II SA/Sz 916/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia WSA Barbara Gebel, Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 marca 2015 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Szczecinie sprawy ze skargi W. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz radcy prawnego J. M. kwotę [...] ([...]), zawierającą należny podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu. Decyzją Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. i art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. d) w zw. z art. 82 ust. 1 pkt 7 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2011 r. Nr 30 poz. 151 ze zm.) zwanej dalej ustawą utrzymało w mocy decyzję Starosty D. z dnia [...] w sprawie skierowania W.Z. na badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym : Komendant Powiatowy Policji w D. wnioskiem z dnia 11 czerwca 2014 r. zwrócił się do Starosty Powiatowego w D. o wydanie decyzji w trybie art. 99 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy o skierowaniu W.Z. zam. [...] na badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu gdyż kierował on pojazdem, który uczestniczył w wypadku drogowym, w następstwie którego inna osoba poniosła śmierć lub doznała obrażeń, o których mowa w art. 156 § 1 lub art. 157 § 1 k.k. W uzasadnieniu wniosku Komendant Powiatowy Policji powołał treść art. 82 ust. 1 pkt 3 ustawy, a następnie wskazał, że w dniu [...] na drodze D. – M. W.Z. jako kierujący samochodem osobowym marki [...] uczestniczył w wypadku drogowym, którego skutkiem były obrażenia ciała innej osoby. Starosta D. decyzją z dnia 16 czerwca 2014 r,. na podstawie art. 61 § 1, art. 104 § 1, art. 108 § 1 K.p.a. oraz art. 82 ust. 1 pkt 3, art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. d w zw. z art. 99 ust. 2 pkt ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011 r. Nr 30 poz. 151 ze zm.) uwzględnił wniosek Komendanta Powiatowego Policji w D. z dnia [...]. 1. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie skierowania na badanie psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, 2. skierował kierowcę W.Z. pesel [...]zam. [...] posiadającego uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii B na kontrolne badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu i decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji Starosta zacytował powołane na wstępie przepisy wskazał, że błędy w prowadzeniu pojazdu mogą wynikać między innymi z psychiki kierowcy. Osobowość kierującego pojazdem, a zwłaszcza szybkość reakcji, możliwość właściwej oceny sytuacji, przede wszystkim ryzyka ma bezsprzeczny wpływ na zachowanie kierowcy w ruchu drogowym. Dlatego dla bezpieczeństwa ruchu drogowego określona grupa kierowców podlega badaniom psychologicznym. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł W.Z., który potwierdził, że w dniu [...] był sprawcą kolizji drogowej (jadąc złapał pobocze i uderzył w drzewo). W następstwie tego zdarzenia jego dzieci W., Z. i J. nie odniosły obrażeń ciała, nikt nie zginął, a on jako kierowca nie był pod wpływem alkoholu. Sprawa została umorzona. Nie otrzymał mandatu i nie zatrzymano mu prawa jazdy. Zdaniem odwołującego przedwczesna, zbyt pochopna i bezzasadna decyzja o skierowanie go do badania psychologiczne przez Komendanta Powiatowej Policji w D. i Starosty D. jest dla niego niezrozumiała i bardzo krzywdząca. Do odwołania dołączył kopie karty leczenia szpitalnego syna W.Z. oraz karty informacyjne ambulatorium dotyczące córki Z. i J. Po rozpoznaniu odwołania opisaną na wstępie decyzją z 29 lipca 2014 r. SKO w K. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Po dokonaniu analizy akt sprawy Kolegium uznało, że brak podstaw prawnych do zmiany zaskarżonej decyzji. W ocenie organu odwoławczego Starosta na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy był zobowiązany do wydania decyzji po otrzymaniu od Komendanta Powiatowego Policji wniosku. Kolegium podkreśliło, że ustawodawca celowo zaostrzył przepisy zapewniające kontrolę stanu zdrowia kierowcy, który uczestniczył w wypadku drogowym bowiem od między innymi predyspozycji psychicznych zależy bezpieczeństwo w ruchu drogowym. Z akt sprawy wynika, iż odwołujący kierował pojazdem, który uczestniczył w wypadku drogowym, a z karty informacyjnej leczenia szpitalnego. Oddział Chirurgii Dziecięcej i Urazowo – Ortopedycznej wynika, że syn zainteresowanego – W.Z. przebywał na oddziale w celu obserwacji z uwagi na stłuczenie klatki piersiowej z zaleceniem zwolnienia z zajęć w-F na okres 2 tygodni. Ponadto organ II instancji dodał, że organ wydający uprawnienia do kierowania pojazdami nie jest kompetentny ani do oceny zasadności wniosku Policji ani zaświadczenia lekarskiego i z mocy powołanych na wstępie przepisów zobowiązany był do wydania zaskarżonej decyzji. W.Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu skargę, w której nie zgodził się z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. Skarżący wyjaśnił, że syn tydzień przed wypadkiem miał złamaną rękę. W dniu wypadku był przewieziony do szpitala na obserwację ze względu na stłuczenie klatki piersiowej. Jego leczenie nie trwało dłużej niż 7 dni. Dziecko otrzymało tylko zwolnienie z lekcji WF, a nie ze szkoły. Prokuratura nie zakwalifikowała tego leczenia powyżej 7 dni. Skarżący dołączył postanowienie Prokuratury Rejonowej w D. o umorzeniu dochodzenia i wniósł o anulowanie zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 25 lutego 2015 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji z uwagi na to, że SKO w K. jako podstawę prawną podało przepis art. 82 ust. 1 pkt 7 ustawy, który to przepis został uchylony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 4 stycznia 2013 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami, która weszła w życie 18 stycznia 2013 r. (Dz. U. z 2013 r. poz. 82). Ponadto zarzucił : 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a to: - art. 82 ust. 1 pkt. 7 ustawy z dnia 05 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami poprzez jego zastosowanie, podczas gdy ww. przepis nie obowiązuje, - art. 82 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 05 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, iż skarżący spełnia przesłanki przemawiające za skierowaniem go na badania psychologiczne, o których mowa w przepisie ww. artykułu, podczas gdy okoliczności faktyczne niniejszej sprawy nie wypełniają dyspozycji ww. przepisu, - art. 99 ust. 1 pkt. 3 lit, d ustawy z dnia 05 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, iż skarżący spełnia przesłanki przemawiające za skierowaniem go na badania psychologiczne, o których mowa w przepisie ww. artykułu, podczas gdy okoliczności faktyczne niniejszej sprawy nie wypełniają dyspozycji ww. przepisu. 2. naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a to: - art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. zasady praworządności poprzez wydanie decyzji w oparciu o nieobowiązujące przepisy prawa, - art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. zasady prawdy obiektywnej poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz nieuzasadnione nieuwzględnienie słusznego interesu strony przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, - art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu strony, - art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie, nie dość wnikliwą analizę zgromadzonych dowodów, poczynienie ustaleń sprzecznych ze stanem faktycznym, a także oparcie rozstrzygnięcia na nieobowiązującym stanie prawnym. 3. błąd w ustaleniach faktycznych mający istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy polegający na: - przyjęciu, iż skarżący był sprawcą wypadku drogowego w rozumieniu przepisów kodeksu karnego, podczas gdy organ ścigania prowadzący dochodzenie w sprawie umorzył postępowanie wobec skarżącego o czyn z art. 177 § 1 kk, wobec stwierdzenia, iż czyn ten nie zawierał znamion czynu zabronionego. - przyjęciu, iż obrażenia, jakie odniósł syn skarżącego wskutek zdarzenia z dnia 01 czerwca 2014 r. kwalifikują się jako obrażenia, o których mowa w art. 156 § 1 lub art. 157 § 1 kk, podczas gdy obrażenia te nie odpowiadały charakterowi obrażeń, o których mowa w ww. przepisach. W konsekwencji tak postawionych zarzutów pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 19 marca 2015 r. do sprawy przystąpił Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w S., który wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie art. 7, 77, 107, 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. d ustawy o kierujących pojazdami. W ocenie Prokuratora organy nie wyjaśniły w sposób należyty stanu faktycznego dotyczącego stanu zdrowia poszkodowanego. Organ II instancji nie odniósł się w ogóle do przedłożonych przez skarżącego dowodów, w szczególności karty informacyjnej leczenia szpitalnego syna. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Sądy administracyjne dokonują kontroli zgodności wydanych w sprawie decyzji administracyjnych z obowiązującym prawem. Analiza zebranego w sprawie materiału doprowadziła do wniosku, że skarga jest uzasadniona. Zgodnie z treścią art. 82 ust. 1 pkt 3 ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, badaniu psychologicznemu przeprowadzonemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, zwanym dalej "badaniem psychologicznym w zakresie psychologii transportu", podlega : kierujący motorowerem, pojazdem silnikowym lub tramwajem, jeżeli uczestniczył w wypadku drogowym, w następstwie którego inna osoba poniosła śmierć lub doznała obrażeń, o których mowa w art. 156 § 1 lub art. 157 § 1 Kodeksu karnego ; Natomiast w myśl art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. d) Starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na : badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli : kierowała pojazdem, który uczestniczył w wypadku drogowym, w następstwie którego inna osoba poniosła śmierć lub doznała obrażeń, o których mowa w art. 156 § 1 lub art. 157 § 1 Kodeksu karnego. Powyższe przepisy nakładają na organ administracji publicznej obowiązek wydania decyzji o skierowaniu na badania psychologiczne kierowcy wobec którego zajdą przesłanki, o których mowa w powyższych przepisach. Art. 156 § 1 K.k. stanowi, kto powoduje ciężki uszczerbek na zdrowiu w postaci : 1. pozbawienia człowieka wzroku, słuchu, mowy, zdolności płodzenia, 2. innego ciężkiego kalectwa, ciężkiej choroby nieuleczalnej lub długotrwałej, choroby realnie zagrażającej życiu, trwałej choroby psychicznej, całkowitej albo znacznej trwałej niezdolności do pracy w zawodzie lub trwałego, istotnego zeszpecenia lub zniekształcenia ciała, podlega karze pozbawienia wolności od roku do 10 lat. Natomiast art. 157 § 1 K.k. kto narusza czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia, inny niż określony w art. 156 § 1 podlega karze pozbawienia wolności do lat 2. Treść art. 157 § 1 K.k. wskazuje, że skutkiem stanowiącym znamię przestępstwa z tego artykułu jest "inne" niż w art. 156 § 1 K.k. naruszenie czynności ciała lub rozstrój zdrowia, trwający dłużej niż 7 dni, czyli do jego znamion należy skutek w postaci spowodowania średniego uszczerbku na zdrowiu. Z akt sprawy w szczególności karty informacyjnej leczenia szpitalnego wynika, że uczestnik wypadku drogowego jakim był syn skarżącego przebywał w szpitalu w K. w okresie od [...] do [...] r. na obserwacji z powodu stłuczenia klatki piersiowej. W trakcie obserwacji dolegliwości ustępowały. Został wypisany do domu w stanie ogólnym dobrym. Zalecono zwolnienie z WF przez 2 tygodnie. Skarżący powyższy dowód przedłożył w postępowaniu odwoławczym. Organ odwoławczy analizując stan sprawy uznał, że organ wydający uprawnienia do kierowania pojazdami nie jest kompetentny ani do oceny zasadności wniosku Policji ani zaświadczenia lekarskiego lecz na podstawie wskazanych w decyzji przepisów zobowiązany jest do wydania zaskarżonej decyzji. Tymczasem wydanie decyzji o skierowaniu na badania psychologiczne uwarunkowane jest ziszczeniem się przesłanek, o których mowa w art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. d) ustawy, tj.: - osoba ta kierowała pojazdem, który uczestniczył w wypadku drogowym, - następstwem tego wypadku osoba inna niż kierowca poniosła śmierć lub doznała obrażeń, o których mowa w art. 156 § 1 lub art. 157 § 1 K.k. Wydanie decyzji w tej sprawie winno być poprzedzone ustaleniami czy w wyniku wypadku jaki niewątpliwie w tej sprawie miał miejsce osoba trzecia doznała obrażenia i jakiego rodzaju są to obrażenia, czy ich rozmiar mieści się w dyspozycji art. 156 § 1 lub art. 157 § 1 K.k. Jak wynika z karty informacyjnej leczenia szpitalnego W.Z. obrażenia polegające na stłuczeniu klatki piersiowej nie mieszczą się w katalogu ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, o którym mowa w art. 156 § 1 zatem należy ocenić czy obrażenia te można zakwalifikować do tych o jakich mowa w art. 157 § 1 K.k. stanowiących naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia, inny niż określony w art. 156 § 1. Chodzi tu o takie naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia trwający powyżej 7 dni. Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji organy nie dokonały ustaleń pod tym kątem. W ocenie Sądu wydanie decyzji bez dokładnego ustalenia stanu faktycznego dotyczącego stanu zdrowia poszkodowanego w wypadku jest co najmniej przedwczesne. Organy obu instancji naruszyły przepisy art. 7, 77, 107 § 3 K.p.a. co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ oceni cały materiał dowodowy w szczególności kartę informacyjną leczenia szpitalnego poszkodowanego, postanowienie Prokuratury Rejonowej w D. z dnia [...] r,. w sprawie [...] ewentualnie przeprowadzi jeszcze inne dowody, z których będzie wynikało czy obrażenia jakie odniósł w wypadku W.Z. syn skarżącego wyczerpywały znamiona czynu, o którym mowa w art. 156 § 1 lub art. 157 § 1 K.k. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 P.p.s.a. należało orzec jak na wstępie. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.