II SA/Sz 919/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak – Siuda /spr./, Sędziowie Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Asesor WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2008 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. decyzją z dnia [...] po rozpoznaniu zgłoszenia choroby zawodowej u T. B. orzekł o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej w postaci przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy, zespołu cieśni w obrębie nadgarstka wymienionej w poz. 20 pkt 1 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz. 1115). Powiatowy Inspektor podał, że T. B. zatrudniona była przez około 21 lat w okresach od września 1976 r. do kwietnia 1990 r. w Spółdzielni A, od maja 1990 r. do października 1997 r. w B . W ww. zakładach przyuczona do pracy jako patroszarka pracowała przy filetowaniu w narażeniu na wilgoć, niską temperaturę, na monotypowe ruchy dłoni i nadgarstków polegające na częstych ruchach zginania i prostowania rąk w stawach nadgarstkowych oraz dźwiganie skrzynek z filetami. Od grudnia 1997 r. T. B. przebywała na rencie chorobowej. W listopadzie 2005 r. uprawniony lekarz skierował skarżącą do Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy – Zachodniopomorskiego Centrum Leczenia i Profilaktyki w S. z podejrzeniem choroby zawodowej - zespół cieśni nadgarstka poz. 20 pkt 1 wykazu chorób zawodowych zgodnie z § 2 ust. 2, ust. 3 pkt 3, § 3 ust. 2 pkt 1, ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych ( Dz.U. Nr 132, poz. 1115). W Poradni po przeprowadzeniu badań oraz na podstawie specjalistycznych konsultacji; neurologicznej, ortopedycznej i reumatologicznej i kart oceny narażenia zawodowego stwierdzono, że T. B. była narażona na nadmierne obciążenie nadgarstków, jednakże mając na uwadze, że skarżąca pracę na stanowisku fileciarki, patroszarki, zalewaczki zakończyła w październiku 1997 r., a zgłoszenie choroby zawodowej nastąpiło dopiero w listopadzie 2005 r., czyli 7 lat po upływie terminu ustawowego, jaki powinien być spełniony, aby można było rozpoznać zespół cieśni nadgarstka. Dnia 15.02.2006 r. wydano orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej na podstawie § 5 ust. 1, ust. 2 pkt 1, § 6 cyt. rozporządzenia. W wyniku wniosku T. B. o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego, sprawę rozpatrywał Instytut Medycyny Pracy w Ł., który podtrzymał stanowisko Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. wydając orzeczenie z dnia [..] z uzasadnieniem o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej z powodu niespełnienia warunku zachowania ustawowego terminu zgłoszenia choroby zawodowej, tj. 1 rok od ustania zatrudnienia. Mając powyższe na uwadze, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S., uzupełnił materiał dowody o uzupełniające dochodzenie. W badaniu dodatkowym EneG stwierdzono, niewielkiego stopnia nieprawidłowości potwierdzające rozpoznanie obustronnego zespołu cieśni nadgarstka. Po przeanalizowaniu całości zgromadzonej dokumentacji lekarskiej, oceny narażenia zawodowego, przeprowadzonym badaniu lekarskim oraz na podstawie wyników badań pomocniczych nie znaleziono podstaw do uznania etiologii zawodowej rozpoznanego u T. B. obustronnego zespołu cieśni w obrębie kanału nadgarstka. Konsultacja neurologiczna oraz wynik badania neurologicznego potwierdziły rozpoznanie obustronnego zespołu cieśni nadgarstka, jednakże zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z 30 lipca 2002 r. (Dz.U. Nr 132, poz. 1115), gdzie rozpoznanie choroby może nastąpić w okresie zatrudnienia pracownika lub po ukończeniu pracy w narażeniu, który został określony w wykazie chorób zawodowych poz. 20.1 – nie dłużej niż rok. W tej sprawie ww. warunek nie został spełniony, ponieważ narażenie zawodowe u badanej ustało w 1997 r. z chwilą przejścia na emeryturę tj. 9 lat temu. Tym samym brak jest podstaw do rozpoznania u T. B. choroby zawodowej pod postacią obustronnego zespołu cieśni w obrębie kanału nadgarstka. W odwołaniu od ww. decyzji T. B. wskazała, że pierwszy raz chorobę zespołu cieśni nadgarstka rozpoznano u niej w 1998r., natomiast w roku 1997 przeszła na rentę chorobową z powodu złego stanu zdrowia. Przepracowała 21 lat w ciężkich warunkach pracy, które mogły przyczynić się do powstania chorób. Dodatkowo w dniu 18.04.2007 r. T. B. przesłała do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w S. wynik badania elektromiograficznego wykonanego w dniu 12.02.2002 r. w Pracowni [...] w S., świadectwo pracy z dnia 31.08.2000 r. z PPH A oraz kserokopię z historią choroby z Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S., stwierdzające, że przyczyną jej choroby są zaburzenia hormonalne. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w S. skierował zgromadzony w sprawie materiał dowodowy do Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Zachodniopomorskiego Centrum Leczenia i Profilaktyki, która w odpowiedzi wskazała, że nie stwierdzono dowodów mogących świadczyć o rozpoznaniu zespołu cieśni nadgarstka . Również Poradnia Rehabilitacji poinformowała organ, że nie ma podstaw do stwierdzenia że etiopatologia zespołu cieśni nadgarstka jest złożona, a specjalista neurologii i rehabilitacji stwierdził, że przyczyną schorzenia są zaburzenia na tle braku równowagi hormonalnej w przebiegu menopauzy. Po przeprowadzeniu własnego dochodzenia Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w S. decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Nadto wskazał, że w prowadzonym własnym postępowaniu administracyjnym dokonując wywiadu epidemiologicznego z T. B. i dokonując oceny narażenia zawodowego stwierdził, że skarżąca była narażona na czynniki szkodliwe mogące być przyczyną powstania choroby zawodowej. W prowadzonym postępowaniu administracyjnym mającym na celu uzyskanie materiału dowodowego świadczącego o tym, że T. B. po ustaniu okresu narażenia była poddana diagnostyce, leczeniu w związku z podejrzeniem zespołu cieśni nadgarstka, organ nie uzyskał dokumentów mogących świadczyć o tym, że w okresie od 01.09.2000r. do 31.08.2001 r. T. B. poddana była diagnostyce, leczeniu w związku z ww. zespołem chorobowym. Badanie EMG stwierdzające cechy zespołu cieśni kanału nadgarstka lewego wykonane zostało 12.02.2002 r. czyli po upływie okresu 18 miesięcy od ustania narażenia zawodowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie T. B. podniosła, że wydana decyzja jest dla niej krzywdząca. Nie była ona świadoma swoich pracowniczych praw wynikających z pracy w narażeniu a służba zdrowia oraz służba BHP nie poinformowały jej o prawdopodobieństwie wystąpienia choroby zawodowej i możliwości ubiegania się o jej stwierdzenie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona. W myśl art. 1 § 1 i 2 Prawa o ustroju sadów administracyjnych sąd kontroluje działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie jest natomiast uprawniony do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy. Oceniając przeprowadzone przez organ postępowanie administracyjne Sąd uznał, że jest ono zgodne z przepisami prawa zawartymi w Kodeksie postępowania administracyjnego jak również z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach. Stosownie do § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. schorzenie ma charakter zawodowy, jeżeli zostało umieszczone w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia, a w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanym dalej "narażeniem zawodowym". W myśl ust. 2 tego paragrafu zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej oraz jej rozpoznanie może nastąpić u pracownika lub byłego pracownika, zwanego dalej "pracownikiem", w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym lub po zakończeniu pracy w takim narażeniu, nie później jednak niż w okresie, który został ustalony w wykazie chorób zawodowych. Okres w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia narażenia zawodowego, wynosi w tym wykazie dla choroby określonej jako zespół cieśni w obrębie nadgarstka ( poz. 20 pkt 1) jeden rok. W świetle § 2 ust. 2 tego rozporządzenia i Wykazu chorób zawodowych to nie orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej, o której mowa w § 2 ust. 1, ale zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej oraz sama choroba zawodowa i jej udokumentowane objawy chorobowe upoważniające do rozpoznania choroby zawodowej muszą nastąpić w czasie trwania narażenia zawodowego lub w ściśle określonym czasie po zakończeniu pracy w warunkach takiego narażenia. Zarzut skarżącej, że wydana decyzja o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej z powodu przekroczenia terminu zgłoszenia, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia narażenia zawodowego jest krzywdząca, należało uznać za nietrafiony. Organy sanitarne obu instancji zgodnie przyjęły, że T. B. przez ponad 21 lat przepracowała w ciężkich warunkach, w narażeniu na czynniki szkodliwe mogące być przyczyną powstania choroby zawodowej; zespołu cieśni nadgarstka. Lekarze specjaliści jednostek orzeczniczych Poradni Chorób Zawodowych w S., Instytutu Medycyny Pracy w Ł. po przeprowadzeniu szczegółowych badań i na podstawie konsultacji neurologicznej, ortopedycznej, reumatologicznej, kart oceny narażenia zawodowego potwierdzili rozpoznanie obustronnego zespołu cieśni nadgarstka. Spełnione zatem zostały przesłanki określone w § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia, konieczne dla uznania choroby zawodowej, to jest zamieszczenie choroby w Wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia i stwierdzenie, bezsporne lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba spowodowana została działaniem czynników szkodliwych występujących w środowisku prac, zwanym dalej "narażeniem zawodowym". Jednakże zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r. gdzie zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej oraz jej rozpoznanie może nastąpić w okresie zatrudnienia pracownika lub po ukończeniu pracy w narażeniu, w tym przypadku nie dłużej niż rok, warunek ten nie został spełniony, ponieważ narażenie zawodowe u skarżącej ustało najpóźniej z dniem 31.08.2000 r. Samo zgłoszenie choroby zawodowej nastąpiło dopiero w listopadzie 2005 r. czyli po upływie terminu ustawowego jaki powinien być spełniony, aby można było rozpoznać zespół cieśni nadgarstka. Na podstawie powyższego zasadnie orzeczono o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej z powodu niespełnienia warunku zachowania ustawowego terminu zgłoszenia choroby zawodowej, tj. 1 rok od ustania zatrudnienia. W oparciu o wymienione orzeczenia lekarskie oraz dodatkowo przeprowadzone postępowanie administracyjne dokonując wywiadu epidemiologicznego i oceny narażenia zawodowego organy administracji prawidłowo stwierdziły, że T. B. była narażona na czynniki szkodliwe mogące być przyczyną powstania choroby, jednak mając na uwadze przekroczenie ustawowego terminu zgłoszenia choroby zawodowej, organy administracji obu instancji nie stwierdziły u T. B. choroby zawodowej, wymienionej w poz. 20 pkt 1 wykazu chorób zawodowych. Z uwagi na dodatkowe dokumenty przedłożone przez skarżącą tj. badanie EMG z 12.02.2002., świadectwo pracy z dnia 31.08.2000r. oraz historię choroby z Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w S. przeprowadził dodatkowe postępowanie mające na celu uzyskanie materiału dowodnego świadczącego o tym, że T. B. po ustaniu okresu narażenia zawodowego poddana była diagnostyce, leczeniu w związku z podejrzeniem zespołu cieśni nadgarstka. Nie uzyskano dokumentów potwierdzających fakt, że w okresie od 01.09.2000 r. do 31.08.2001 r. skarżąca poddana była diagnostyce, leczeniu w zw. z ww. chorobą zawodową. Badanie EMG stwierdzające cechy zespołu cieśni wykonane zostało w 12.02.2002 r., czyli po upływie 1,5 roku od ustania narażenia zawodowego, natomiast z historii choroby z 08.09.1998 r. wynika rozpoznanie zespołu cieśni nadgarstka na tle zaburzeń hormonalnych w przebiegu menopauzy, co wyklucza rozpoznanie tej choroby jako wywołanej sposobem wykonywania pracy. Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd stwierdził, że organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa i na tej podstawie w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.