II SA/Sz 908/14

PostanowienieWSA w Szczecinie2015-01-08

Skład orzekający: Bożena Gonzalez Perea

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) powinien zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedłożyła wymaganych dokumentów potwierdzających jej trudną sytuację majątkową i dochodową, a jej oświadczenia są niespójne?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) podlega oddaleniu, jeśli strona nie wykaże w sposób przekonujący swojej trudnej sytuacji majątkowej i dochodowej, a jej oświadczenia są niespójne i niepełne. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, który ma obowiązek przedłożyć wymagane dokumenty na wezwanie sądu. Samo oświadczenie o braku środków jest niewystarczające, zwłaszcza gdy wpis sądowy jest niski.
Stan faktyczny
J. L. złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o niedopuszczalności odwołania od polecenia straży miejskiej usunięcia pojazdów. Wezwany do uiszczenia wpisu sądowego, J. L. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, powołując się na trudną sytuację majątkową i rodzinną. Sąd wezwał go do przedłożenia szeregu dokumentów potwierdzających jego sytuację, jednak skarżący nie uczynił tego, ograniczając się do oświadczenia o niskich dochodach rodziny i niespójnych danych.
Rozstrzygnięcie
Odmówić zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 8 stycznia 2015 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania p o s t a n a w i a odmówić zwolnienia od kosztów sądowych J. L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stwierdzające niedopuszczalność odwołania od wydanego przez straż miejską polecenia usunięcia sześciu pojazdów z drogi publicznej. J. L. wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...], złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że wraz z żoną i dwojgiem dzieci mieszka w domu, którego powierzchnia użytkowa wynosi 44 m2 i jest to jedyny majątek jego rodziny. Wnioskodawca wyjaśnił, że prowadzi działalność gospodarczą która przynosi straty, żona nie pracuje, a o dochodach studiującego syna i córki uczącej się w liceum nie ma danych, co jest związane z toczącą się egzekucją z nieruchomości (żona zakazała podawania tych danych z powodu obawy przed komornikiem). Oświadczył, że zalega z zapłatą podatku od nieruchomości za ok. 10 lat, ma kilka spraw w sądach karnych i cywilnych, ponadto jest winien szwagrowi 10 000 zł, które pożyczył ponad 10 lat temu. Wezwaniem z dnia 20 listopada 2014 r. (doręczonym w dniu 11 grudnia 2014 r.) referendarz sądowy zobowiązał wnioskodawcę do przedłożenia, w terminie 7 dni, następujących dokumentów: - odpisu zeznania podatkowego skarżącego i jego żony za 2013 r., - dowodów potwierdzających wydatki poniesione na utrzymanie domu, z okresów ostatnich trzech miesięcy, - zaświadczenia z uczelni, że syn studiuje i czy otrzymuje stypendium, - zaświadczenia z powiatowego urzędu pracy, że żona jest osobą bezrobotną, - kserokopii decyzji dotyczącej podatku od nieruchomości za 2014 r., - dowodów potwierdzających posiadane zadłużenie i prowadzenie egzekucji komorniczej. Skarżący nie przedłożył żadnego z ww. dokumentów. W piśmie procesowym z dnia 18 grudnia 2014 r. oświadczył, że wystarczająco opisał swoją sytuację majątkową i rodzinną, może tylko nie podał dochodu na osobę w rodzinie, który wynosi ok. 400-500 zł miesięcznie. Tak niski dochód, zdaniem wnioskodawcy, w pełni uprawnia go do całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ te 2000 zł miesięcznie wystarczyć musi na wszystko dla czteroosobowej rodziny. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3 ww. ustawy). Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy). Zgodnie z art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wynika, że wnioskodawca mieszka wraz z żoną i dwojgiem uczących się dzieci w należącym do niego domu w [...], przy czym nikt z członków rodziny nie uzyskuje dochodów. Skarżący wprawdzie prowadzi działalność gospodarczą ale przynoszącą straty. Oprócz tego toczy się egzekucja z nieruchomości, a skarżący ma różne długi. Informacje podane przez skarżącego w urzędowym formularzu okazały się niewystarczające do oceny jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych, a skarżący nie przedłożył dodatkowych dokumentów określonych w wezwaniu. W piśmie z dnia 18 grudnia 2014 r. oświadczył natomiast, że comiesięczny dochód jego rodziny wynosi ok. 2000 zł. Zgodnie z cytowanym wyżej przepisem art. 246 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z pomocy. Skarżący nie wykazał w sposób przekonujący, by znajdował się w sytuacji uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Składane przez niego oświadczenia o uzyskiwanych dochodach były niespójne i niepełne, a wnioskodawca nie przedłożył żadnego z dokumentów źródłowych określonych w wezwaniu. Samo złożenie przez niego oświadczenia, że znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie kosztów sądowych, okazało się jest niewystarczające. Tym bardziej, że wpis sądowy w niniejszej sprawie jest bardzo niski, wynosi bowiem tylko 100 zł. Ponadto, w razie gdyby skarga okazała się uzasadniona, skarżący będzie mógł żądać zwrotu poniesionych kosztów postępowania. Wniosek w tej sprawie należy złożyć Sądowi najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku, pod rygorem utraty tego uprawnienia (art. 200 w zw. z art. 210 §1 p.p.s.a.). Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło