II SA/Sz 910/14
WyrokWSA w Szczecinie2015-03-26
Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz, Renata Bukowiecka-Kleczaj, Maria Mysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zakazująca wprowadzania do obrotu talerzy z melaminy, oparta na ustaleniu przekroczenia dopuszczalnego limitu migracji formaldehydu, może zostać utrzymana w mocy, jeśli istnieją wątpliwości co do prawidłowej identyfikacji badanych próbek i rozbieżności w wynikach badań laboratoryjnych?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając naruszenie przez organy zasad postępowania administracyjnego. Brak jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego, w szczególności co do identyfikacji badanych partii talerzy oraz rozbieżności w wynikach badań, uniemożliwił prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Sąd wskazał na konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania, z uwzględnieniem ewentualnych dodatkowych badań, w celu wyeliminowania wątpliwości co do jakości zdrowotnej produktu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zakazu wprowadzania do obrotu talerzy z melaminy z powodu przekroczenia dopuszczalnego limitu migracji formaldehydu. W toku postępowania pojawiły się wątpliwości co do prawidłowego oznakowania talerzy (podwójne etykiety) oraz rozbieżności w wynikach badań laboratoryjnych przeprowadzonych w różnych okresach. Skarżąca spółka kwestionowała ustalenia organów, wskazując na prawidłowe oznakowanie i zgodność produktów z normami na podstawie badań z 2012 r. Organy administracji podtrzymywały stanowisko o naruszeniu przepisów dotyczących możliwości śledzenia produktu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 marca 2015 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zakazu wprowadzenia wyrobu do obrotu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz strony skarżącej Spółki A. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu 31 marca 2011 r. wpłynęło do Powiatowej Stacji Sanitarno
-Epidemiologicznej w K. pismo z Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej we W. informujące o przekroczeniu dopuszczalnego limitu migracji specyficznej formaldehydu do płynu modelowego 3% kwasu octowego w talerzach głębokich z melaminy o nazwie [...], śr. 19,5 cm (kod [...]), wyprodukowanych w C., których importerem jest D. Sp. w K. W ramach systemu RASFF Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w S. przekazał Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w K. powiadomienie alarmowe nr [...] dotyczące stwierdzenia zagrożenia chemicznego. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. ustalił, że przedmiotowe talerze przyjęto na stan magazynowy importera w trzech dostawach, tj. w dniu 15 kwietnia 2010 r. partia: [...], kod produktu [...] (faktura VAT [...] – [...] szt.), 2 grudnia 2010 r. partia: [...], kod produktu [...] (faktura VAT [...] z dn. [...] r – [...] szt.) i 29 grudnia 2010 r. partia: [...], kod produktu [...] (faktura VAT [...] z dn. [...].- [...] szt.). D. Sp. w K. wstrzymała obrót handlowy produktu o nazwie [...] talerz głęboki śr. 19,5 cm (kod [...]), zgodnie z powiadomieniem alarmowym. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. wydał w dniu 18 sierpnia 2011 r. decyzję nr [...] zezwalającą na wprowadzenie do obrotu talerzy o numerze partii: [...] i numerze partii [...]. Od tej decyzji D. Sp. w K. wniosła odwołanie. W ramach postępowania odwoławczego, dokonano urzędowego poboru próbek talerzy o nr partii [...] z dostawy z dnia 15.04.2010 r. i nr partii [...] z dostawy z dnia 02.12.2010 r. Badania laboratoryjne próbek przeprowadzone przez Dział Laboratoryjny Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w W. (sprawozdanie z badań z dnia 19 października 2011 r.) wykazały zgodność badanych próbek pod względem dopuszczalnego limitu migracji specyficznej formaldehydu do płynu modelowego 3% kwasu octowego. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 3 listopada 2011 r. uchylił ww. decyzję Powiatowego Inspektora i orzekł w sprawie co do istoty, zakazując D. Sp. w K. wprowadzania do obrotu talerzy głębokich z melaminy [...] oznaczonych kodem produktu [...] bez oznaczenia nr partii produkcji oraz oznaczonych kodem produktu [...] i nr partii [...]. D. Sp. w K. zaskarżyła ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 15 marca 2012 r. stwierdził nieważność obu decyzji. Sąd wskazał między innymi w orzeczeniu, że organ I instancji powinien ustalić, które partie produktów o oznaczeniu [...] i dlaczego należy objąć zakazem wprowadzenia do obrotu.
W dniu 24 sierpnia 2012 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny
w K. wszczął z urzędu postępowanie w związku z powiadomieniem alarmowym [...]. W ramach postępowania organ zwrócił się z prośbą do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. o przebadanie talerzy oznaczonych kodem [...] z partii [...] pod kątem migracji specyficznej formaldehydu do 3 % roztworu kwasu octowego. W wyniku badań (sprawozdanie z dnia 26 października 2012r.) ustalono, że próbki talerzy nie wykazały przekroczeń migracji specyficznej formaldehydu do płynu modelowego 3% kwasu octowego. Do sprawozdania dołączono zdjęcia badanych talerzy. W związku z powyższym Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] umorzył w całości postępowanie dotyczące wycofania z obrotu talerzy głębokich pod nazwą [...], ponieważ postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, działając w ramach nadzoru, powziął wątpliwości co sposobu znakowania próbek talerzy pobranych w dniu 22 października 2012 r. (objętych badaniem z 26 października 2012 r.) i zwrócił się do organu o stosowne wyjaśnienia w tym zakresie. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. w piśmie z dnia 18 stycznia 2013 r. wyjaśnił, że próbki talerzy (8 szt.) pobranych do badań laboratoryjnych w hurtowni "D" Sp. w Ł. posiadały 2 etykiety. Jedna była naklejona na drugą. Na etykiecie wewnętrznej (pierwszej) zamieszczone były następujące informacje: kod kreskowy [...], kod produktu [...], zygzak talerz głęboki, produkt przeznaczony do kontaktu z żywnością, wyprodukowano w C., partia [...], dystrybutor: D. Sp. K. Natomiast na zewnętrznej (drugiej) etykiecie znajdowały się oznaczenia: [...] talerz głęboki, kod produktu [...], kod kreskowy [...], wyprodukowano w C., importer D. Sp. W dniu 3 stycznia 2013 r. przeprowadzono kolejną kontrolę w hurtowni D. Sp. w Ł., podczas której ustalono, że na stanie magazynowym znajdują się zabezpieczone 204 szt. talerzy, które posiadają 2 etykiety (jedna naklejona na drugą - jw.). Ponadto ustalono, że 79 szt. talerzy posiadają etykietę [...] talerz głęboki, [...], kod kreskowy [...], partia [...] oraz 1 szt. z nr partii [...] pochodzi ze zwrotu i 14 szt. jest bez oznakowania. Firma D. złożyła wyjaśnienie dot. naklejenia podwójnych etykiet (bez podania nr partii a z podaniem kodu produktu) podając, że talerze C. posiadają "podwójną" etykietę, ponieważ zostały błędnie oklejone przez fabrykę w C. Zostało to zauważone w magazynie centralnym D. i następnie oklejone przez pracowników D. właściwym kodem. Ponieważ pierwotna naklejka była całkowicie nieprawidłowa, pracownik D. nie użył na naklejanej "nowej" etykiecie numeru partii, ponieważ nie było możliwe ustalenie właściwego numeru partii. Mając na względzie powyższe Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny ocenił, że zbadane próbki ww. talerzy przez laboratorium WSSE w Ł. mogą być próbkami talerzy, które nie były przedmiotem powiadomienia alarmowego nr [...]. W związku z tym Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. wystąpił do Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Ł. o zajęcie ostatecznego stanowiska w sprawie sprawozdania z badań z dnia 26.10.2012 r. Uzyskano odpowiedź, że wynik badania dotyczy próbki pobranej w dniu 22.10.2012 r. Na etykiecie, trwale przytwierdzonej do zewnętrznej, spodniej strony talerza, zawarty był opis, który zamieszczono, w sposób dosłowny, w przedmiotowym sprawozdaniu. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. w dniu 3 czerwca 2013 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zakazu wprowadzenia do obrotu talerzy głębokich pod nazwą [...] oznaczonych kodem produktu [...] i nr partii [...]. W tym samym dniu organ przeprowadził kontrolę sanitarną w siedzibie firmy D., w wyniku której ustalono, że łączna liczba zabezpieczonych talerzy [...] nr partii [...] wynosi [...] szt., które znajdują się w [...] hurtowniach na terenie kraju (protokół kontroli nr [...]). Następnie organ I Instancji decyzją z dnia [...] zakazał firmie D. wprowadzać do obrotu talerze głębokie pod nazwą [...] oznaczone kodem produktu [...] i nr partii [...]w łącznej ilości [...] szt. Od tej decyzji D. Sp. w K. wniosła odwołanie. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 16 października 2013 r. uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości, albowiem w obrocie prawnym funkcjonowała ostateczna decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o umorzeniu postępowania nr [...] dot. talerzy głębokich oznakowanych kodem produktu [...] i numerem partii [...] i jednocześnie zaskarżona, merytoryczna decyzja PPIS w K. nr [...] dot. tego produktu. Organ II instancji wskazał, że w świetle ujawnionych nowych istotnych okoliczności nieznanych organowi I instancji, winien on wznowić postępowanie. Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. postanowieniem z dnia 13.12.2013 r. wznowił z urzędu postępowanie zakończone ostateczną decyzją nr [...]. Następnie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. w dniu 7 marca 2014 r. wydał na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2011 r., nr 212, poz. 1263 ze zm.) decyzję nr [...], w której uchylił decyzję nr [...] z dnia 23 listopada
2012 r. o umorzeniu postępowania oraz nakazał wycofanie z obrotu, a następnie zakazał wprowadzania do obrotu talerzy głębokich pod nazwą [...] wyprodukowanych w C., oznaczonych kodem produktu [...] i numerem partii [...], w łącznej ilości [...] szt. oraz nakazał zniszczenie produktu i okazanie dokumentu potwierdzającego zniszczenie kwestionowanego wyrobu do dnia 31 marca 2014 r.
Jak wynika z uzasadnienia decyzji, organ I instancji, uwzględnił dowody
w postaci : powiadomienia alarmowego nr [...], sprawozdania z dnia 26.10.2012 r. z badań produktu, pisma z dnia 23.01.2013 r. z którego wynika, że próbki talerzy pobrane do badań laboratoryjnych z hurtowni "D" w Ł. posiadały 2 etykiety, pisma spółki wyjaśniającego przyczynę oklejenia talerzy [...] podwójnymi etykietami. Zdaniem organu, pomimo że w wyniku wcześniejszych badań laboratoryjnych przedmiotowych talerzy, przeprowadzonych w CEBRO w W.
i Laboratorium WSSE w W. uzyskano pozytywne wyniki, fakt ten nie może stanowić dowodu na to, iż próbki pobrane i przedstawione do badań przez stronę nie były zafałszowane podobnie jak przekazane do Laboratorium WSSE w Ł.
Nie można też jednoznacznie stwierdzić, że badane próbki talerzy pochodzą z partii
o numerze [...] i kodzie [...], a deklarowane przez stronę usunięcie obu dotychczasowych etykiet i naklejenie etykiet z nowymi informacjami jest niedopuszczalne i niezgodne z obowiązującymi przepisami. Organ I instancji oparł decyzję na art.art. 3, 15 d, 17 rozporządzenia (WE) 1935/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 października 2004 r. w sprawie materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością, art. 4 b rozporządzenia Komisji (WE)
nr 10/2011 z dnia 14 stycznia 2011 r. w sprawie materiałów i wyrobów z tworzyw sztucznych przeznaczonych do kontaktu z żywnością, który zezwala na wprowadzanie do obrotu przedmiotu wyłącznie tylko wtedy gdy odpowiada on wymogom określonym w art 15 rozporządzenia WE 1935/2004. W ocenie organu, wyjaśnienia strony w sprawie naklejenia dwóch etykiet na talerzach były niewystarczające i świadczą o nieznajomości prawa. Sytuacja, w której występują dwie etykiety, w rozumieniu obowiązujących przepisów, jest próbą zafałszowania produktu, ponieważ nie pozwala to w sposób jednoznaczny na identyfikację produktu. Ujawnione w toku postępowania wyjaśniającego nowe dowody zmieniają spojrzenie na sprawę, a zebrane dotychczas dowody będące podstawą wydania decyzji nr [...] są w tej sytuacji niewiarygodne.
Od ww. decyzji firma D. Sp. w K. wniosła odwołanie, w którym zarzuciła ww. decyzji naruszenie art. 107 § 1 i 3 K.p.a. i art. 11 K.p.a., art. 80 K.p.a., art. 6, 7, 8 K.p.a. oraz art. 3, 15 ust. 1 pkt d i 17 rozporządzenia (WE) 1935/2004 oraz art. 27 c ust. 1 i 6 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej i art. 4 rozporządzenia (WE) nr 10/2011.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny ustalił, że talerze [...] zdeponowane są w czterech hurtowniach firmy D. Sp. w ilości [...] szt. Przedmiotowe talerze posiadają naklejone dwie etykiety (jedna naklejona na drugą) w ilości [...] szt. Etykieta zewnętrzna zawiera w treści (m.in.) : [...] talerz głęboki, [...], kod kreskowy [...]. Etykieta wewnętrzna natomiast zawiera informacje: kod kreskowy [...] talerz głęboki, partia nr [...]. Jednocześnie 51 szt. talerzy nie posiada żadnej etykiety papierowej lub zerwaną w stopniu uniemożliwiającym odczytanie zapisanych informacji. Pozostała ilość oznakowana jest dwoma etykietami naklejonymi na siebie o ww. treściach.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w S. decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 37 ust. 1 i art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, po rozpatrzeniu odwołania firmy D., uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej:
1) pkt 1 w odniesieniu do ilości sztuk talerzy, oznakowanych kodem produktu [...]
i numerem partii [...] w łącznej ilości [...] szt. i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy w ten sposób, że określił partię talerzy jako talerzy oznakowanych kodem produktu [...], zakupionych w C. zgodnie z fakturą nr [...] z dnia 19 listopada 2010 r. i objętych powiadomieniem alarmowym nr [...] z dnia 31 marca 2011 r. D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W.,
2) pkt 2 w odniesieniu do terminu obowiązku wykonania decyzji po jej uprawomocnieniu i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy w ten sposób, że określił obowiązek wykonania decyzji w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że nie miał wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy, lecz przy opisie talerzy zobowiązany był uwzględnić fakt, iż postępowanie w tej sprawie prowadzone jest od kilku lat, a talerze będące przedmiotem postępowania były przemieszczane między różnymi magazynami, kilkakrotnie pobierane z nich były próbki do badań laboratoryjnych, co czyni ich ilość
i opis wykazany przez organ I instancji nieprecyzyjnym. Także termin określony w pkt 2 zaskarżonej decyzji ustalony przez organ I instancji w odniesieniu do terminu obowiązku wykonania decyzji po jej uprawomocnieniu, stał się nieaktualny i wymagał odpowiedniej korekty.
Odnosząc się do zarzutów strony odwołującej się organ stwierdził, że są nieuzasadnione i bezpodstawne. Powołując się na treść art. 4 rozporządzenia (WE)
nr 10/2011 oraz art. 3 i art. 15 rozporządzenia (WE) Nr 1935/2004 organ stwierdził, że oznakowanie przedmiotowego produktu dwiema różnymi etykietami może wprowadzać konsumentów w błąd i nie jest oznaczeniem identyfikacyjnym, zapewniającym możliwość śledzenia drogi materiału lub wyrobu, co stanowi naruszenie art. 15 rozporządzenia (WE) Nr 1935/2004. Wszystkie wyroby i materiały przeznaczone do kontaktu z żywnością podlegają obowiązkowi zapewnienia możliwości śledzenia, umożliwiającemu szybką identyfikację ścieżki produktu i podmiotu odpowiedzialnego za produkt. Zdaniem organu odwoławczego, nie można zgodzić się ze stwierdzeniem spółki D., że "nigdy nie miała wątpliwości co do prawidłowego oznakowania przedmiotowej partii nr [...] i kodem [...]", bowiem w wyjaśnieniach przekazanych Państwowemu Powiatowemu Inspektorami Sanitarnemu w Ł. strona nie wskazała nr partii 8 szt. talerzy pobranych w dniu 22.10.2012 r. w hurtowni D. w Ł., bo "nie było możliwe ustalenie właściwego numeru partii". Powyższe stanowi naruszenie art. 17 rozporządzenia (WE) nr 1935/2004. Organ podkreślił dalej, że przedmiotem postępowania są talerze głębokie z melaminy o nazwie [...] talerz głęboki śr. 19,5 cm oznakowane kodem produktu tj. [...], które zostały zaimportowane z C. w trzech dostawach. Organ I instancji uprawniony był do ustalenia, które partie produktów o oznaczeniu kodem [...] należy objąć zakazem wprowadzenia do obrotu. Postępowanie wykazało, że talerze oznakowane kodem produktu [...] i nr partii [...] oraz kodem produktu [...] i nr partii: [...] odpowiadają wymogom z art. 3 rozporządzenia (WE) nr 1935/2004. Badania laboratoryjne talerzy głębokich oznakowanych wyłącznie kodem [...] wykazały przekroczenie dopuszczalnego limitu migracji formaldehydu do 3% kwasu octowego z talerzy i w związku z powyższym stały się przedmiotem powiadomienia alarmowego nr [...] i niniejszego postępowania. Niezgodność z wymaganiami prawa również potwierdziły badania przedmiotowych talerzy (oznakowanych tylko kodem [...]) wykonane na zlecenie importera w akredytowanym laboratorium w W. (sprawozdanie z badań z dnia 27.04.2011r.). Z kolei badanie laboratoryjne przeprowadzone na zlecenie importera w Centralnym Ośrodku Badawczo-Rozwojowym Opakowań Laboratorium Badań Materiałów i Opakowań Jednostkowych były przeprowadzone w innych warunkach, niż badania stanowiące podstawę powiadomienia w systemie RASFF. Według organu, w świetle uzyskanych wyników badań i ryzyka dla konsumenta, ww. produkty oznakowane kodem produktu [...] zakupione w C. zgodnie z fakturą nr [...] z dnia 19.11.2010 r i objęte powiadomieniem alarmowym nr [...] powinny być wycofanie z obrotu. Kończąc uzasadnienie organ odwoławczy wskazał, że sytuacja prawna strony w niniejszym postępowaniu jest określona decyzją organu odwoławczego w części, w której uchylił on zaskarżoną decyzję i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy oraz decyzją organu I instancji w części nieuchylonej przez organ odwoławczy.
D. Sp. w K. wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 7, 8,11, 77 § 1,107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez błędną ocenę zgromadzonego
w sprawie materiału dowodowego tj. przyjęcie, że nie było możliwości śledzenia drogi produktu z uwagi na oznaczenie produktu drugą (właściwą etykietą), w sytuacji w której organ dysponował pełną dokumentacją pochodzenia produktu,
- art. 7, 8, 77 § 1, 107 § 3 K.p.a. poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego tj. przyjęcie, że pobrane próby talerzy i zbadane przez PPIS w Ł. nie pochodziły ze spornej partii, podczas gdy ze sprawozdania z badań z dnia 26 października 2012 r. wynika, że pobrane próby talerzy mają na etykiecie wyłącznie kod [...], co jednoznacznie wskazuje, że pochodzą ze spornej partii,
- art. 84 § 1, 77 § 1, 2 i 3, art. 6, 7, 8 K.p.a. poprzez zaniechanie przez organ wykonania ponownych badań, w tym przeprowadzonych przez niezależnego biegłego lub dopuszczenie z urzędu dowodu z przesłuchania świadków, którzy wykonywali badania, tym bardziej, że badanie miało na celu wyjaśnienie rozbieżności w przeprowadzonych badaniach,
- art. 6, 77 § 1 K.p.a. poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego tj. przyjęcie, że sporne talerze oznaczone są nr partii [...] i kodem [...] podczas gdy od 2010 r. były one oznaczone wyłącznie kodem [...], które to ustalenia spowodowały negatywne skutki w postaci odrzucenia badań przeprowadzonych przez PPIS w Ł.,
- art. 80 K.p.a. poprzez błędne ustalenie, że zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na zakazanie wprowadzania do obrotu towarów oznaczonych wyłącznie kodem produktu [...] (a identyfikowanych kodem produktu [...] i numerem partii [...]);
- art. 7, 11, 77 § 1, 107 § 1 i 3 K.p.a. w zw. z art. 27 c pkt 6 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia i całkowitym pominięciu materiału dowodowego przestawianego przez spółkę, w tym badania urzędowego Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia 22 października 2012 r.,
- art. 6, 7, 8 K.p.a. poprzez błędne ustalenia faktyczne, że spółka dysponuje [...] szt. oznakowanych wyłącznie kodem [...], podczas gdy z uzasadnienia decyzji oraz wyjaśnień w toku postępowania wynika, że dysponuje [...] szt. w tym [...] szt. talerzy oznakowanych wyłącznie kodem [...] i [...] sztuk bez etykiet.
Skarżąca zarzuciła również naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 3 rozporządzenia (WE) 1935/2004 oraz art. 27 c ust. 1 i 6 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez ich niewłaściwe zastosowanie tj. uznanie, że produkt stwarza zagrożenie dla zdrowia lub życia ludzi, w sytuacji istniejących rozbieżności w wynikach badań fizykochemicznych zgromadzonych w aktach sprawy oraz niezastosowanie dalszych procedur administracyjnych polegających na wyjaśnieniu tych rozbieżności,
- art. 15 ust. 1 pkt b i d i 17 rozporządzenia (WE) 1935/2004 poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że zakazują one oznaczania produktu właściwym kodem oraz numerem partii oraz że produkt nie posiadał zgodnego z prawem oznakowania, tj. umożliwiającego śledzenie jego drogi;
- art. 4 rozporządzenia (WE) nr 10/2011 poprzez niewłaściwe zastosowanie,
tj. uznanie, że spółka wprowadziła produkt do obrotu niezgodny z art. 3, 15 i 17 rozporządzenia (WE) 1935/2004, jak również niezgodny z dobrą praktyką wytwarzania określoną w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 2023/2006 oraz niezgodny z wymogami dotyczącymi składu i deklaracji określonymi w rozdziałach II, III i IV tego rozporządzenia.
Uzasadniając skargę spółka podkreśliła, że przedmiotem postępowania
w ramach systemu RASFF były talerze głębokie z melaminy o nazwie [...] talerz głęboki oznakowane wyłącznie kodem produktu tj. [...]. Zdaniem skarżącej, organ I instancji wydał decyzję w oparciu o nieuzasadnione przekonanie,
że oznakowanie przedmiotowego produktu dwiema etykietami nie jest oznaczeniem identyfikacyjnym i nie zapewnia możliwości śledzenia drogi materiału lub wyrobu. Zmiana etykiety spowodowała właściwe i prawidłowe oznaczenie produktu. Skarżąca podkreśliła, że wielokrotnie wyjaśniała organowi powód zmiany etykiety. Jak wynika
z faktury VAT [...] z dnia 19 listopada 2010 r. oraz dokumentu przyjęcia towaru w dniu 29 grudnia 2010 r. spółka D. przyjęła m.in. talerze o nr partii [...] Talerz Głęboki szt. [...] kod [...] i [...] Talerz Głęboki szt. [...] kod [...]. Na fakturze [...] zamieszczony jest nr partii [...], dlatego w toku postępowania posługiwała się tym numerem partii dla tej dostawy. Podczas weryfikacji dostawy, stwierdzono, że jedna z przesyłek nie miała oznakowania partii na etykiecie jednostkowej. Numer partii [...] znajdował się natomiast na kartonie zbiorczym tej dostawy, dlatego nie miała wątpliwości, że partia ta posiada właśnie nr [...] tym bardziej, że towarzyszyła jej wspomniana wyżej dokumentacja. Brak staranności pracownika skarżącej polegał na oznaczeniu spornych produktów jedynie kodem o nr [...]. Organ natomiast identyfikował towar bardzo różnie. Stąd błędne ustalenia faktyczne i pomyłki organów kontrolujących w tym zarówno w toku kontroli jak i w sprawozdaniach z badań. Skarżąca zwróciła uwagę, że od 2010 r. tj. naklejenia drugiej etykiety, oznakowanie nie uległo zmianie. Sanepid nie zwracał jednak uwagi na oznaczenie towaru. Dopiero w 2013 r., zaraz po otrzymaniu wyników badań przeprowadzonych przez PPIS w Ł., które okazały się być zgodne z normą organ zarzucił, że oznakowanie uniemożliwia śledzenie towaru. Skarżąca nie zgadza się z twierdzeniem organu, że mamy do czynienia z dwojakiego rodzaju partiami towaru, tj. partią [...] i kodzie [...] którego wyniki badań były zgodne z normą oraz wyłącznie o kodzie [...], którego wyniki badań były niezgodne z normą i które są przedmiotem niniejszego postępowania. Tymczasem jest to jedna i ta sama partia towarów. W dniu 22 października 2012 r. PPIS w Ł. pobrał z tej partii próbę do badania. Sprawozdanie z tego badania wykazało, że próbki talerzy nie wykazały przekroczeń migracji specyficznej formaldehydu do płynu modelowego 3% kwasu octowego. Powyższe okoliczności były zgłaszane do protokołu kontroli z dnia 17 stycznia 2013 r. Zdaniem skarżącej, nieuzasadnione są twierdzenia organu I instancji, jakoby przeprowadzone w laboratorium WSSE w Ł. badanie próbki mogło być niewiarygodne gdyż pobierający próbkę nie potrafił jej zidentyfikować z powodu jej zafałszowania. Sporne talerze identyfikowane jako "kod [...], partia [...]" lub "tylko kodem [...]" zarówno w chwili poboru próbek (oraz w chwili obecnej) oznakowane były wyłącznie nr kodu [...]. Nieuzasadnione są działania organu, który dysponując dokumentacją potwierdzającą, że produkty oznaczone nr [...] i partią [...] są produktami właściwej jakości zdrowotnej, wydaje decyzję zakazującą wprowadzenia tych produktów do obrotu i nakazującą ich zniszczenie. Jednocześnie uzasadnia to tym, że prawdopodobnie nie są to produkty objęte powiadomieniem alarmowym [...] gdyż znajdują się na nich dwie etykiety, wobec czego brak jest możliwości śledzenia drogi produktu. Brak też było inicjatywy organu polegającej na wykonaniu dodatkowego badania spornych produktów. Poza tym organ nie uzasadnił też na czym miałby polegać brak możliwości śledzenia produktu. W ocenie skarżącej, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na jednoznaczne i niebudzące wątpliwości stwierdzenie, że produkty z partii [...] o kodzie [...] stwarzają zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, tym samym organ nie miał podstaw zarówno prawnych jak i faktycznych do wydania decyzji zakazującej wprowadzania do obrotu tych produktów.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Przedmiotem sprawy jest decyzja wydana w wyniku wznowienia postępowania nakazująca wycofanie z obrotu talerzy w łącznej ilości [...] sztuk oznakowanych kodem produktu [...], zakupionych w C. zgodnie z fakturą nr [...] z dnia
[...] r. i objętych powiadomieniem alarmowym nr [...] z dnia 31 marca 2011 r. D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. i zakazująca wprowadzania do obrotu ww. talerzy.
Jednocześnie ww. decyzją uchylono wcześniejszą decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. nr [...] z dnia 23 listopada 2012 r. o umorzeniu postępowania w sprawie wycofania z obrotu talerzy głębokich pod nazwą [...], oznaczonych kodem [...] i nr partii [...] z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Podstawą tego orzeczenia organu stały się wyniki badań pobranych urzędowo próbek talerzy głębokich [...] z melaminy kod produktu [...] partia [...] oznakowanych kodem kreskowym [...] (protokół z 22 października 2012 r.) wykonanych przez akredytowane laboratorium Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Ł. (sprawozdanie z badań z dnia [...]), które wykazały zachowanie dopuszczalnego limitu migracji formaldehydu do 3 % roztworu kwasu octowego z talerzy.
Jak wynika z akt organy obu instancji nie uznały powyższych badań za wiarygodne ze względu na okoliczność oklejenia kontrolowanych talerzy dwiema rożnymi etykietami. Na wewnętrzną etykietę o kodzie kreskowym [...]
z kodem produktu [...] i oznaczoną partią nr [...] i nazwą produktu [...] Zygzak talerz głęboki naklejono etykietę o kodzie kreskowym [...] z kodem produktu [...] i nazwą [...] talerz głęboki (bez nr partii). Okoliczność ta stanowiła podstawę wznowienia postępowania w tej sprawie. Skarżąca wyjaśniała zaistniałą sytuację informując, że zewnętrzna etykieta jest właściwa i pobrane do badań w Ł. talerze pochodzą z tej samej partii, która jest przedmiotem postępowania i była przedmiotem badań z dnia 28 marca 2011 r. Zdaniem skarżącej, sporna partia talerzy to od początku postępowania partia o numerze [...] i kodzie [...] i badania wykonane w dniach 22 - 26 października 2012 r. stanowią o tym, że przedmiotowy produkt jest właściwej jakości zdrowotnej.
Tymczasem organy obu instancji uznały, że nie można jednoznacznie wykazać jakie talerze były przedmiotem ww. badań (czy o kodzie [...] czy też o [...]) i przyjęły za podstawę swoich orzeczeń wyłącznie badania talerzy wykonane przez Powiatową Stację Sanitarno-Epidemiologiczną we W. w dniu 28 marca 2011 r. Według orzeczenia do raportu z tych badań nr [...] wyrób [...] talerz głęboki z melaminy identyfikowany kodem produktu [...] i kodem kreskowym [...] nie spełnia wymagań rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 czerwca 2007 r. w sprawie wykazu substancji, których stosowanie jest dozwolone w procesie wytwarzania lub przetwarzania materiałów i wyrobów z tworzyw sztucznych, a także sposobu sprawdzania zgodności tych materiałów i wyrobów z ustalonymi limitami oraz wymagań określonych w art. 3 rozporządzenia (WE) nr 1935/2004, który stanowi, że materiały i wyroby, w tym także materiały oraz wyroby aktywne i inteligentne, produkowane są zgodnie z dobrą praktyką produkcyjną tak aby w normalnych lub możliwych do przewidzenia warunkach użytkowania nie dochodziło do migracji ich składników do żywności w ilościach, które mogłyby:
a) stanowić zagrożenie dla zdrowia człowieka; lub
b) powodować niemożliwe do przyjęcia zmiany w składzie żywności lub
c) powodować pogorszenie jej cech organoleptycznych
Organ II instancji uznał i sprecyzował w zaskarżonej, że przedmiotem postępowania w systemie RASFF i powiadomienia alarmowego nr [...] są wyłącznie ww. talerze oznakowane kodem produktu [...], zakupione w C. zgodnie z fakturą nr [...] z dnia 19 listopada 2010 r. i to one stanowią przedmiot niniejszego postępowania i dlatego wobec nich należało zastosować procedurę, o której mowa w art. 27 c ust. 6 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
Należy podkreślić, że okoliczność istnienia dwóch etykiet na badanych talerzach, na którą przede wszystkim powołują się organy w tej sprawie, wyniknęła dopiero w 2012 r. Zewnętrzna etykieta zawiera opis [...] talerz głęboki kod produktu [...] , kod kreskowy [...] i według wyjaśnień strony już u producenta doszło do nieprawidłowego oklejenia talerzy.
Zdaniem Sądu, materiał dowodowy nie pozwalał na bezsporne ustalenie,
że doszło do zafałszowania oznaczeń badanych talerzy na etapie badań
z 22 - 26 października 2012 r. Nie można wykluczyć, że tak oklejone talerze były również przedmiotem kontroli z 28 marca 2011 r. Organy nie wykazały w toku postępowania, że zewnętrzna naklejka nie odpowiada rodzajowi talerza, który winien być zbadany. Skarżąca sygnalizowała, że zestawienie ze sobą dwóch talerzy o kodach produktu [...] pozwalało dostrzec jak bardzo talerze różnią się, a oznaczenie o kodzie [...] znajdowało się na etykiecie pierwszej (wewnętrznej) spornych talerzyków i nie odpowiadało fizycznemu wizerunkowi talerza.
Ponadto, w ocenie Sądu, materiał dowodowy tej sprawy nie pozwala również na jednoznaczne przyjęcie, że w tym postępowaniu występowały dwojakiego rodzaju partie badanych talerzy to znaczy partia [...] o kodzie [...] (w tym podwójnie oklejona etykietą), której dotyczą pozytywne wyniki badań z 26 października 2012 r. i partia o kodzie [...], której wyniki badań były niezgodne z normą.
Należy zauważyć, że istniały 3 dostawy z kodem produktu [...]. Dwie pierwsze dostawy z kodem [...] dotyczyły partii nr [...]oraz partii nr [...], które nie są przedmiotem niniejszego postępowania, w stosunku do nich wydano prawomocne decyzje zezwalające na wprowadzenie ich do obrotu. Sporna pozostała więc ostatnia dostawa talerzy objęta fakturą nr [...] z dnia 19 listopada 2010 r. Na tej fakturze, którą organ odwoławczy przyjął w opisie przedmiotu nakazu, widnieje oznaczenie partii wspólne dla wszystkich towarów z dostawy z dnia 29 grudnia 2010 r. o poszczególnych kodach produktu – [...]. Spółka wyjaśniała w toku postępowania, w tym szczegółowo w odwołaniu, że od początku w stosunku do spornych talerzy przypisywała nr partii [...], pomimo że na jednostkowych etykietach tego towaru nie było oznakowania partii, z uwagi właśnie na ww. fakturę, dokument przyjęcia towaru (dołączony do skargi) oraz ze względu na opis kartonów z dostawy tego towaru i wreszcie ze względu na przypisany do każdego kodu różny wizerunek samochodów.
Sąd zwraca tu uwagę na oświadczenie skarżącej z dnia 9 maja 2011 r., a więc złożone już na początku postępowania w nawiązaniu do powiadomienia alarmowego
nr [...], w którym strona podaje, że zakwestionowane talerze typu [...]kod [...] z dostawy z dnia 29 grudnia 2010 r. pochodziły z partii [...] i towar ten został zabezpieczony w magazynach.
Sąd stwierdził, że organy obu instancji nie odniosły się w swoich uzasadnieniach do tego oświadczenia, ani też innych (ww.) wyjaśnień strony odnośnie identyfikacji spornych talerzy, w szczególności organ odwoławczy, nie przeanalizował i nie rozważył zebranych i usystematyzowanych w odwołaniu argumentów strony w tym zakresie - co stanowi o naruszeniu zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 7 i 77 § 1 K.p.a., a także art. 107 § 3 K.p.a. i art. 11 K.p.a. (zasada przekonywania).
Sąd zauważa, że organy obu instancji również zupełnie pominęły kwestię identyfikowania spornej partii talerzy kodem kreskowym [...], czy ewentualnie nie byłoby to oznakowanie wystarczające do jednoznacznej, od początku postępowania, identyfikacji badanego towaru (pomijając okoliczność podwójnego oklejenia towaru). W raporcie z badań fizykochemicznych talerzy [...] talerz głęboki dnia 28 marca 2011 r. zaznaczono identyfikacje towaru kodem kreskowym [...] oraz dokumentem dostawy. Tym też kodem posłużono się w powiadomieniu alarmowym nr [...]. W sprawozdaniu z badań z dnia 26 października 2012 r. także identyfikacja towaru następuje kodem kreskowym [...]. Zdaniem Sądu, wyjaśnienie funkcji tego kodu kreskowego w powiązaniu z wizerunkiem talerzy, który to kod jest różny od kodu przypisanego do produktu [...], mogło mieć wpływ na właściwą identyfikację spornych talerzy.
Nie można również uznać za dostatecznie uzasadniony przez organy obu instancji zarzut naruszenia przez skarżącą art. 15 ust. 1 lit. b i d rozporządzenia (WE)
nr [...] dotyczący braku możliwości śledzenia drogi wyrobu wobec podwójnego oznakowania talerzy. W zasadzie organy ograniczyły się do wskazania przepisów unijnych regulujących to zagadnienie i do stwierdzenia, że podwójne etykietowanie spornego towaru uniemożliwiło jego śledzenie, a organ odwoławczy całkowicie pominął argumenty strony podnoszone w odwołaniu w tym temacie. Słusznie zauważyła skarżąca, że organ nie podjął nawet próby sprawdzenia, czy informacje zawarte na drugiej (zewnętrznej) etykiecie umożliwiały śledzenie drogi przedmiotowych talerzy oraz czy informacje te pokrywały się z załączoną do talerzy dokumentacją. Bez wątpienia świadczy to o naruszeniu przez organy orzekające podstawowych zasad postępowania administracyjnego.
Należy przypomnieć, że zgodnie z zasadami procedury, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny
i słuszny interes obywateli. Ponadto organy zobligowane są prowadzić postępowanie
w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, jeśli więc strona
w toku postępowania administracyjnego, np. w odwołaniu (ale nie tylko) zgłasza jakieś zarzuty, to organ jest obowiązany odnieść się do nich i uzasadnić dlaczego ten zarzut nie jest zasadny. Nadto organy winny zebrać całość materiału dowodowego i dokonać wszechstronnej i należytej jego oceny. Stosownie do art. 107 § 3 K.p.a., uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Właśnie ta część uzasadnienia decyzji ma przekonać strony, że dokonana przez organ ocena dowodów jest logiczna, spójna i zgodna z zasadami doświadczenia życiowego a w konsekwencji prawidłowa bo prowadząca do ustalenia stanu faktycznego sprawy zgodnie z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego, w tym m.in. wynikających z art. 7 i 77 § 1 K.p.a.
W ocenie Sądu, rację ma skarżąca, że przeprowadzone w tej sprawie postępowanie stanowi o naruszeniu przez organy art. 7, 8,11, 77 § 1, 80 i 107 § 1 K.p.a. Sąd w pełni podziela stanowisko skarżącej, że organy obu instancji nie rozważyły wszystkich okoliczności sprawy, niedokładnie ustaliły stan faktyczny sprawy, a zebrany materiał dowodowy nie był wystarczający do podjęcia zaskarżonej decyzji na podstawie. art. 27 c ust. 6 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, właściwy państwowy inspektor sanitarny zakazuje, w drodze decyzji, wytwarzania produktu lub wprowadzania produktu do obrotu, a także nakazuje wycofanie produktu z obrotu oraz jego zniszczenie na koszt strony postępowania.
Zdaniem Sądu, w sytuacji gdy zaistniały wątpliwości co do przedmiotu badań, czy właściwy produkt poddano badaniom, wobec istnienia dwóch różnych orzeczeń
o jakości badanych produktów (orzeczenie z 28 marca 2011 r. i z 26 października
2012 r.), i wobec kwestionowania innych badań produktu, aby uzyskać pewność,
że dany produkt stwarza bądź nie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, organ orzekający w sprawie winien przeprowadzić kolejne badanie fizykochemiczne, konkretnie ustalonej i wskazanej partii talerzy. Zwłaszcza, że skarżąca wnioskowała o przeprowadzenie dowodu z innych badań celem jednoznacznego stwierdzenia podstaw do wydania decyzji o nakazie w odniesieniu do tego akurat produktu.
Sąd zauważa także, że nie jest czytelna sentencja zaskarżonej decyzji
w zakresie ilości sztuk spornych talerzy, które mają być objęte nakazem wycofania
z obrotu. W uzasadnieniu decyzji (str. 13) organ II instancji wskazuje bowiem,
że zakwestionował rozstrzygniecie organu I instancji w części dotyczącej ilości
i oznakowania przedmiotowych talerzy, jednakże w sentencji nie określa liczbowo ilości sztuk talerzy, jaka jego zdaniem powinna być objęta nakazem.
Z powyższych względów Sąd uznał, że skarga jest zasadna, a zarzuty w niej podniesione znajdują uzasadnienie w okolicznościach tej sprawy.
Zaskarżona decyzja, jak i decyzja ja poprzedzająca naruszają przepisy postępowania, o których mowa powyżej, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik tej sprawy. Kolejne postępowanie w tej sprawie winno być przeprowadzone
z poszanowaniem reguł procesowych, a organ winny rozważyć konieczność ponownych badań produktu celem wyeliminowania jakichkolwiek wątpliwości co do przedmiotu nakazu.
Z uwagi na powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. prawo o postepowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U.
z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. W punkcie drugim sentencji wyroku rzeczono na podstawie art. 152 P.p.s.a., a o kosztach na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło