II SA/Sz 91/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki,, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant Beata Radomska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2008 r. sprawy ze skargi A .i Z. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących A. i Z. R. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia (...(, wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (DzU z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) i art. 104 K.p.a., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gryficach nakazał A. i Z.R. dokonanie rozbiórki domku letniskowego o wymiarach 4,92 m x 8,00 m, obiektu kontenerowego o wymiarach 6,08 m x 2,46 m o funkcji sanitariatu z tarasem o wymiarach 6,08 m x 2,68 m, przyczepy typu "domek holenderski" o wymiarach 6,49 m x 2,91 m o funkcji letniskowej, przyczepy typu "domek holenderski" o wymiarach 8,84 m x 3,00 m o funkcji letniskowej, obiektu kontenerowego o wymiarach 2,46 m x 6,27 m o funkcji letniskowej oraz obiektu kontenerowego o wymiarach 6,27 m x 2,46 m o funkcji gospodarczo-magazynowej, wybudowanych na terenie działki nr (...( przy ul. (...( w R. bez wymaganego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, iż w toku oględzin przeprowadzonych na działce nr (...( przy ul. (...( w R., organ nadzoru stwierdził, że A. i Z.R. w latach 2003-2004, nie posiadając pozwolenia na budowę, na terenie tej działki wybudowali (ustawili) następujące obiekty budowlane: 1) Domek letniskowy o wymiarach 4,92 m x 8,00 m powstały z dwóch połączonych modułów kontenerowych z wydzielonymi pomieszczeniami kuchni, łazienki oraz pokoi. Obiekt ustawiono na bloczkach betonowych. Konstrukcja obiektu stalowa, ściany warstwowe z paneli z PCV od zewnątrz obite blachą, dach płaski, Do obiektu doprowadzono przyłącze wodno-kanalizacyjne, gazowe i energetyczne. 2) Obiekt kontenerowy o wymiarach 6,08 m x 2,46 m o funkcji sanitarnej (z trzema wydzielonymi pomieszczeniami sanitarnymi) z tarasem o wymiarach 6,08 m x 2,68 m. Konstrukcja obiektu stalowa z dachem płaskim. Do obiektu doprowadzono przyłącze wodno-kanalizacyjne, gazowe i energetyczne. 3) Przyczepa typu "domek holenderski" z funkcją letniskową o wymiarach 8,84 m x 3,00 m z wydzielonymi pomieszczeniami łazienki oraz pokoi z aneksem kuchennym, Do obiektu doprowadzono przyłącze wodno-kanalizacyjne, gazowe i energetyczne. 4) Przyczepa typu "domek holenderski" z funkcją letniskową o wymiarach 6,49 m x 2,91 m z wydzielonymi pomieszczeniami łazienki oraz pokoi z aneksem kuchennym. Do obiektu doprowadzono przyłącze wodno-kanalizacyjne, gazowe i energetyczne. 5) Obiekt kontenerowy o wymiarach 2,46 m x 6,27 m o funkcji letniskowej z wydzielonymi pomieszczeniami mieszkalnymi. Do obiektu doprowadzono przyłącze energetyczne. 6) Obiekt kontenerowy o wymiarach 6,27 m x 2,46 m o funkcji gospodarczo-magazynowej. Konstrukcja obiektu stalowa, dach płaski. Do obiektu doprowadzono przyłącze energetyczne. Organ stwierdził również, że teren działki nie jest objęty obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, jak również dla przedmiotowej inwestycji nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy. Ponadto wszystkie obiekty usytuowano na terenie działki, nie zachowując wymaganych odległości od granic sąsiednich działek, określonych w przepisach techniczno-budowlanych, wobec czego legalizacja wskazanych obiektów jest niemożliwa. Od powyższej decyzji A. i Z.R. wnieśli odwołanie, w którym domagali się jej uchylenia i nieodpłatnego zalegalizowania w/w obiektów. Uzasadniając swoje żądania odwołujący wskazali, iż przyczepy typu "domek holenderski" stanowią przyczepy kempingowe, zaparkowane na działce, które nie podlegają przepisom prawa budowlanego, zatem ustawienie tych przyczep nie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, lub nawet dokonania zgłoszenia. Pozostałe obiekty wymienione w decyzji to kontenery zakupione z myślą wykorzystania ich w przyszłości na budowie. Kontenery te są rzeczami ruchomymi w rozumieniu prawa cywilnego i mogą być uznane za materiał do budowy, do wykorzystania w przyszłości. Ponadto wielkość kontenerów odpowiada normatywowi powierzchni obiektów, na które nie potrzeba pozwolenia na budowę. Posiadanie kontenerów i ich składowanie na własnym gruncie, jako rzeczy ruchomych, nie powinno być więc przedmiotem zainteresowania nadzoru budowlanego. W uzupełnieniu odwołania, strony podały także, że domek letniskowy o wymiarach 4,92 m x 8,00 m oraz obiekt kontenerowy o wymiarach 6,08 m x 2,46 m o funkcji sanitarnej, zostały wyposażone w instalację gazową. Na prowadzenie prac w tym zakresie inwestor posiadał pozwolenie (decyzja nr (...(), zaś o rozpoczęciu i zakończeniu tej inwestycji strony zawiadomiły nadzór budowlany. Ze względu na powyższe odwołujący się byli przekonani, że wszystkie obiekty znajdujące się na przedmiotowej działce zostały automatycznie zalegalizowane i przystąpili do przystosowywania ich pod przyszłą działalność gospodarczą. W dniu kontroli obiekty były w końcowej fazie wyposażania. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją z dnia (...(, wydaną z powołaniem się na art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 48 ust. 1 i art. 83 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, jako zgodną z prawem. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że w przypadku wybudowania obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę właściwy organ w oparciu o art. 48 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części. Rozbiórki nie orzeka się w przypadku, gdy zachodzą przesłanki określone w art. 48 ust. 2, m.in. gdy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Zdaniem organu, w związku z tym, iż w rozpatrywanej sprawie nie można stwierdzić zgodności wzniesionych obiektów z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, z uwagi na brak obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak również inwestor nie dysponuje ostateczną, w dniu wszczęcia postępowania, decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji, zastosowanie ma ww. przepis art. 48 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane. Organ odwoławczy nie uwzględnił argumentów zawartych w odwołaniu, stwierdzając, m.in. że wyposażenie dwóch przyczep typu "domek holenderski" w przyłącza wodno-kanalizacyjne, gazowe i elektryczne, wskazując, iż w obecnym stanie pełnią one funkcję obiektu budowlanego i nie można ich uznać za obiekty ruchome - przyczepy kempingowe. Nadto z przedłożonej przez strony oceny technicznej przyczep kempingowych, sporządzonej przez rzeczoznawcę samochodowego, wynika, iż obiekty te w obecnym stanie nie spełniają wymagań rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia i nie posiadają świadectwa o dopuszczeniu do ruchu po drogach publicznych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. pełnomocnik A. i Z.R. – radca prawny G.N., wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa. Decyzjom tym zarzucił naruszenie następujących przepisów: 1) art. 3 pkt 31 ustawy - Prawo budowlane, poprzez przyjęcie, iż sześć obiektów w postaci kontenerów i przyczep kempingowych stanowi obiekty budowlane w rozumieniu ww. ustawy, do posadowienia których na działce konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę w rozumieniu art. 28 tej ustawy, podczas gdy ani kontenery, ani przyczepy kempingowe nie wypełniają znamion ustawowych obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane, nie są obiektami trwale z gruntem związanymi, pomimo wykonania przyłączy gazu prądu i przyłącza wodno-kanalizacyjnego; 2) art. 2 pkt 31 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, poprzez przyjęcie, że przyczepy kempingowe są domkami typu "holenderskiego" a nie pojazdami, ze względu na niespełnianie przez nie obecnie warunków dopuszczających pojazdy do ruchu na drogach publicznych oraz przyłączenie do nich przyłączy wodno-kanalizacyjnych, gazowych i elektrycznych; 3) art. 8 K.p.a., poprzez nakazanie rozbiórki kontenerów i przyczep kempingowych postawionych na działce nr (...( należącej do A. i Z.R., mimo wcześniejszej zgody Starosty G. na podłączenie ich do przyłącza gazowego (decyzja Nr (...() i wykonanie przez skarżących w tych kontenerach gazowej instalacji wewnętrznej w uzasadnionym przekonaniu o legalności podjętych działań; 4) art. 107 § 1 w związku z art. 7 in fine K.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji, której rozstrzygnięcie pozostawia uzasadnione wątpliwości co do sposobu jej wykonania, gdyż w istocie nie określono, na czym ma polegać rozbiórka kontenerów i przyczep kempingowych. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 22 lutego 2007 r. pełnomocnik skarżących oświadczył, że aktualnie nadal nie ma planu zagospodarowania przestrzennego dla przedmiotowego terenu, jednakże istnieje studium uwarunkowań zagospodarowania przestrzennego gminy R., który przewiduje dla tego terenu funkcję strefy turystyczno-osiedleńczą z dopuszczeniem agroturystyki. Został wyłożony projekt planu zagospodarowania przestrzennego, a jego uchwalenie umożliwi legalizację obiektów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (DzU Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny ma obowiązek badania zgodności zaskarżonych aktów organów administracji publicznej wyłącznie z punktu widzenia ich legalności, a więc z punktu widzenia ich zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DzU Nr 103, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej "P.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając powyższe na względzie zauważyć należy, że argumentacja skarżących, iż przedmiotowe obiekty nie są obiektami budowlanymi, jest całkowicie błędna i bezpodstawna. Kwestia ta była wielokrotnie przedmiotem orzecznictwa sądowo-administracyjnego, które jednoznacznie uznaje ustawione na gruncie kontenery, barakowozy, przyczepy kampingowe, nie spełniające w danej chwili swej pierwotnej funkcji transportowo-komunikacyjnej, za obiekty budowlane. Wskazuje na to ich funkcja użytkowa. Przedmiotowe obiekty zostały podłączone do instalacji wodnej, kanalizacyjnej, elektrycznej lub gazowej, pełniąc w tej sytuacji funkcję mieszkalną – letniskową. Skargę w rozpatrywanej sprawie należało jednak uwzględnić, lecz z innych przyczyn niż w niej podane. Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G., Sąd uwzględnił bowiem wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r., sygn. akt P 37/06, w którym orzeczono, że art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. "b" i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania", są niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą sprawiedliwości społecznej oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Wyrok ten oznacza, że w odniesieniu do samowoli budowlanych dokonanych na terenach, dla których nie ma obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zgodność samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego z tzw. porządkiem planistycznym, która jest warunkiem legalizacji, może być stwierdzona również decyzją o warunkach zabudowy uzyskaną przez inwestora także po wszczęciu postępowania rozbiórkowego. W rozpatrywanej sprawie niewątpliwym jest, iż przywołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego znajduje zastosowanie do sytuacji skarżących. Z treści zaskarżonej decyzji wynika bowiem, iż zasadności wydania nakazu rozbiórki sześciu obiektów wzniesionych przez A. i Z.R. organy obu instancji upatrywały w niemożności zalegalizowania wykonanej inwestycji, albowiem przedmiotowe obiekty postawiono na terenie, na którym w chwili prowadzenia postępowania rozbiórkowego nie było obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, a inwestor nie dysponował ostateczną w dacie wszczęcia tego postępowania decyzją o warunkach zabudowy. W ocenie organów obu instancji przesądzało to o niespełnieniu wymogu, o którym mowa w art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. "b" ustawy – Prawo budowlane. Orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności przepisu, na podstawie którego wydana została zaskarżona decyzja, stanowi przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 145a § 1 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem bowiem, można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Stosownie zaś do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" P.p.s.a., decyzja podlega uchyleniu, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. W związku z tym, iż w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145a § 1 K.p.a., Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" w związku z art. 135 P.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia wyroku orzeczono stosownie do przepisu art. 152 P.p.s.a., zaś o kosztach postępowania w myśl art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.