II SA/Sz 918/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 listopada 2018 r. sprawy ze skargi Federacji [...] w S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz strony skarżącej Federacji [...] w S. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 – dalej zwaną "K.p.a."), w związku z wniesieniem przez Federację w S. odwołania od decyzji Burmistrza Gminy C. z dnia [...] r., Nr [...], ustalającej warunki zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego i ujeżdżalni wraz z boksami dla koni w zabudowie zagrodowej wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działce nr [...] obręb Z. D., wydanej na rzecz D. K., stwierdziło niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że wnioskiem z dnia [...] r. D. K. zwrócił się do Burmistrza Gminy C. o ustalenie warunków zabudowy dla wyżej opisanej inwestycji. Podaniem z dnia [...] r. Federacja zwróciła się do Urzędu Miejskiego w C. o dopuszczenie organizacji do udziału w przedmiotowym postępowaniu. Burmistrz Gminy C. postanowieniem z dnia [...] r. (znak: [...]) odmówił Federacji [...] dopuszczenia do udziału w prowadzonym postępowaniu administracyjnym wskazując, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 44 ust. 1 ustawy o udostępnianiu intonacji o środowisku, ani z art. 31 § 1 K.p.a. Na skutek wniesionego zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z [...] r. (znak: [...]) utrzymało w mocy ww. postanowienie Burmistrza C. z [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 1 marca 2018 r. (sygn. akt: II SA/Sz 1437/2017) na skutek rozpatrzenia skargi Federacji uchylił oba powyższe postanowienia wskazując, że w niniejszej sprawie zaistniały podstawy do dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu. Dalej Kolegium podało, że w międzyczasie Burmistrz C. decyzją z dnia [...] r., Nr [...] ustalił warunki zabudowy dla wnioskowanej inwestycji. Federacja [...] wnioskiem z [...] r. zwróciła się do Burmistrza C. o doręczenie ww. decyzji, a następnie wniosła od niej odwołanie. Rozpatrując wniesione odwołanie Kolegium uznało, że na obecnym etapie postępowania jest ono już niedopuszczalne, bowiem decyzja Burmistrza C. z dnia [...] r., Nr [...] stała się ostateczna z dniem [...] r. Od tego momentu w stosunku do niej możliwe jest jedynie zainicjowanie postępowania w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego. Według Kolegium, w takiej sytuacji nie miało innej możliwości, jak stwierdzić niedopuszczalność wniesionego odwołania. Odnosząc się do kwestii doręczenia skarżonej decyzji przy piśmie z 26 czerwca 2018 r. Kolegium stwierdziło, że nie może to być uznane za doręczenie w rozumieniu art. 109 § 1 w związku z art. 129 § 2 K.p.a. Czynność ta może być uznana jedynie za doręczenie o charakterze informacyjnym i nie otwiera ona na nowo terminu do wniesienia odwołania. Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego Federacja w S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie: 1) art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na dowolnej, bo wybiórczej ocenie dowodów, oraz na niedostatecznym wyjaśnieniu wszystkich niezbędnych okoliczności sprawy, przez przyjęcie, że skarżącej upłynął termin do złożenia odwołania, podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności z pisma z dnia 26 czerwca 2018 r. wynika, że doręczenie decyzji skarżącej nastąpiło po upływie kilku miesięcy od dnia jej wydania i termin do złożenia odwołania został przez skarżącą zachowany, 2) art. 77 § 4 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na pominięciu faktów znanych organowi z urzędu, dotyczących prowadzonego uprzednio postępowania w przedmiocie uznania skarżącej za stronę postępowania o wydanie warunków zabudowy, a w konsekwencji, naruszenie: 3) art. 109 § 1 K.p.a. w zw. z art. 129 § 2 K.p.a., przez błędne uznanie, że skarżąca nie złożyła odwołania w terminie, 4) art. 134 K.p.a., przez stwierdzenie niedopuszczalności odwołania. W związku z powyższymi zarzutami skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazała, że skuteczne doręczenie decyzji otwiera termin do wniesienia odwołania, który w stosunku do skarżącej został otwarty w dniu doręczenia pisma z dnia 26 czerwca 2018 r. wraz z odpisem decyzji. Przyjęcie za prawidłowe stanowiska wyrażonego przez SKO prowadziłoby do naruszenia podstawowych zasad prowadzenia postępowania administracyjnego, tj. zasady praworządności, zasady prawdy obiektywnej oraz zasady pogłębiania zaufania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, zwanej dalej "P.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia pod kątem powyższego kryterium wykazała, że akty ten wydany został z naruszeniem prawa uzasadniającym jego uchylenie. Wprawdzie zgodzić należy się ze stanowiskiem Kolegium, iż w przypadku pominięcia jednej ze stron w prowadzonym przez organ postępowaniu, decyzja kończąca takie postępowanie staje się ostateczna z upływem terminu do wniesienia odwołania dla strony, która brała w nim udział i której jako ostatniej doręczono decyzję. Natomiast strona, która została pominięta w zakończonym decyzją organu I instancji postępowaniu może wnieść odwołanie w tzw. terminie otwartym, tj. przed uzyskaniem przez decyzję pierwszoinstancyjną przymiotu ostateczności. Trafnie zatem Kolegium uznało, że podanie strony skarżącej z dnia 5 lipca 2018 r. nie może być rozpatrzone jako odwołanie od decyzji Burmistrza Gminy C. z dnia [...] r., Nr [...], skoro z akt administracyjnych wynika, iż rzeczona decyzja stała się ostateczna z dniem 20 października 2017 r. Prawidłowe też jest stanowisko Kolegium, że wniesienie odwołania od decyzji ostatecznej uznać należy za niedopuszczalne. Niezależnie od powyższego Sąd, biorąc pod uwagę całokształt okoliczności rozpoznawanej sprawy, doszedł do przekonania, że rozpatrując podanie strony skarżącej z dnia [...] r. Kolegium naruszyło zasady ogólne postępowania administracyjnego (obowiązujące również w postępowaniu odwoławczym) w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Wydanie bowiem zaskarżonego postanowienia, bez wyjaśnienia rzeczywistej intencji strony skarżącej, było przedwczesne. W tym miejscu przypomnienia wymaga, że organy administracji publicznej obowiązuje zasada dochodzenia prawdy obiektywnej, o której mowa w art. 7 K.p.a. Przepis ten nakłada na organ prowadzący postępowanie obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia i załatwienia sprawy przy uwzględnieniu interesu społecznego. Ponadto organ jest zobligowany do prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa (art. 8 K.p.a.), jak również do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem prowadzonego postępowania (art. 9 K.p.a.). Zdaniem Sądu, jeżeli organ odwoławczy uznał, iż w realiach rozpatrywanej sprawy strona skarżąca nie ma możliwości skutecznego wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji lecz powinna złożyć wniosek o wznowienie postępowania, to przed wydaniem zaskarżonego postanowienia zobowiązany był, zgodnie z dyspozycją przepisu art. 9 K.p.a., poinformować stronę skarżącą o tej okoliczności. Jednocześnie zobowiązać do wyjaśnienia czy w takiej sytuacji podtrzymuje swoje stanowisko, iż podanie z dnia [...] r. stanowi odwołanie, czy też może jest to wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza Gminy C. z dnia [...] r., Nr [...] Dopiero takie działanie Kolegium można uznać za zgodne z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, tj. uwzględniające słuszny interes strony skarżącej oraz pogłębiające zaufanie uczestników postępowania do organów administracji publicznej. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów administracyjnej procedury mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., orzekł o jego uchyleniu. Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku wydano na podstawie art. 200 tej ustawy.