II SA/Sz 908/19

WyrokWSA w Szczecinie2019-12-12

Skład orzekający: Katarzyna Sokołowska, Renata Bukowiecka-Kleczaj, Stefan Kłosowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest połączenie działki stanowiącej rów melioracyjny, będącej własnością Skarbu Państwa, z przyległą działką stanowiącą własność osoby fizycznej, poprzez aktualizację danych w ewidencji gruntów i budynków?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że połączenie działki stanowiącej rów melioracyjny, będącej własnością Skarbu Państwa i posiadającej odrębną księgę wieczystą, z przyległą działką osoby fizycznej, poprzez aktualizację danych w ewidencji gruntów i budynków, nie jest możliwe. Ewidencja gruntów i budynków musi odzwierciedlać stan prawny ujawniony w księgach wieczystych, a katalog podstaw do wprowadzania zmian jest zamknięty i nie obejmuje stanowisk innych organów administracji. Połączenie takie mogłoby nastąpić jedynie w drodze scalenia, pod warunkiem, że obie nieruchomości stanowiłyby własność tego samego podmiotu.
Stan faktyczny
Skarżący J. i Z. K. złożyli wniosek o aktualizację ewidencji gruntów i budynków poprzez dołączenie do ich działki nr [...] działki nr [...] (stanowiącej rów). Organ I instancji odmówił, wskazując, że rów stanowi własność Skarbu Państwa, a połączenie działek wymaga wspólnego właściciela i jednej księgi wieczystej. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, podkreślając, że rów zawsze był własnością Skarbu Państwa, a skarżący nabyli jedynie działkę sąsiednią. Skarżący odwołali się do pism Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, które miały sugerować, że rowy nie stanowią odrębnych nieruchomości rolnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędzia NSA Stefan Kłosowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi J. K. i Z. K. na decyzję Z. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. Decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2019 r., poz. 725), zwanej dalej: "p.g.k." oraz § 12, 44, 46 i 47 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r., poz. 1034), zwanego dalej: "rozporządzeniem", Starosta [...] odmówił przeprowadzenia aktualizacji ewidencji gruntów i budynków poprzez dołączenie do działki numer [...] działki numer [...], położonych w obrębie ewidencyjnym [...], jednostki ewidencyjnej miasto D.. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ I instancji wyjaśnił, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek J. i Z. K., którzy wystąpili o przeprowadzenie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków poprzez dołączenie do ich działki o numerze [...] działki numer [...] (stanowiącej rów) - położonych na terenie Miasta D. (obręb [...] W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organ ustalił, że wszystkie grunty w obszarze miasta D., w tym stanowiące rowy, przeszły z mocy prawa na własność Skarbu Państwa na podstawie art. 1 i 2 Dekretu z 8 marca 1946 roku o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. R.P. Nr 13, poz. 87). Przedmiotowy rów stanowił działkę o nr [...] i był własnością Skarbu Państwa, a władającym Urząd Miasta i Gminy w D., co potwierdza rejestr gruntów założony [...] roku dla obrębu określonego uprzednio [...] oraz mapa ewidencji gruntów i budynków (arkusz 2) dla tego obrębu z [...] r. Działka sąsiednia w odniesieniu do rowu posiadała wówczas nr [...], a jej właścicielem był również Skarb Państwa, zaś władającym Państwowy Ośrodek Hodowli Zarodowej w D.. Z działki nr [...] (pierwotnej) będącej rowem - po zmianie numeru i podziałach, powstały działki (rowy) o kolejnych numerach: [...], [...], [...], wpisane następnie do rejestru gruntów. Z kolei działka sąsiednia do przedmiotowego rowu posiadała nr [...]. Właścicielem wyszczególnionych działek był nadal Skarb Państwa. W kolejnych podziałach, z wyżej wymienionych rowów powstała m.in. przedmiotowa działka [...]. J. i Z. K. dnia [...] marca 1998 roku, zakupili działkę ewidencyjną nr [...] od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa (akt notarialny Repertorium A [...]), zaś w wyniku podziałów tej działki powstała działka o numerze [...], będąca przedmiotem postępowania w sprawie wprowadzenia zmian do ewidencji, poprzez dołączenie do działki o numerze [...] działki numer [...] (rów). Starosta wyjaśnił, że łączenie działek jest możliwe po spełnieniu określonych warunków, czyli działki muszą stanowić własność tego samego podmiotu, muszą być objęte jedną księgą wieczystą (stanowić nieruchomość) oraz muszą do siebie przylegać. Powyższe wynika z definicji nieruchomości wskazanej w art. 46 § 1 Kodeksu cywilnego oraz art. 24 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Mając powyższe na względzie, zdaniem organu I instancji, nie mają znaczenia dla sprawy powołane przez skarżących pisma Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 2005 r. (GZge.[...]) oraz kolejne z 2019 r. ([...] Nie zgadzając się z powołaną decyzją J. i Z. K. złożyli od niej odwołanie, w którym wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Jednocześnie zarzucili naruszenie art. 8 k.p.a. (zasady zaufania uczestników postępowania), jak również art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, oraz art. 107 k.p.a., które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie oraz naruszenie art. 22 p.g.k. i § 12, 44, 46 i 47 rozporządzenia poprzez błędną wykładnię i zastosowanie. Zdaniem odwołujących Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Departament Gospodarki Ziemią w swoim piśmie z dnia 8 lutego 2019 r. podtrzymało swoje stanowisko z 2005 r., w którym podkreśliło, że co do zasady grunty pod rowami nie stanowią odrębnych nieruchomości rolnych w rozumieniu art. 46 Kodeksu cywilnego, a są jedynie ich częścią, użytkiem gruntowym ze wszystkimi skutkami związanymi ze sposobem ich oznaczenia i wykazywania w ewidencji gruntów i budynków oraz księgach wieczystych. Powyższe oznacza, że Ministerstwo zgodziło się ze stanowiskiem odwołujących. Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w S., decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 7b ust. 2 pkt 2 w związku z art. 6a ust. 1 pkt 2 lit. b i art. 7d pkt 1 p.g.k. oraz § 12, § 44 oraz § 46 ust. 1 rozporządzenia, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał się na przeprowadzone przez Starostę postępowanie wyjaśniające, w rezultacie którego ustalono, że na mocy dekretu z dnia 8 marca 1946 roku o majątkach opuszczonych i poniemieckich wszystkie grunty na terenie miasta D. przeszły z mocy prawa na własność Skarbu Państwa. W oparciu o arkusze mapy ewidencyjnej i z rejestrów gruntów - odpowiednio z lat 1969 i 1970, stwierdzono, że przedmiotowy rów był własnością Skarbu Państwa, a władającym Urząd Miasta i Gminy w D.. Kolejne prace, tj. modernizacja ewidencji oraz późniejsze podziały nieruchomości doprowadziły do powstania obecnej działki ewidencyjnej o numerze [...] (rów), będącej własnością Skarbu Państwa, w gospodarowaniu Starosty [...], z urządzoną księgą wieczystą o numerze [...] Organ podkreślił, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, że przedmiotowy rów, stanowiący urządzenie melioracji szczegółowej, zawsze był własnością Skarbu Państwa. Wyjaśnił następnie, że J. i Z. K. nabyli w dniu [...] marca 1998 roku od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa nieruchomość oznaczoną jako działka ewidencyjna o numerze [...], o powierzchni [...] ha, przeznaczoną w planie zagospodarowania przestrzennego gminy m.in. pod projektowane parkingi czy pas zieleni izolacyjnej. W oparciu o treść aktu notarialnego rep. A nr [...] zostało ustalone, że działka nr [...], niezabudowana, wchodziła w skład nieruchomości, o łącznej powierzchni [...] ha, dla której prowadzona była księga wieczysta [...]. Obecna działka ewidencyjna o numerze [...], z księgą wieczystą KO [...], powstała w wyniku podziałów nabytej nieruchomości. Zdaniem organu odwoławczego z analizy dokumentów jednoznacznie wynika, że przedmiotowy rów melioracyjny w roku 1998, a więc w chwili sporządzania ww. aktu notarialnego, był ujawniony w ewidencji jako własność Skarbu Państwa. Z kolei skarżący nabyli wyłącznie działkę sąsiednią. W tej sytuacji działka będąca rowem, stanowiąca w ewidencji gruntów i budynków odrębną nieruchomość (własność Skarbu Państwa), nie może zostać włączona do działki przyległej należącej do osób fizycznych. W postępowaniu ewidencyjnym nie jest możliwe bowiem połączenie dwóch działek ewidencyjnych, dwóch nieruchomości, stanowiących odrębny przedmiot własności. Odnosząc się do powoływanego przez skarżących pisma Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi Departamentu Gospodarki Ziemią w Warszawie z 10 października 2005 r., w sprawie regulacji stanów prawnych gruntów zajętych pod rowy melioracyjne, organ wskazał, że w piśmie tym Ministerstwo wyjaśnia m.in., że organ właściwy w sprawach ewidencji gruntów i budynków, przed ujawnieniem takich rowów w ewidencji każdorazowo winien rozstrzygnąć, czy dany grunt zajęty przez rów stanowi własność Skarbu Państwa czy osoby fizycznej. Tymczasem w przedmiotowej sprawie rów powstał na gruncie Skarbu Państwa, a nie osoby fizycznej. Mając na uwadze całość wskazanego pisma, jak i obowiązujące przepisy prawne oraz stan prawny poszczególnych rowów, organ nie podzielił stanowiska odwołujących, polegającego na zasadności włączania rowów (urządzeń melioracji wodnej szczegółowej) do działek przyległych, opartego o wybrane fragmenty z pisma Ministerstwa. W podsumowaniu organ odwoławczy podniósł, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika aby działka ewidencyjna nr [...], oznaczona symbolem W - grunty pod rowami, mogła stanowić własność skarżących. Tymczasem zmiana wpisu w rejestrze gruntów może być dokonana na podstawie zmiany w dokumentach źródłowych, których skarżący jednak nie przedstawili. Jednocześnie zwrócono uwagę, że w realiach sprawy strony mogą wystąpić do właściciela ww. działki o przeniesienia prawa własności, czyli nabyć od Skarbu Państwa grunt w granicach niniejszej działki. J. i Z. K., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na powołaną decyzję z dnia [...]., wnosząc o jej uchylenie w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, jak też zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie: 1. art. 22, 24 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, § 44, 45 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez błędną wykładnię i zastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, że brak jest podstaw prawnych do przeprowadzenia aktualizacji ewidencji gruntów i budynków poprzez dołączenie do działki numer [...] działki numer [...] położonych w obrębie ewidencyjnym [...], jednostki ewidencyjnej miasta D.; 2. art. 46 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodek cywilny (Dz.U. z 2018 r., poz. 1025) poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji nieuwzględnienie, iż grunty pod rowami nie stanowią odrębnych nieruchomości rolnych w rozumieniu art. 46 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 2018 r., poz. 1025), a są jedynie ich częścią, użytkiem gruntowym ze wszystkimi skutkami związanymi ze sposobem ich oznaczania i wykazywania w rejestrach publicznoprawnych tj. ewidencji gruntów i budynków oraz księgach wieczystych; 3. art. 8 k.p.a., tj. naruszenie zasady zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej oraz zasady pewności w sferze stosowania prawa poprzez nieuwzględnienie przez Z. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w S. stanowiska wyrażonego przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Departament Gospodarki Ziemią w piśmie z dnia 10 października 2005 r. ([...].[...]), a następnie w piśmie z dnia 8 lutego 2019 r. ([...] 4. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego oraz nieuwzględnienie przez Z. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w S. przy rozpoznawaniu sprawy okoliczności, iż rów, którego dotyczy niniejsze postępowanie, jest urządzeniem melioracji wodnej szczegółowej oraz nienadanie właściwego znaczenia okoliczności, iż działka nr [...] została zakupiona przez skarżących od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, co w konsekwencji doprowadziło organ administracji do błędnych wniosków, iż brak jest podstaw prawnych do przeprowadzenia aktualizacji ewidencji gruntów i budynków poprzez dołączenie do działki numer [...] działki numer [...] położonych w obrębie ewidencyjnym [...], jednostki ewidencyjnej miasta D.. W uzasadnieniu skarżący wskazali, że zwrócili się do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi Departamentu Gospodarki Ziemią o zajęcie stanowiska co do możliwości zastosowania w ich sprawie stanowiska Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 października 2005 r., a tym samym możliwości włączenia rowu do działki nr [...]. W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 8 lutego 2019 r. Ministerstwo poinformowało skarżących, że podtrzymuje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 10 października 2005 r., w zakresie docelowego ujawniania w ewidencji gruntów i budynków gruntów pod rowami, stanowiących obecnie urządzenia melioracji wodnych jako użytek gruntowy włączony do działek przyległych. W piśmie tym podkreślono, że co do zasady grunty pod rowami nie stanowią odrębnych nieruchomości rolnych w rozumieniu art. 46 k.c., a są jedynie ich częścią ze wszystkimi skutkami związanymi ze sposobem ich oznaczenia i wykazywania w rejestrach, tj. ewidencji gruntów i budynków oraz księgach wieczystych. Zdaniem skarżących z powołanego pisma jednoznacznie wynika, że zostało uznane za słuszne ich stanowisko zaprezentowane we wniosku z dnia 18 września 2018 r. Ponadto w powołanym piśmie podkreślono, że nieruchomości zajęte wyłącznie pod rowy melioracyjne, jedynie w szczególnych przypadkach stanowią nieruchomości należące do Skarbu Państwa, w szczególności jeżeli zostały nabyte przez wywłaszczenie. Tymczasem z ustaleń organów obu instancji nie wynika, aby grunt pod rowem, którego dotyczy postępowanie, został nabyty przez Skarb Państwa w wyniku wywłaszczenia lub w inny sposób przewidziany przepisami regulującymi przeprowadzenie melioracji, a w rezultacie powinien zostać włączony do działki przyległej. Ponadto skarżący podkreślili, że organ odwoławczy nie nadał właściwego znaczenia okoliczności, że skarżący działkę nr [...] zakupili od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa. Ma to istotne znaczenie, bowiem w piśmie Ministerstwa z dnia 10 października 2005 r. wskazane zostało, że dla nieruchomości przekazanych na rzecz Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa decyzjami administracyjnymi, w protokołach zdawczo – odbiorczych należało wykazywać również grunty zajęte pod urządzenia melioracji szczegółowych (rowy). Jeżeli tego wówczas nie uczyniono, to grunty zajęte pod te urządzenia (rowy), winny być obecnie w ramach modernizacji ewidencji gruntów i budynków z urzędu włączane do działek przyległych jako ich użytek, bez względu na to jaki jest obecnie stan prawny tych gruntów przyległych. Organ odwoławczy nie uwzględnił tego, że grunty zajęte pod urządzenia melioracji wodnych szczegółowych, czyli rowy, nie stanowią odrębnych nieruchomości rolnych w rozumieniu art. 461 Kodeksu cywilnego, a są jedynie ich częścią. Zdaniem skarżących pominięcie powołanych okoliczności stanowi o braku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, a tym samym o naruszeniu przez organy art. 7 i art. 77 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w S. wniósł o jej oddalenie oraz utrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 12 grudnia 2019 r. pełnomocnik skarżących sprostował omyłkę w skardze i wskazał, że zarzut opisany w punkcie 2 dotyczy naruszenia art. 46 z indeksem 1 Kodeksu cywilnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana – stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 – j.t.), według kryterium zgodności z prawem, wykazała, że akt ten nie narusza prawa. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Z. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w S., którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Starosty [...], odmawiającą przeprowadzenia aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, poprzez dołączenie do działki nr [...] działki nr [...], położonych w obrębie ewidencyjnym [...], jednostki ewidencyjnej miasta D.. Skarżący domagali się dokonania zmiany w ewidencji gruntów i budynków, powołując się na stanowisko Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wyrażone w pismach z dnia 10 października 2005 r. i 8 lutego 2019 r. Wywodzili, że z przedstawionego w tych pismach stanowiska wynika, że rowy melioracyjne nie stanowią odrębnych nieruchomości, co winno skutkować włączeniem rowu melioracyjnego oznaczonego w ewidencji gruntów nr [...] do działki sąsiedniej nr [...], poprzednio [...], a w konsekwencji dokonaniem odpowiednich zmian w ewidencji gruntów. Wyjaśnić zatem należy, że na podstawie art. 20 ust. 1 p.g.k., ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące: 1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty; 2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych; 3) lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej. Stosownie do ust. 2 tego przepisu w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także: 1) właścicieli nieruchomości, a w przypadku: a) nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości, b) gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli - osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania; 2) miejsce pobytu stałego lub adres siedziby podmiotów, o których mowa w pkt 1; 3) informację o wpisaniu do rejestru zabytków; 4) informację, czy wyróżniony w ewidencji gruntów i budynków obszar gruntu, w całości lub w części, objęty jest formą ochrony przyrody wskazaną w art. 6 ust. 1 pkt 1-9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2018 r. poz. 1614, 2244 i 2340); 5) wartość katastralną nieruchomości; 6) informacje dotyczące umów dzierżawy, jeżeli od wykazania takich informacji w ewidencji gruntów i budynków uzależnione jest nabycie praw wynikających z przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, a także z przepisów o rozwoju obszarów wiejskich. Sposób prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz szczegółowe zasady umieszczania w niej danych, o których mowa w art. 20 p.g.k., reguluje wydane na podstawie delegacji ustawowej, zawartej w art. 26 ust. 2 tej ustawy rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów. W § 10 i 11 tego aktu wskazano jakie dane obejmuje ewidencja. Zgodnie natomiast a § 12 ust. 1 rozporządzenia, prawa osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 oraz w § 11 ust. 1 pkt 1 i 2, do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie: 1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych; 2) prawomocnych orzeczeń sądowych; 3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali; 4) ostatecznych decyzji administracyjnych; 5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych; 6) umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2. Z przepisów tych jednoznacznie zatem wynika, że właściwy starosta, który z mocy art. 22 ust. 1 p.g.k., jest organem zobowiązanym do prowadzenia ewidencji, wpisów dokonuje w oparciu o dokumenty wymienione w treści § 12 rozporządzenia. Stosownie do art. 22 ust. 2 p.g.k., podmioty, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, zgłaszają właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian. Obowiązek ten nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z aktów normatywnych, prawomocnych orzeczeń sądowych, decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, materiałów zasobu, wpisów w innych rejestrach publicznych oraz dokumentacji architektoniczno-budowlanej przechowywanej przez organy administracji architektoniczno-budowlanej. Jeżeli uzyskanie danych niezbędnych do aktualizacji bazy danych ewidencji gruntów i budynków nie jest możliwe w inny sposób, starosta może, w drodze decyzji administracyjnej, nałożyć na podmioty, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, obowiązek: 1) opracowania dokumentacji geodezyjnej niezbędnej do aktualizacji bazy danych ewidencji gruntów i budynków, w przypadku ustalenia, że stan rzeczywisty nieruchomości jest inny niż ujawniony w tej bazie danych, a różnica ta jest skutkiem robót budowlanych, o których mowa w art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2018 r. poz. 1202, 1276, 1496, 1669 i 2245 oraz z 2019 r. poz. 51 i 630); 2) udostępnienia dokumentacji budowy lub dokumentacji powykonawczej, o której mowa w art. 3 pkt 13 i 14 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, jeżeli jest to niezbędne do ujawnienia w bazie danych ewidencji gruntów i budynków danych dotyczących budynku lub działki; 3) udzielenia informacji o sposobie użytkowania budynków i lokali, o czym stanowi art. 20 ust. 3 p.g.k. Nie ulega zatem wątpliwości, że dokonane w ewidencji gruntów i budynków wpisy nie funkcjonują w obrocie prawnym w oderwaniu od aktów, które stanowiły podstawę ich dokonania. Na gruncie niniejszej sprawy skarżący domagali się zmiany wpisu w ewidencji poprzez uznanie, że działki [...] i [...] stanowią jedną całość, pomijając okoliczność, iż działka stanowiąca rów posiada urządzoną księgę wieczystą, według której jej właścicielem jest Skarb Państwa. W istocie zatem proponowana przez skarżących zmiana prowadziłaby do zmiany stosunków własnościowych. Nie można się zgodzić ze skarżącymi, że dokonana w pismach Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi interpretacja wskazująca na celowość takiego rozwiązania stanowi podstawę do dokonania wpisu w ewidencji gruntów. Katalog aktów, w oparciu o które dokonywane są wpisy do ewidencji gruntów i budynków jest katalogiem zamkniętym i nie wymieniono w nim takich dokumentów, jak stanowiska innych organów administracji publicznej. Dokonana w taki sposób zmiana pozostawałaby w sprzeczności z wpisem do księgi wieczystej, w której wskazano właściciela nieruchomości. W tym miejscu przypomnieć należy, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2019 r. poz. 2204 – j.t.), księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości, a stosownie do ust. 2 księgi wieczyste zakłada i prowadzi się dla nieruchomości. Na podstawie art. 3 ust.1 tej ustawy domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. W art. 4 ustawy o księgach wieczystych i hipotece wskazano, że w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym treść księgi rozstrzyga na korzyść tego, kto przez czynność prawną z osobą uprawnioną według treści księgi nabył własność lub inne prawo rzeczowe (rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych). Powyższe regulacje w zestawieniu z przywołanymi wyżej przepisami ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisami rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków przesądzają, zdaniem sądu, o tym, że zmiana wpisu w ewidencji w taki sposób, jak domagali się tego skarżący nie jest możliwa. W efekcie bowiem doszłoby do dokonania wpisu niezgodnego z widniejącym w księdze wieczystej. Rację miał organ wskazując, że połączenie działek mogłoby nastąpić w drodze scalenia, pod warunkiem wszakże, że obie nieruchomości stanowiłyby przedmiot własności tego samego podmiotu, co w niniejszej sprawie nie zachodzi. W opisanym stanie faktycznym nie zachodziły również przesłanki do dokonania aktualizacji ewidencji, bowiem widniejące w niej zapisy dotyczące działki [...] odpowiadają stanowi faktycznemu i prawnemu i są odzwierciedleniem ujawnionego w księdze wieczystej prawa własności. Sąd nie podzielił zatem zarzutu naruszenia art. 22 i 24 p.g.k. oraz § 44 i 45 rozporządzenia. Nie doszło również do naruszenia art. 461 Kodeksu cywilnego, przepis ten bowiem określa co stanowi nieruchomość rolną. Skarżący domagali się uznania, że rów melioracyjny oznaczony działką nr [...] nie stanowi odrębnej nieruchomości, a część nieruchomości rolnej. Należy zatem zwrócić uwagę, że nieruchomość oznaczona numerem [...], do której rów melioracyjny, w drodze zmiany wpisu w ewidencji miałby zostać włączony nie stanowi nieruchomości rolnej, jest to grunt oznaczony w ewidencji symbolem Bp (zurbanizowane tereny niezabudowane lub w trakcie zabudowy). W ocenie sądu, organ zgromadził w niniejszej sprawie obszerny materiał dowodowy i poddał go wnikliwej analizie, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Za nietrafne w tych okolicznościach sąd uznał zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 i art. 8 k.p.a. Uznając zatem, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 – j.t.), skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło