źródłowych w celu ustalenia jego rzeczywistej sytuacji finansowej, skarżący zignorował.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia [...] r. oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, a skarżący uiścił wpis od skargi w kwocie [...] zł.
Wyrokiem z dnia 29 marca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę A. K. i G. S.-K.
W dniu [...] r. A. K. i G. S.-K. reprezentowani przez pełnomocnika z wyboru –[...] E. S. złożyli skargę kasacyjna od ww. wyroku. Do skargi małżonkowie dołączyli formularze PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku A. K. podał informacje takie jak w poprzednio złożonym formularzu. Dodatkowo podał, że jego córka L. K. otrzymuje rentę rodzinną w wysokości ok. [...] zł miesięcznie oraz pracuje na umowę zlecenie osiągając dochód w wysokości ok. [...] zł miesięcznie. Córka żony K. G. jest uczennicą szkoły średniej. W związku z prowadzoną działalnością skarżący jest zadłużony na kwotę ponad [...] zł, wszystkie nieruchomości i ruchomości są zajęte przez komornika.
Wezwaniem z dnia [...] r. zobowiązano skarżącego do przesłania w terminie 7 dni, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy:
- dowodów potwierdzających wysokość renty rodzinnej otrzymywanej przez L. K. oraz dowodów potwierdzających wysokość otrzymywanego wynagrodzenia w okresie ostatnich trzech miesięcy,
- dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych przez skarżącego i jego żonę na utrzymanie domu i pozostałych nieruchomości w okresie ostatnich trzech miesięcy,
- wyciągów lub wykazów ze wszystkich rachunków bankowych skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, w tym kont i lokat dewizowych za okres ostatnich trzech miesięcy,
- kserokopii decyzji w sprawie podatku od nieruchomości wszystkich nieruchomości skarżącego i jego żony za rok [...],
- dowodów potwierdzających posiadane zadłużenia oraz zajęcia komornicze,
- oświadczenia dot. domu o pow. [...] m2 przez podanie, czy jest on wynajmowany, jeżeli tak to przesłanie kserokopii umowy najmu,
- kserokopii zeznań podatkowych za rok [...].
Żądanych dokumentów skarżący nie nadesłał.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego, na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 1 i art. 246 § 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej przysługuje wtedy, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania ( prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) bądź wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym obejmujące zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata , radcy prawnego).
Zgodnie z art. 165 P.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W przypadku postanowienia rozstrzygającego o odmowie przyznania prawa pomocy należy założyć, że będą to nowe okoliczności świadczące o tym, iż sytuacja materialna wnioskodawcy uległa pogorszeniu w stosunku do stanu istniejącego w dacie wydania tegoż postanowienia.
Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy należało stwierdzić, że brak jest podstaw do uznania, iż zasadna jest zmiana poprzednio wydanego postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy.
Skarżący tak jak to miało miejsce wcześniej uchylił się od przedłożenia dokumentów potwierdzających jego sytuację finansową. Poza ogólnikowym wskazaniem o wysokości miesięcznego dochodu, posiadanego zadłużenia, skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających fakty, które przytoczył na okoliczność sytuacji finansowej. Z tego względu Sąd nie ma możliwości dokonania oceny, jaka jest rzeczywista sytuacja ekonomiczna skarżącego i jego rodziny oraz, czy sytuacja ta uzasadnia przychylenie się do złożonego wniosku.
Jak już wyżej wskazano, istotą przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym jest zapewnienie przez Państwo pomocy prawnej lub finansowej dla osób, które nie mogą kosztów związanych z toczącym się postępowaniem sądowym udźwignąć w ramach posiadanych środków. O konieczności zapewnienia pomocy nie przesądza zawiłość sprawy czy odpowiedniej wiedzy prawniczej lecz sytuacja ekonomiczna wnioskodawcy. Sąd bez współpracy ze skarżącym nie ma możliwości oceny tej sytuacji, by po jej dokładnej analizie wydać orzeczenie zgodne ze stanem faktycznym i prawnym. Skoro skarżący nie wykonał zobowiązania Sądu i swojej sytuacji finansowej nie udokumentował, o przyznaniu pomocy, które pełni niejako socjalną funkcję w postępowaniu sądowym nie może być mowy.
Z powyższych względów w oparciu o art. 165 w związku z art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło