II SA/Sz 905/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o przywrócenie terminu do złożenia skargi na zarządzenie Wójta Gminy B z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie odwołania dyrektora Szkoły Podstawowej w S. postanawia: odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi Zarządzeniem z dnia 8 maja 2017 r. nr [...] Wójt Gminy B odwołał M. W. z funkcji dyrektora Szkoły Podstawowej w S. . Pismem z dnia 13 lipca 2017 r. M. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na wskazane wyżej zarządzenie. Jednocześnie w piśmie z tej samej daty wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia przedmiotowej skargi. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do nadesłania całości dokumentacji związanej z wydaniem zaskarżonego zarządzenia, w tym m.in. nadesłania zaskarżonego zarządzenia oraz dowód doręczenia tego zarządzenia stronie skarżącej organ przesłał m.in. protokół z czynności przekazania opisanego wyżej zarządzenia nr [...] zgodnie z którym w dniu 8 maja 2017 r. dokonano wręczenia M. W. ww. zarządzenia. Z kolei w odpowiedzi na wezwanie Sądu w piśmie z dnia 15 września 2017 r. M. W. oświadczył, że skargę do Sądu z dnia 13 lipca 2017 r. złożył za pośrednictwem urzędu pocztowego dnia 13 lipca 2017 r., na dowód tego przedłożył druk potwierdzenia nadania w urzędzie pocztowym przedmiotowej skargi do organu (k. 29). Zarządzeniem z dnia 4 października 2017 r. Sąd wezwał skarżącego do wykazania, czy przed złożeniem niniejszej skargi wezwał Wójta Gminy B do usunięcia naruszenia prawa oraz do wykazania daty nadania tego wezwania w urzędzie pocztowym, bądź bezpośrednio w siedzibie organu oraz nadesłanie kopii tego wezwania wraz z dowodem jego nadania w terminie siedmiodniowym pod rygorem odrzucenia skargi. W piśmie z dnia 23 października 2017 r., stanowiącym odpowiedź na ww. wezwanie M. W. oświadczył, że nie wzywał Wójta Gminy B do usunięcia naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi podlega odrzuceniu. W myśl art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 - dalej w skrócie: p.p.s.a.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednym z warunków przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej jest złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., sąd może na wniosek przywrócić termin, jeżeli strona bez własnej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1 i § 4 p.p.s.a.). We wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (art. 87 § 3 p.p.s.a.). Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zwraca się uwagę, że zanim sąd administracyjny przystąpi do badania okoliczności uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu, zobowiązany jest uwzględnić treść przepisu art. 88 p.p.s.a., zgodnie z którym spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wniosek o przywrócenie terminu będzie niedopuszczalny gdy wystąpi brak ustawowych warunków jego dopuszczalności, w tym między innymi w sytuacji, gdy strona wnosi o przywrócenie terminu, który nie rozpoczął swego biegu (vide M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, w: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. C.H.Beck 2015, s. 478). W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że zaskarżenie przedmiotowego zarządzenia w przedmiocie odwołania ze stanowiska dyrektora możliwe jest w trybie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 446 ze zm.), zgodnie z którym każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę lub zarządzenia do sądu administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 52 § 1 i art. 53 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. W sprawie ze skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. zastosowanie znajduje reguła zawarta w art. 53 § 2 p.p.s.a., który przewiduje, że skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeśli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Należy wskazać, że art. 53 § 2 p.p.s.a. i art. 101 u.s.g. w zakresie wymogu wezwania do usunięcia nasunięcia prawa przed wniesieniem skargi z dniem 1 czerwca 2017 r. uległy zmianie na podstawie ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935). Jednakże zgodnie z art. 17 ust. 1 tej ustawy, do postępowań przed sądami administracyjnymi, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 9 (p.p.s.a.), w brzmieniu dotychczasowym. Przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2 (u.s.g.), art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy (art. 17 ust. 2). Wobec powyższego, że zaskarżone w niniejszej sprawie zarządzenie zostało wydane przed 1 czerwca 2017 r., zatem zastosowanie znajdują przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz ustawy o samorządzie gminnym w brzmieniu sprzed nowelizacji. Jak wynika z oświadczenia skarżącego zawartego w nadesłanym do Sądu piśmie z dnia 23 października 2017 r. przed złożeniem skargi inicjującej niniejsze postępowanie nie wezwał on organu – Wójta Gminy B do usunięcia naruszenia prawa. Wyjaśnienia wymaga, że warunkiem od którego ustawodawca uzależnia rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest zaistnienie zdarzenia w postaci wezwania organu gminy do usunięcia naruszenia prawa. Dopóki takiego wezwania nie będzie, do tego czasu skarżący nie ma prawnej możliwości skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W okolicznościach niniejszej sprawy należy uznać, że skarżący przed wniesieniem skargi nie wyczerpał przysługujących mu środków zaskarżenia, a zatem termin do wniesienia skargi do Sądu w ogóle nie rozpoczął biegu. Tym samym wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi należało uznać za niedopuszczalny. W tym stanie rzeczy orzeczono, stosownie do art. 88 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak w postanowieniu.