II SA/Sz 91/10
WyrokWSA w Szczecinie2010-04-21
Skład orzekający: Iwona Tomaszewska, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Mirosława Włodarczak-Siuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, wydane w sytuacji nieprawidłowego doręczenia decyzji, narusza przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, ponieważ organ nieprawidłowo ocenił skuteczność doręczenia decyzji. Nieprawidłowe doręczenie decyzji uniemożliwia skuteczne rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia odwołania, co stanowi punkt wyjścia do badania przesłanek przywrócenia terminu. W związku z tym, zaskarżone postanowienie zostało uchylone.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło G. K. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza umarzającej postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Skarżąca twierdziła, że decyzja została jej doręczona nieprawidłowo przez sąsiadkę, a nie siostrę, jak wskazano na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, i dowiedziała się o niej z opóźnieniem. Kolegium uznało, że przyczyna uchybienia terminu nie uzasadnia jego przywrócenia, a doręczenie było skuteczne.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i stwierdził, że nie podlega ono wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.),, Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2010r. sprawy ze skargi G. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I uchyla zaskarżone postanowienie, II stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku
Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...], wydanym na podstawie art. 58 § 1 w związku z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz.1071 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło G. K. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza z dnia [...] r. umarzającej postępowanie w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia pod nazwą: "Budowa [...] obiektów przeznaczonych do chowu drobiu na terenie istniejącej fermy tuczu brojlerów kurzych w [...]".
W uzasadnieniu postanowienia Kolegium podało, iż postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację wskazanego wyżej przedsięwzięcia, zostało wszczęte jak i umorzone na wniosek B. K. Decyzja o umorzeniu tego postępowania z dnia [...] r. została doręczona G. K. w dniu [...] r.
Pismem z dnia [...] r. G. K. wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] r. podnosząc w uzasadnieniu, iż dopiero w dniu [...] r. dowiedziała się o wskazanej decyzji, za pośrednictwem sąsiadki-pani B. która odebrała adresowaną do wnioskodawczyni decyzję w dniu [...] r.
Wnioskodawczyni podała, że w miesiącach [...] i [...] r. przebywała w [...] u męża, dlatego też sąsiadka nie miała możliwości przekazania jej wcześniej pozostawionej u niej korespondencji.
Zdaniem G. K., doręczenie jej decyzji nie było skuteczne, bowiem doręczyciel świadomie wpisał na zwrotce, iż odebrała ją siostra, co pozwala przyjąć że pozostała przekazana domownikowi a nie sąsiadce. Natomiast w świetle art. 43 Kpa pozostawienie pism sąsiadowi obliguje do zawiadomienia adresata poprzez umieszczenie zawiadomienia w oddawczej skrzynce pocztowej lub gdy to nie jest możliwe w drzwiach mieszkania.
W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wskazana przez wnioskodawczynię przyczyna, nie uzasadnia przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Doręczenie dokonane zostało do rąk sąsiadki J. B., co potwierdziła własnoręcznym podpisem, godząc się tym samym, na przekazanie pisma adresatowi. Brak takiej zgody winien się przejawiać w odmowie przyjęcia pisma, czego sąsiadka nie uczyniła. Ponadto z akt sprawy wynika, iż G. K. zaakceptowała taki sposób doręczeń, co potwierdzają załączone zwrotne potwierdzenia odbioru innej korespondencji, kierowanej do G. K., zarówno przed doręczeniem zaskarżonej decyzji jak i po jej doręczeniu.
Kolegium wskazało, iż nie znajduje również usprawiedliwienia podnoszona przez wnioskodawczynię okoliczność, że w okresie [...] i [...] r. przebywała u męża w [...], ponieważ mąż skarżącej jest jedną ze stron postępowania, któremu również doręczono wskazaną decyzję o umorzeniu postępowania z dnia [...] r. Decyzja ta została doręczona Z. K. w dniu [...] r., który pismem z dnia [...] r. odwołał się od tej decyzji. Kolegium postanowieniem z dnia [...] r. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez Z. K.
W podsumowaniu uzasadnienia postanowienia, Kolegium stwierdziło iż wnioskodawczyni nie dopełniła przesłanki przywrócenia terminu o której mowa w art. 58 § 1 Kpa, tj. nie uprawdopodobniła braku winu w uchybieniu terminowi. W ocenie organu, wyjazd skarżącej na dwa miesiące, bez wskazania organowi adresu pobytu, przy akceptacji odbioru korespondencji przez sąsiadkę oraz przy potencjalnej możliwości dowiedzenia się o wydaniu decyzji od męża, u którego przebywała, nie świadczy o staranności strony w tym względzie, jak też nie stanowi obiektywnej przyczyny uzasadniającej brak dochowania terminu.
Pismem z dnia [...] r. G. K. wniosła za pośrednictwem organu skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jego uchylenie.
Skarżąca podkreśliła ponownie, iż pismo odebrała jej sąsiadka a nie siostra, jak to widnieje na zwrotnym poświadczeniu odbioru decyzji z dnia [...] r. G. K. przyznała, że poprzednio sąsiadka odbierała adresowaną do niej korespondencję, ale miało to miejsce wtedy, gdy skarżąca była obecna w domu lub nie przebywała dłużej poza domem. Wyjeżdżając do męża nie powiadomiła o tym sąsiadki, gdyż nie planowała tam tak długiego pobytu. Gdyby sąsiadka miała wiedzę, że nie będzie jej w domu przez tak długi czas to na pewno nie odebrałaby kierowanej do niej korespondencji. Natomiast w korespondencji organu kierowanej do męża nie było wskazane kto otrzymuje oprócz niego doręczoną mu decyzję. Dlatego ten zarzut organu, uważa za chybiony.
Skarżąca przytoczyła treść przepisów o doręczaniu decyzji, tj. art. 40 Kpa
i art. 43 Kpa wskazując, iż organ uchybił obowiązkowi wszechstronnego zbadania sprawy ( art. 7 Kpa) i nie ustalił, czy doręczenie było skuteczne. Z przepisów
o doręczeniach wynika bowiem, że o skuteczności doręczenia decyduje nie tylko data ale także sposób doręczenia. Ze zwrotnego oświadczenia odbioru decyzji wynika, że decyzję odebrała nie skarżąca ale pani B.- siostra, nie zaznaczono jednak czy osoba ta podjęła się oddać tą przesyłkę adresatowi, czego wymaga
art. 43 Kpa.
W odpowiedzi na skargę, Kolegium podtrzymało stanowisko wyrażone
w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Badając zaskarżony akt w tym zakresie Sąd stwierdził,
iż skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie, jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania wydane na podstawie art. 58 § 1 Kpa.
Z przepisu tego wynikają zarówno dla strony jak i dla organu następujące przesłanki:
- złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia,
- uprawdopodobnienie, że uchybienie nastąpiło bez winy zainteresowanego,
- dopełnienie czynności dla której termin został uchybiony.
Postępowanie wyjaśniające prowadzone przez organ, zmierzające do zbadania wystąpienia wszystkich wymienionych wyżej przesłanek, wymaga w pierwszym rzędzie ustalenia, czy wniosek został złożony w terminie 7. dniowym od ustania przyczyny uchybienia, a następnie, po pozytywnym zweryfikowaniu tej przesłanki, zbadanie przyczyny uchybienia terminu.
W rozpoznawanej sprawie, termin siedmiodniowy należało liczyć od dnia,
w którym skarżąca dowiedziała się o wydaniu przez Burmistrza decyzji, której dotyczył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Zważywszy na datę podaną przez samą zainteresowaną oraz datę złożenia wniosku o przywrócenie terminu, zachowanie 7 dniowego terminu nie budzi wątpliwości (odpowiednio [...] i [...] r.).
Kolejną kwestią wymagającą wyjaśnienia było stwierdzenie prawidłowości doręczenia pisma skarżącej przez organ.
Faktem nie kwestionowanym przez Kolegium jak i skarżącą było odebranie decyzji z dnia [...] r. przez osobę nosząca nazwisko "B.", którą doręczyciel na zwrotnym poświadczeniu odbioru pisma opisał jako siostrę skarżącej.
Skoro G. K. we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania podała, że doręczyciel mylnie zidentyfikował osobę która odebrała decyzję, albowiem była to nie jej siostra lecz sąsiadka, to rozpoznając ten wniosek organ winien tę okoliczność uwzględnić i w pierwszej kolejności zbadać, czy sposób doręczenia decyzji spełniał wymogi przewidziane prawem, aby można je było uznać za skuteczne procesowo.
Jak wynika z przepisu art. 43 Kpa, w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Doręczenie przewidziane w tym przepisie jest więc skuteczne, jeżeli wystąpią łącznie wszystkie przesłanki w nim przewidziane, tj. adresat jest nieobecny w mieszkaniu w czasie doręczania pisma, pismo zostało przyjęte za pokwitowaniem przez dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcę, osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi, oraz w przypadku przyjęcia pisma przez sąsiada lub dozorcę, o fakcie tym umieszczono zawiadomienie w miejscach wskazanych w przepisie, w stosownej kolejności.
Z załączonego do akt administracyjnych sprawy dowodu doręczenia decyzji
o umorzeniu postępowania z dnia [...] r. nie wynikało, aby osoba, której pismo doręczono, a która nie była jej adresatem, podjęła się oddania pisma skarżącej G. K. Ponadto z dokumentu tego nie wynikało, że o fakcie doręczenia decyzji umieszczono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub w drzwiach mieszkania.
W ocenie Sądu, podane wyżej okoliczności sprawy pozwalają uznać, że pismo będące przedmiotem doręczenia zostało doręczone nieprawidłowo i nie można go uznać, tak jak to uczynił organ, za skutecznie doręczone w trybie doręczenia zastępczego na podstawie art. 43 Kpa.
W świetle powyższego, rzeczą organu w pierwszej kolejności winno być rozważenie kwestii prawidłowości doręczenia decyzji organu I instancji, ponieważ od oceny tej okoliczności zależny jest dalszy sposób procedowania bowiem nie prawidłowe doręczenie nie wywołuje skutku w postaci rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania.
Z uwagi na powyższe ustalenia, Sąd nie badał innych, wskazanych przez skarżącą okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, albowiem, co już wyżej wskazano, to prawidłowość doręczenia pisma stanowiła punkt wyjścia do badania przesłanek z art. 58 Kpa.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny zaskarżone postanowienie uchylił na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), albowiem postanowienie to narusza przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do treści art. 152 wskazanej ustawy Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło