II SA/Sz 906/14

WyrokWSA w Szczecinie2015-03-19

Skład orzekający: Elżbieta Makowska, Renata Bukowiecka-Kleczaj, Barbara Gebel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej, posiadający ściany ze wszystkich stron i przylegający do ściany budynku istniejącego, może być uznany za wiatę w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, a tym samym czy jego budowa wymaga pozwolenia na budowę?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej, obudowany ze wszystkich stron (w tym ścianą budynku istniejącego), o powierzchni zabudowy przekraczającej 25 m², nie może być uznany za wiatę w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. W związku z tym jego budowa wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, a brak takiego pozwolenia uzasadniał wydanie nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Skarżący J.H. wybudował obiekt o konstrukcji drewnianej. Organy nadzoru budowlanego zakwalifikowały go jako budynek wymagający pozwolenia na budowę, a nie wiatę, ze względu na jego wymiary, posiadanie ścian ze wszystkich stron oraz przyleganie do budynku istniejącego. Po nieprzedłożeniu wymaganych dokumentów, wydano nakaz rozbiórki. Skarżący kwestionował prawidłowość ustaleń faktycznych i prawną kwalifikację obiektu, zarzucając m.in. wadliwe przeprowadzenie oględzin i błędną interpretację pojęcia 'wiata'.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj,, Sędzia WSA Barbara Gebel, Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 marca 2015 r. sprawy ze skargi J. H. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] nr [...] działając na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, po przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym w sprawie wybudowania wiaty o wymiarach [...], na terenie działki nr [...], nakazał J.H. wstrzymanie robót budowlanych i zabezpieczenie terenu budowy oraz przedłożenie w terminie do dnia [...] następujących dokumentów: - zaświadczenia Wójta Gminy o zgodności realizowanej inwestycji z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy w przypadku braku planu, - oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, - projektu budowlanego wybudowanego obiektu o konstrukcji drewnianej o wymiarach jw. wraz z wymaganymi opiniami i uzgodnieniami. W uzasadnieniu postanowienia organ opisał przebieg postępowania w sprawie, poczynając od pisma W. i E. L. z dnia 20 grudnia 2012 r. zawierającego prośbę o interwencję w sprawie obiektu budowlanego wybudowanego na terenie posesji przy granicy z działką nr [...]. W wyniku przeprowadzenia czynności kontrolnych na terenie wskazanej posesji organ ustalił, że przedmiotowy obiekt budowlany został wybudowany na podstawie zgłoszenia z dnia [...] i posiada orynnowanie z odprowadzeniem wód opadowych na teren własnej działki. W wyniku analizy dokonanych ustaleń, PINB nie stwierdził naruszenia prawa budowlanego przy realizacji przedmiotowej inwestycji i postanowieniem z dnia [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie. Po rozpoznaniu zażalenia W. i E. L. na powyższe postanowienie, ZWINB postanowieniem z dnia 7 maja 2013 r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z dnia [...] PINB na podstawie art. 105 § 1 umorzył postępowanie w niniejszej sprawie. Organ odwoławczy, decyzją z dnia [...] uchylił ww. decyzję organu powiatowego w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji ZWINB wskazał, że powierzchnia zgłoszonej wiaty przekracza dopuszczalną powierzchnię określoną w ustawie Prawo budowlane, tj. 25 m2 jako dopuszczalną przy zgłoszeniu. Ponadto, wybudowany obiekt nie jest wiatą, gdyż posiada ściany ze wszystkich stron, przy czym jedną ze ścian stanowi ściana budynku przy którym wybudowano obiekt. Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie rozpatrując sprawę wskazał, iż J.H. pismem z dnia 17 stycznia 2014 r. złożył wyjaśnienie dotyczące wybudowanego przez niego obiektu z określeniem jego gabarytów pomierzonych przez S. H. z załączonym szkicem obiektu. Organ I instancji stwierdził, że przedłożone przez J.H. dokumenty i podane pomiary wiaty nie uwzględniają zabudowanej przez obiekt powierzchni za słupami obiektu szerokości 20 cm, która to powierzchnia powoduje przekroczenie dopuszczalnej powierzchni 25 m2. Również zabudowa obiektu ze wszystkich stron ściankami z drewna otynkowanymi i ścianą istniejącego budynku dyskwalifikują wybudowany obiekt jako wiatę. Mając na uwadze powyższe, organ I instancji zakwalifikował wybudowany obiekt jako budynek, na budowę którego należało uzyskać pozwolenie na budowę. W związku z powyższym zastosował art. 48 ustawy Prawo budowlane i wskazanym na wstępie postanowieniem zobowiązał inwestora do przedłożenia dokumentów, mających na celu doprowadzenie wybudowanego obiektu o konstrukcji drewnianej do stanu zgodnego z prawem. Decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nakazał J.H. rozbiórkę obiektu o konstrukcji drewnianej, wybudowanego na nieruchomości, na terenie działki, oznaczonej nr ew. [...] bez pozwolenia na budowę. Jednocześnie zobowiązał inwestora do wykonania prac rozbiórkowych pod nadzorem uprawnionej osoby. W uzasadnieniu decyzji, po opisaniu stanu faktycznego w sprawie, organ wskazał, że z uwagi na fakt, iż J.H. nie wywiązał się z obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia [...] zobowiązany był nakazać zgodnie z art. 48 ust. 1 i ust. 4 ustawy Prawo budowlane, rozbiórkę obiektu wybudowanego bez pozwolenia na budowę. W odwołaniu od powyższej decyzji J.H. zarzucił naruszenie: 1) art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie, pomimo iż wzniesiony obiekt jest wiatą o powierzchni zabudowy 24,51 m2 (albowiem nie jest zabudowany ze wszystkich stron), ewentualnie jest wolnostojącym parterowym budynkiem gospodarczym o powierzchni zabudowy, a jednocześnie nie nastąpiło przekroczenie liczby takich obiektów na każde powierzchni działki, 2) art. 28 ust. 1 i art. 48 ustawy Prawo budowlane poprzez ich błędne zastosowanie, 3) art. 85 § 1 K.p.a. poprzez niewłaściwe przeprowadzenie i udokumentowanie oględzin, w szczególności: a) nie wykonanie zdjęć przedmiotu oględzin ze wszystkich stron, co doprowadziło do kontrfaktycznych ustaleń: że wiata połączona jest z istniejącym uprzednio budynkiem (podczas gdy odległość między nimi wynosi 20 cm), że wszystkie ściany wiaty są otynkowane (jest to nieprawda, ściany wykonane są z płyt OSB), że wiata jest zabudowana z wszystkich stron (od strony przeciwległej do ulicy, nie ma ściany ani drzwi), b) nie odnotowanie w protokole oględzin powyższych okoliczności, c) uniemożliwienie skarżącemu zamieszczenia uwag w protokole oględzin, 4) polskiej normy o tytule "Właściwości użytkowe w budownictwie - Określanie i obliczanie wskaźników powierzchniowych i kubaturowych" poprzez jej niezastosowanie, polegające na błędnym obliczeniu powierzchni zabudowy wiaty przy zastosowaniu nieznanych polskiemu prawu zasad pomiaru i bez udokumentowania tych obliczeń. Konieczność zastosowania wskazanej normy wynika z rozporządzenia Ministra Transportu, budownictwa i gospodarki morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, 5) art. 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na: a) lakonicznym uzasadnieniu decyzji na mniej niż połowie trzeciej strony jej uzasadnienia (pozostała część uzasadnienia to opis historyczny postępowania), b) brak przywołania podstawy prawnej rozstrzygnięcia, a w związku z tym brak uzasadnienia tego wyboru, w szczególności w zakresie sposobu pomiaru powierzchni zabudowy, sposobu zdefiniowania obiektu pod kątem wymogu uzyskania pozwolenia na budowę lub zwolnienia z tego obowiązku, c) brak wskazania faktów i dowodów, na podstawie których organ poczynił ustalenia, iż wykonany obiekt nie jest wiatą lub wolnostojącym parterowym budynkiem gospodarczym o powierzchni zabudowy 24,51 m2. W szczególności nie wiadomo, na jakiej podstawie organ przyjął: -inną niż uprzednio powierzchnię zabudowy i dlaczego akurat taką, - że obiekt jest zabudowany ze wszystkich stron, - że obiekt jest połączony trwale z uprzednio istniejącym budynkiem, - że obiekt jest w całości otynkowany (choć to nie ma znaczenia), 6) art. 7 i art. 80 K.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na poczynieniu ustaleń faktycznym sprzecznych z materiałem dowodowym (otynkowanie wiaty), a w części w ogóle z niego niewynikających i nieuprawnionych (powierzchnia zabudowy, zabudowa wiaty ze wszystkich stron). Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia[...] nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 48 ust. 4 w zw. z ust. 1, art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania J.H., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w wyniku oględzin przeprowadzonych przez PINB w dniu [...] ustalono następujące wymiary przedmiotowego obiektu budowlanego: szerokość 2,90 m oraz długość 9,05 m. Na fotografiach wykonanych w toku oględzin i załączonych do akt sprawy wyraźnie widać, że 20 cm przestrzeń pomiędzy drewnianymi słupami konstrukcyjnymi a ścianą budynku handlowego, do którego przylega przedmiotowy obiekt, jest zabudowana. Nie istnieje więc wolna przestrzeń pomiędzy przedmiotowym obiektem a budynkiem, o której mowa w odwołaniu. Na fotografiach widoczna jest także tylna, pełna, wykonana z płyt wiórowych, ściana przedmiotowego obiektu budowlanego (przeciwległa do wrót wjazdowych). Na innej fotografii, na której widoczne są nieodcięte, wystające łaty, widoczna jest tylna, pełna ściana tego obiektu budowlanego. W protokole oględzin zapisano "przegrody ścienne warstwowe, z płyt OSB między którymi ułożono docieplenie ze styropianu". Nie sposób zatem uznać, aby przedmiotowy budynek, mając pełne i ocieplone ściany, stanowił wiatę. Organ wyjaśnił, że obowiązująca ustawa Prawo budowlane nie zawiera definicji "wiaty", zatem uwzględnić należy definicję słownikową tego obiektu. Zgodnie zaś z definicją zamieszczoną w Słowniku języka polskiego PWN, wiata jest to "lekka budowla w postaci dachu wspartego na słupach, wzniesiona np. nad przystankiem lub parkingiem", zatem jest to budowla nie posiadająca ścian. Z ustaleń poczynionych przez organ powiatowy jednoznacznie wynika, że przedmiotowy obiekt budowlany ma ściany ze wszystkich stron, przy czym jedną z nich stanowi ściana sąsiedniego budynku i nie ma znaczenia czy ściany te zostały otynkowane, obudowane panelami czy też z zewnątrz niezabezpieczone. Odnosząc się do ustalenia powierzchni zabudowy, organ wskazał, że wymiary podane na rysunku sporządzonym przez S.H. dotyczą wymiarów po obrysie słupów konstrukcyjnych, natomiast przywołana przez skarżącego w odwołaniu norma w pkt. 5.1.2.2 stanowi: "Powierzchnia zabudowy jest wyznaczana przez rzut pionowy zewnętrznych krawędzi budynku na powierzchnię terenu". A zatem, w niniejszym przypadku, powierzchnia zabudowy wyznaczona została przez zewnętrzne krawędzie ścian przedmiotowego obiektu oraz zewnętrzną krawędź ściany budynku handlowego, do którego obiekt ten został przybudowany, nie zaś przez rzut pionowy zewnętrznych krawędzi słupów konstrukcyjnych na powierzchnię terenu, jak wynika to z rysunku przedłożonego przez skarżącego. Z powyższego jednoznacznie wynika, iż przedmiotowy obiekt nie jest wiatą jak też, że powierzchnia, która została zabudowana wynosi: 2,90 m x 9,05 m = 26,24 m2. Przedmiotowy obiekt budowlany uznać więc należy za inny obiekt budowlany, który nie spełnia postanowień przepisów art. 29 ust. 1 pkt 2 i art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, co oznacza, że jego wybudowanie powinno zostać poprzedzone uzyskaniem przez inwestora ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane), a skarżący wybudował obiekt budowlany inny niż obiekt zgłoszony Staroście Powiatu pismem z [...]. Po przytoczeniu treści przepisu art. 48 ust. 1 - 4 ustawy Prawo budowlane organ odwoławczy stwierdził, iż organ powiatowy zasadnie zastosował w przedmiotowej sprawie cytowany przepis, jak też zasadnie nakazał skarżącemu postanowieniem z dnia [...] przedłożenie określonych dokumentów. Ponieważ zobowiązany nie przedłożył dokumentów nakazanych powyższym postanowieniem, PINB zgodnie z przepisem art. 48 ust. 4 w zw. z ust. 1 ustawy Prawo budowlane, wydał decyzję nakazującą rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego. Organ II instancji wyjaśnił też, że zarówno przepisy K.p.a. jak i ustawy Prawo budowlane nie nakładają na organy nadzoru budowlanego obowiązku sporządzenia fotografii z oględzin. Podstawowym materiałem dowodowym jest opis w protokole oględzin. W przedmiotowej sprawie organ powiatowy sporządził jednak fotografie, mające jak wykazano wyżej, istotny wpływ na wynik sprawy, przy czym sfotografowano przedmiotowy obiekt ze wszystkich stron. W protokole z oględzin zapisano, iż nie zgłoszono uwag odnośnie opisanych faktów. Natomiast ewentualne braki w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zostały uzupełnione w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego. J.H., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie. W skardze postawił zarzut naruszenia: 1) art. 67 § 1 i 2 pkt 3, art. 68, art. 77 § 1 w zw. z art. 85 § 1 K.p.a. poprzez ich błędne zastosowanie, polegające na wadliwym utrwaleniu czynności i oględzin dokonanych w toku postępowania, niewyczerpującym zebraniu materiału dowodowego w sprawie, poprzez powierzchowne i błędne przeprowadzenie oględzin oraz uniemożliwienie zgłaszania uwag do protokołu i nie odczytanie go. Powyższe błędy skutkowały orzekaniem przez organ na podstawie okoliczności kontrfaktycznych, w szczególności organ błędnie ustalił, że: - powierzchnia zabudowy wynosi [...], - obiekt skarżącego został przybudowany do ściany budynku handlowego, podczas gdy obiekt znajduje się 0,20 m od tego budynku i miejscami występuje jedynie zbliżenie występów dachowych wiaty do ściany wskazanego budynku, celem efektywnego odprowadzania wody opadowej, - obiekt skarżącego jest zabudowany ze wszystkich stron, - wszystkie ściany wiaty są otynkowane, podczas gdy wykonane są one z płyt OSB i to nie na całej wysokości obiektu, - wiata jest zabudowana z wszystkich stron, podczas gdy od strony przeciwległej do ulicy/wejścia w ogóle nie ma ani ściany, ani drzwi, a nadto jest prześwit przy przyziemiu. Organ zaniechał dokonania pomiaru występów dachowych istniejących na wiacie skarżącego, a mających wpływ na wyliczenie powierzchni zabudowy przedmiotowej wiaty. Powyższe okoliczności nie zostały utrwalone ani w protokole ani w załączonych do niego fotokopiach, przez co organ dopuścił się ostatecznie wykreowania alternatywnego "stanu faktycznego" na podstawie wadliwie przeprowadzonych i udokumentowanych oględzin. 2) art. 7 i art. 80 K.p.a. poprzez ich błędne zastosowanie polegające na nie zebraniu z urzędu całokształtu materiału dowodowego, a także na dokonaniu przedwczesnej oceny niekompletnego materiału. Skarżący nie zgodził się z organem, że skoro nie zgłaszał zastrzeżeń do protokołu oględzin, to na obecnym etapie nie może zarzucać wadliwości utrwalenia ich przebiegu. Wskazał, że to organ ma obowiązek z własnej inicjatywy prawidłowo ustalić i utrwalić stan faktyczny sprawy (zwłaszcza, gdy strona działa bez profesjonalnego pełnomocnika), a nie uzależniać swoją aktywność od zachowania strony. Nadto organ nie poinformował skarżącego o prawie wnoszenia uwag do protokołu, a wręcz przeciwnie nakazał tylko złożenie podpisu. Skarżący w istocie nie brał udziału w oględzinach, a jedynie potwierdził podpisem zapoznanie się z protokołem. 3) art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na mylnym przyjęciu, że wiatą jest jedynie budowla nieposiadająca ścian. Zdaniem skarżącego organ pominął fakt, że pojęcie "wiaty" występuje aktualnie w języku prawnym. Przepis pkt 1.2. akapit 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych stanowi, iż za szczególny rodzaj budynku uważa się wiatę, która stanowi pomieszczenie naziemne, nie obudowane ścianami ze wszystkich stron lub nawet w ogóle ścian pozbawione. Z powyższego aktu wynika, że ustawodawca uznaje za "wiaty" pomieszczenia nie obudowane ścianami ze wszystkich stron, a nie jak mylnie przyjął organ, jedynie pomieszczenia ścian pozbawione. Skarżący wskazał na ugruntowaną linię orzeczniczą sądów administracyjnych, zgodnie z którą za podstawowe cechy wiaty uznać należy wsparcie danej budowli na słupach, stanowiących podstawowy element konstrukcyjny, wiążący budowlę trwale z gruntem. Kwestia posiadania przez budowlę 1, 2 czy nawet 3 ścian jest bez znaczenia. Skarżący podkreślił, że konstrukcja obiektu który wybudował nie posiada ścian od wejścia do niej oraz od strony budynku handlowego, gdzie jedynie "korzysta" z usytuowanej obok ściany tego budynku, w żadnym razie ściany tej nie można uznać za element konstrukcyjny wiaty. Nadto zabudowa ścian płytami OSB nie sięga przyziemia. Organ zbyt wcześnie i błędnie odwołał się od słownikowej definicji "wiaty", gdyż powinien odwołać się do języka powszechnego. Do prawidłowego rozumienia pojęcia "wiaty" istotne jest pojmowanie wyrażenia "wiata przystankowa", które w powszechnym rozumieniu oznacza konstrukcję mającą na celu osłonę pasażerów oczekujących na przystankach. Wiaty te, są w większości przypadków otoczone trzema ścianami, zaś wiaty bez ścian praktycznie nie występują. Definicja "wiaty" forsowana przez organ jest niezgodna z językiem powszechnym. Ponadto organ odwołał się tylko do jednego słownika, podczas gdy niezbędne było zapoznanie się z co najmniej trzema. Skarżący wskazał na następujące definicje wiaty: - lekka budowla w postaci dachu wspartego na słupach, wzniesiona np. nad przystankiem lub parkingiem (http://sjp.pwn.pl/słownik/2535588/wiata), - daszek wsparty na słupach (http://sjp.pl/wiata), - daszek, zadaszenie (http://www.synonimy.pl/synonim/wiata/). Powyższe definicje w ogóle nie wspominają o ścianach, gdyż cechami istotnymi wiaty są słupy oraz umieszczony na nich dach, zaś kwestia ścian jest marginalna (dopóki nie ma ich czterech). Organ zaniechał również ustalenia definicji "wiaty" w języku fachowym, w którym jest ona pojmowana jako zadaszenie, budowla w postaci przekrycia (dachu, konstrukcji powłokowej) podpartego słupami lub nadwieszonego z lekkimi ścianami lub bez nich (Witold Szolginia, Architektura, Sigma NOT, Warszawa, 1992, s. 160. ISBN 83-85001-89-1). Zatem i w tym przypadku wiata może, lecz nie musi posiadać ścian. 4) Pkt 5.1.2.2 polskiej normy o tytule "Właściwości użytkowe w budownictwie -Określanie i obliczanie wskaźników powierzchniowych i kubaturowych" poprzez jego błędną wykładnię polegającą na niedostrzeżeniu, że chociaż powierzchnia zabudowy jest wyznaczona przez rzut pionowy zewnętrznych krawędzi budynku na powierzchnię terenu, to do powierzchni tej nie wlicza się m.in. występów dachowych, co literalnie wynika z treści wskazanej normy. Organ zastosował jedynie pierwszą część tej normy i przyznał, że wiata nie jest połączona z budynkiem sąsiednim i jest oddalona od niego o 0,20 m. Wskazał jednak, że przy obliczeniu powierzchni zabudowy uwzględnił występy dachowe. Tymczasem powierzchnia zabudowy musiała być wyliczona z pominięciem występów dachowych, czyli w sposób przyjęty przez kierownika budowy S.H.. 5) art. 28 ust. 1 i art. 48 ustawy Prawo budowlane, poprzez ich błędne zastosowanie, polegające na nakazaniu rozbiórki wiaty, pomimo braku ziszczenia się przesłanek do nałożenia na skarżącego takiego obowiązku. J.H. w skardze złożył wniosek o dopuszczenie dowodu z fotografii wiaty wykonanych przez skarżącego na okoliczność wadliwego i niewyczerpującego udokumentowania oględzin przez organ, powierzchni zabudowy konstrukcji skarżącego oraz posiadania przez nią cech "wiaty" oraz dopuszczenie dowodu z rzutu wiaty na okoliczność powierzchni jej zabudowy obliczonej zgodnie z normą. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 19 marca 2015r. pełnomocnik skarżącego wniósł o przeprowadzenie dowodu z czterech wydruków kolorowych fotografii. Sąd na podstawie art. 106 P.p.s.a. oddalił wiosek dowodowy zawarty w skardze jak i wniosek złożony na rozprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana, stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), według kryterium zgodności z prawem wykazała, że akt ten nie narusza prawa w sposób i w stopniu uzasadniającym jego wyeliminowanie z obrotu prawnego, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest wydany na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia7 lipca 2014 r. (t.j. Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.), dalej określanej jako: "Prawo budowlane" lub jako: "P.b.", nakaz rozbiórki obiektu budowlanego, o konstrukcji drewnianej wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Taka materialnoprawna podstawa rozstrzygnięcia wskazana została wprost w decyzji organu pierwszej instancji i nie uległa zmianie w wyniku rozpatrzenia odwołania, gdyż organ drugiej instancji utrzymał tę decyzję w mocy, przywołując w podstawie prawnej swojej decyzji odpowiedni do tego rodzaju rozstrzygnięcia art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z treści odwołania od decyzji organu I instancji, jak i z treści skargi wynika, że sporne miedzy skarżącym, a organami nadzoru budowlanego orzekającymi w sprawie są ustalenia faktyczne, a w ich konsekwencji kwalifikacja prawna spornego obiektu. W szczególności skarżący kwestionuje prawidłowość ustalenia, że sporny obiekt nie jest wiatą w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego oraz stwierdzenie, że jest innym obiektem budowlanym, wymagającym uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. W ocenie sądu w sporze tym przyznać należy rację organom orzekającym w sprawie. Po pierwsze, chybione są te zarzuty skargi, które kwestionują zgodność z prawem sposobu gromadzenia i oceny materiału dowodowego. W świetle uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz zawartości akt administracyjnych przedłożonych wraz z odpowiedzią na skargę trzeba stwierdzić, że niekwestionowanym w niniejszej sprawie faktem jest dokonanie przez skarżącego zgłoszenia w dniu [...] zamiaru budowy wiaty drewnianej o powierzchni zabudowy [...] na terenie działki nr [...]. Zgłoszenie to zostało przyjęte bez sprzeciwu właściwego organu administracji budowlanej. Nie ulega też wątpliwości, że obiekt ten znalazł się w zainteresowaniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na skutek pisma właścicieli nieruchomości sąsiedniej W. i E. L. z dnia 20 grudnia 2012 r., które spowodowało przeprowadzenie przez ten organ w dniu [...] oględzin obiektu. Kontrola ta doprowadziła do wydania przez organ I instancji postanowienia z dnia [...] o odmowie wszczęcia postępowania, uchylonego przez organ II instancji postanowieniem z dnia [...]. Następnie PINB wydał decyzję w dniu [...] o umorzeniu postępowania, którą organ odwoławczy decyzją z dnia [...] uchylił i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W wyniku podjętych czynności w ramach postępowania wyjaśniającego PINB postanowieniem z dnia [...] nałożył na J.H. określone obowiązki na podstawie art. 48 ust. 2 P.b. i wstrzymał roboty budowlane oraz nakazał zabezpieczenie terenu budowy. Decyzja nakazująca rozbiórkę wydana została przez ten organ w dniu [...] zaś decyzja ostateczna zapadła w dniu [...]. Wyżej przedstawione fakty, które koncentrują się na wskazaniu terminów poszczególnych czynności procesowych, wskazują na ich blisko półtoraroczne rozłożenie w czasie, co ma niebagatelne znaczenie w sprawie. W ocenie sądu, istotne znaczenie dla oceny prawidłowości dokonanej w zaskarżonej decyzji kwalifikacji spornego obiektu budowlanego ma jego stan istniejący w dacie pierwszych czynności podjętych w sprawie przez PINB . Postępowanie to poczynając od pierwszej kontroli obiektu () , chociażby do dnia wydania postanowienia między innymi nakazującego wstrzymanie robót budowlanych () trwało prawie rok, a w tym czasie, skarżący wykonywał przy tym obiekcie roboty, o czym świadczy chociażby jego pismo do organu z dnia [...]. W tej sytuacji, kwestionowanie ustaleń organu I instancji poprzez twierdzenia, że jedna ściana (tylna) jest niezabudowana, a przede wszystkim poprzez wniosek o przeprowadzenie przez Sąd, na okoliczność stanu faktycznego tego obiektu, dowodu ze zdjęć fotograficznych, co do których nie ma dowodu, że wykonane zostały podczas czynności procesowej oględzin, z góry skazane było na niepowodzenie. Wbrew też wywodom skargi, organ I instancji nie tylko sporządził protokół oględzin, ale także wykonał i dołączył do akt sprawy dokumentację fotograficzną. Z protokołu oględzin oraz zdjęć fotograficznych, ujmowanych łącznie, ustalono zasadnie w zaskarżonej decyzji, że przedmiotowy obiekt sfotografowano ze wszystkich stron. Na podstawie tych dowodów dokonano w zaskarżonej decyzji zarówno opisu wyglądu przedmiotowego obiektu jak i obliczenia jego powierzchni. Zarzucana skargą niezasadność oparcia się przez organy orzekające w sprawie na protokole oględzin z dnia [...] jest chybiona. Skarżący brał udział w oględzinach. W protokole tym w rubryce: "uwagi osób obecnych przy komisyjnych oględzinach" zapisano: "uwag nie wniesiono odnośnie zapisanych faktów", na co trafnie zwrócił uwagę organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazany protokół skarżący podpisał, a jego treści nie kwestionował do dnia wniesienia skargi, choć miał takie możliwości i to nie tylko w odwołaniu, ale także w swoim piśmie z dnia [...]. Z ustaleń zaskarżonej decyzji wynika, że konstrukcja dachu wychodzi poza obręb powierzchni wyznaczonej przez słupy drewniane stanowiące podporę dachu i od strony budynku dochodzi do jego ściany. Reasumując powyższe, Sąd nie znalazł podstaw faktycznych i prawnych do skutecznego podważenia ustalenia, że powierzchnia obiektu objętego nakazem rozbiórki przekracza [...], oraz że obiekt ten posiada ściany, dach i utwardzoną posadzkę oraz zamontowaną bramę garażową. Po drugie, wbrew zarzutowi skargi, uzasadnienie zaskarżonej decyzji sporządzone zostało w sposób odpowiadający wymogom art. 107 § 3 K.p.a. Zawiera w szczególności wskazanie ustalonego przez organ stanu faktycznego, a przy tym odwołując się do zebranego materiału dowodowego, wyjaśnia dlaczego nie zostały uwzględnione odmienne twierdzenia strony oraz wyjaśnia podstawę prawną decyzji. Po trzecie, w świetle prawidłowych ustaleń faktycznych za zgodną z prawem trzeba uznać ocenę organów orzekających w sprawie, że sporny obiekt nie kwalifikuje się do uznania go za wiatę taką, o jakiej mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2 P.b., a więc za obiekt, co do którego wystarczy zgłoszenie zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, pozwolenia na budowę nie wymaga budowa: wolnostojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do [...], przy czym liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde powierzchni działki. Okoliczność, że ustawa nie zawiera legalnej definicji wiaty wymaga wykładni tego pojęcia. Odwołanie się przez organ w zaskarżonej decyzji do wykładni językowej (słownikowej) nie stanowi błędu i w swej istocie prowadzi do rozumienia pojęcia wiata podobnego jak przytoczone w skardze na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych, uznające wiatę za szczególny rodzaj budynku, "która stanowi pomieszczenie naziemne, nie obudowane ścianami ze wszystkich stron lub nawet w ogóle ścian pozbawione". Przypomnieć zatem należy, że organ ustalił w wyniku oględzin, że sporny obiekt był obudowany ze wszystkich stron (wliczając w to ścianę budynku, do której przylegał dach). Niezależnie od powyższego zwrócić trzeba uwagę na kontekst w jakim użyte zostało pojęcie wiata w art. 29 ust. 1 pkt 2 P.b. Ustawodawca w tym przepisie obok wiaty wymienił bowiem takie lekkie konstrukcje jak altana lub przydomowa oranżeria, co wskazuje, że chodzi o obiekt nie tylko wsparty na słupach, ale także lekki i przewiewny. Z powyższych względów oraz z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które Sąd podzielił, brak było podstaw do uznania za niezgodne z prawem przyjęcie, że budowa spornego obiektu wymagała uprzedniego uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę. Po czwarte, w tym stanie sprawy nie naruszało również prawa wydane na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego przez organ I instancji postanowienie zmierzające do legalizacji stwierdzonej samowoli budowlanej. Wobec nie wykonania w zakreślonym terminie przez skarżącego obowiązków nałożonych tym postanowieniem organ był zobligowany do orzeczenia nakazu rozbiórki stosownie do dyspozycji art. 48 ust. 4 w związku z ust. 1 tej ustawy. W ocenie Sądu nie narusza prawa zastosowanie przez organy przepisu art. 48, a nie art. 50 ust. 1. W kwestii tej skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1640/09 (LEX nr 746702) stwierdzające, że: "W przypadku, gdy proces budowlany powinien być kwalifikowany jako prowadzony bez wymaganego pozwolenia na budowę zastosowanie ma art. 48 p.b. a nie art. 50 ust. 1 pkt 3 P.b., który dotyczy sytuacji drobnego odstępstwa inwestycji od warunków zgłoszenia." W niniejszej sprawie wybudowano obiekt inny niż zgłoszono, tak pod względem powierzchni jak i konstrukcji, a zatem nie doszło do drobnych odstęp od zgłoszenia. Mając powyższe na względzie, Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna. Dlatego należało, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalić skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło