II SA/Sz 913/08
WyrokWSA w Szczecinie2009-04-22
Skład orzekający: Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Marzena Iwankiewicz, Elżbieta Makowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skierowanie kierowcy na badania lekarskie na podstawie opinii sądowo-psychiatrycznej stwierdzającej zespół zależności alkoholowej i organiczne zaburzenia osobowości, uzyskanej w innym postępowaniu, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Skierowanie kierowcy na badania lekarskie na podstawie opinii sądowo-psychiatrycznej, stwierdzającej zespół zależności alkoholowej i organiczne zaburzenia osobowości, jest uzasadnione, nawet jeśli opinia pochodzi z innego postępowania. "Nasuwać zastrzeżenia" co do stanu zdrowia oznacza posiadanie wątpliwości wynikających z ujawnionych faktów, a każdy taki fakt uzasadnia skierowanie na badanie lekarskie. Zaświadczenie lekarskie wydane przez prywatną praktykę, niepotwierdzone przez uprawniony ośrodek medycyny pracy, nie może podważyć zasadności skierowania.Stan faktyczny
Starosta Pyrzycki skierował E. K. na badania lekarskie z powodu informacji o zastrzeżeniach w stanie zdrowia, wynikających z opinii sądowo-psychiatrycznej z innego postępowania, która zdiagnozowała u niego zespół zależności alkoholowej i organiczne zaburzenia osobowości. E. K. odwołał się, twierdząc, że jego stan zdrowia nie budzi zastrzeżeń i przedstawił zaświadczenie od prywatnego psychiatry. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, uznając, że opinia biegłych nasuwa wątpliwości co do zdolności do kierowania pojazdami. E. K. złożył skargę do WSA w Szczecinie, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2009r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Starosta Pyrzycki na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), skierował E. K., posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kategorii A i B, na badanie lekarskie z powodu otrzymania informacji o zastrzeżeniach w stanie zdrowia mogących spowodować niezdolność do prowadzenia pojazdu.
Z akt administracyjnych sprawy przedłożonych Sądowi wynikało, że wniosek w tej sprawie złożył Asesor Prokuratury Rejonowy w [...] nadzorując postępowanie przygotowawcze przeciwko E. K., sygn. akt Ds.[...] . Z opinii sądowo- psychiatrycznej sporządzonej w związku z tym postępowaniem wynikało, że u E. K. został zdiagnozowany Zespół Zależności Alkoholowej oraz organiczne zaburzenia osobowości. Biegli stwierdzili nadto, że na rozwój zmian organicznych w obrębie centralnego układu nerwowego wpłynęły fizjologiczne procesy neurodegradacyjne i miażdżycowe zachodzące w obrębie centralnego układu nerwowego, nadciśnienie tętnicze oraz spożywany alkohol.
W przekonaniu wnioskodawcy, konieczne jest skierowanie E.K. na badanie lekarskie celem stwierdzenia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do dalszego kierowania pojazdem.
E. K. w odwołaniu od decyzji organu I instancji wniósł o jej uchylenie jako niezgodnej z prawem. W przekonaniu odwołującego się jego stan zdrowia nie nasuwa żadnych zastrzeżeń co do sprawności psychofizycznej w zakresie kierowania pojazdem. E. K. podał nadto, że od dziesięciu lat nie nadużywa alkoholu, nie występują u niego zmiany organiczne w obrębie centralnego układu nerwowego a także mechanizmy powodujące istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Od wielu lat kieruje pojazdami, nie miał wypadków ani kolizji, nie był karany za prowadzenie pojazdów w stanie nietrzeźwym.
E. K. podniósł również, że korzysta z porad lekarskich
w Indywidualnej Specjalistycznej Praktyce Lekarskiej w [...] , a lekarz psychiatra na podstawie dokumentacji medycznej stwierdził brak bezwzględnych przeciwwskazań psychiatrycznych do posiadania prawa jazdy kategorii A i B.
Odwołujący się wskazał również, że organ nie wyjaśnił ponad wszelka wątpliwość okoliczności nadużywania przez niego alkoholu, tym bardziej, że od 10 lat nie pije, zajmuje się pszczelarstwem, nie przebywał w Izbie Wytrzeźwień i nie był notowany przez policję.
E. K. podniósł także w odwołaniu, że decyzja organu I instancji zawiera błąd, albowiem stwierdza się w niej, że dotyczy prawa jazdy kategorii A
w sytuacji gdy odwołujący się posiada prawo jazdy kategorii A i B.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem, natomiast przesłankę o wydaniu skierowania na badania lekarskie zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym mogą stanowić okoliczności, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na istotne zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem. W niniejszej sprawie podstawę skierowania stanowiła opinia biegłych lekarzy psychiatrów stwierdzająca uzależnienie E. K. od alkoholu i organiczne zaburzenia osobowości.
W ocenie Kolegium opinia ta nie przesądza o tym, czy wskazane schorzenia nie pozwalają na kierowanie przez odwołującego się pojazdami mechanicznymi, lecz nasuwają wątpliwości co do tego faktu. Stąd zasadne jest skierowanie na specjalistyczne badanie lekarskie, które bądź to potwierdzi, bądź też wyeliminuje te wątpliwości.
W kwestii kategorii prawa jazdy, których dotyczy skierowanie, organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu I instancji prawidłowo te kategorie określa, albowiem pozostawia je nieskreślone- w przeciwieństwie do pozostałych kategorii, które nie odnoszą się do E. K.
E. K. wywiódł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] . W skardze, powołując na naruszenie art. 6 i art. 7 Kpa oraz art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ewentualnie zmianę zaskarżonych decyzji poprzez ustalenie, że brak jest podstawy do skierowania skarżącego na badanie lekarskie.
W uzasadnieniu skargi podniósł, że opinia psychiatryczna znajdująca się
w aktach sprawy nie przesądza o tym, że wskazane w niej uzależnienie nie pozwala na kierowanie pojazdem mechanicznym. Jednocześnie zarzucił, że organ II instancji nie wypowiedział się co do złożonego zaświadczenia lekarskiego z dnia[...] . wydanego przez lekarza psychiatrę i stwierdzającego brak bezwzględnych przeciwwskazań do posiadania przez skarżącego prawa jazdy kategorii A i B oraz kierowania przez skarżącego pojazdami do celów prywatnych. W ocenie skarżącego, Kolegium sprzeczności w obu opiniach nie wyjaśniło.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 3 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne powołane zostały do badania legalności decyzji, niektórych postanowień i innych aktów organów administracyjnych. W związku z tym, kontrolą
w postępowaniu przed sądami administracyjnymi objęta jest zgodność zaskarżonych aktów administracyjnych z prawem materialnym, a także badanie zgodności tych aktów z przepisami procedury administracyjnej. W razie stwierdzenia, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, bądź z naruszeniem prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, Sąd uchyla zaskarżony akt w całości lub w części.
Rozpatrując skargę wniesioną przez E. K. , Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, a zatem nie mogła być uwzględniona.
Kwestię kierowania na badanie lekarskie kierowców regulują przepisy ustawy
z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2003r. Nr 58, poz. 515 ze zm.) oraz wydane na jej podstawie akty wykonawcze. W myśl art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy, który stanowił materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji, badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia.
Z kolei § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. Nr 2, poz. 15) stanowi, iż niniejsze rozporządzenie określa:
1) szczegółowe warunki i tryb:
a) kierowania na badania lekarskie, w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi oraz kierowania tramwajami, zwane dalej "badaniami lekarskimi",
b) przeprowadzania badań lekarskich,
c) wydawania orzeczeń lekarskich stwierdzających istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi oraz kierowania tramwajami,
a także odwoływania się od orzeczeń lekarskich,
d) uzyskiwanie uprawnień przez lekarzy przeprowadzających badania lekarskie;
2) dodatkowe kwalifikacje lekarzy przeprowadzających badania lekarskie;
3) zakres badań lekarskich;
4) sposób postępowania z dokumentacją związaną z badaniami lekarskimi oraz wzory stosowanych dokumentów;
5) maksymalne stawki opłat za badania lekarskie;
Zgodnie z §2 ust. 5, 6 i 7 tego rozporządzenia, starosta może również skierować na badanie lekarskie osobę, co do której powziął wiarygodną informację
o zastrzeżeniach w jej stanie zdrowia, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia otrzymania wniosku, zawiadomienia lub informacji, a wzór tego skierowania określa załącznik
nr 2 do rozporządzenia.
Wskazane wyżej przepisy prawa stanowią podstawę prawną dla organów administracji do kierowania kierowców na badania kontrolne w sytuacji zaistnienia wymienionych w nich przesłanek.
Przeprowadzone w sprawie postępowanie administracyjne wykazało, że E. K. posiada prawo jazdy kategorii A i B .
Pismem z dnia[...] . Asesor Prokuratury Rejonowej w [...] wystąpił o skierowanie E. K. na badanie lekarskie celem stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem.
Z nadesłanego na żądanie organu wyciągu z opinii sądowo-psychiatrycznej, sporządzonej przez biegłych psychiatrów, że rozpoznano u skarżącego Zespół Zależności Alkoholowej, zmiany w obrębie centralnego układu nerwowego wywołane fizjologicznymi procesami neurodegeneracyjnymi i miażdżycowymi.
Z prawidłowo ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika zatem, iż zachodzą uzasadnione wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącego jako kierowcy.
Wprawdzie opinia sądowo-psychiatryczna została sporządzona przez biegłych psychiatrów na okoliczność prowadzonego postępowania przygotowawczego, jednakże zbieżne wnioski tej opinii uzasadniają - zdaniem Sądu - sprawdzenie stanu zdrowia E. K. z punktu widzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Ujawnienie takich faktów dotyczących stanu zdrowia skarżącego, jak to miało miejsce w tej sprawie, na gruncie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, uzasadnia skierowanie na badania lekarskie.
W oparciu o powołany wyżej przepis art. 122 ust. 1 pkt 4, starosta ma obowiązek kierowania na badanie lekarskie kierowców, których stan zdrowia "nasuwa zastrzeżenia".
"Nasuwać zastrzeżenia" to, w ocenie Sądu, mieć wątpliwości co do stanu zdrowia, wynikające z ujawnionych faktów a każdy fakt, który może wskazywać na istnienie przeciwwskazań natury zdrowotnej do kierowania pojazdem, winien skutkować skierowaniem na badanie lekarskie. Ustawodawca nie wartościuje mocy tych faktów, uznając jedne za bardziej uzasadniające skierowanie na badanie,
a drugie mniej, jednakże powstałe zastrzeżenia winny być poparte stosownym materiałem dowodowym.
Trafnie zauważyło Kolegium, że przesłankę do wydania skierowania na badanie lekarskie, zgodnie z powołanym wyżej przepisem, mogą stanowić takie okoliczności, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na istotne zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem. W tej sprawie okoliczność taką stanowiła przedłożona przez Asesora Prokuratury Rejonowej w [...] opinia sądowo-psychiatryczna dotycząca skarżącego.
Skoro w opinii wydanej dla potrzeb innej sprawy, biegli lekarze psychiatrzy stwierdzili, że skarżący cierpi na Zespół Zależności Alkoholowej oraz schorzenia w obrębie centralnego układu nerwowego, trafnie organy administracji publicznej uznały, że w tych okolicznościach sprawy powstaje wątpliwość co do stanu zdrowia skarżącego jako kierowcy.
Odnosząc się do zarzutów skargi zauważyć należy, że zaświadczenie lekarskie lekarza psychiatry z dnia [...] r. przedłożone, wbrew twierdzeniu skargi na etapie postępowania sądowego (co przyznał na rozprawie pełnomocnik skarżącego), w istocie nie miało wpływu na wynik sprawy. Zaświadczenie to wprawdzie stwierdza, że brak jest bezwzględnych przeciwwskazań psychiatrycznych do posiadania przez skarżącego prawa jazdy kategorii A i B, jednakże nie wynika
z tego dokumentu, że został wydany przez uprawnionego lekarza w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy, jednostce przeprowadzającej badania osób skierowanych w trybie art. 122 ust. 1 pkt 2-5 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom skargi, organy nie uchybiły przepisom stanowiącym podstawę rozstrzygnięcia sprawy i w sposób prawidłowy wyjaśniły stan faktyczny sprawy oraz trafnie oceniły sytuację prawną skarżącego, w wydanych zaś decyzjach wyczerpująco uzasadniły sposób rozstrzygnięcia sprawy.
W tym stanie rzeczy uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło