II SA/Sz 920/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Sędziowie Asesor rArkadiusz Windak,, Asesor WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2006 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tyt. pracy przymusowej I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] z dnia [...]r. Nr [...] r. II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego / Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z póź. zm./ oraz art. 22 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego / Dz. U. z 2002 r., Nr 42, poz. 371/ po rozpatrzeniu sprawy na wniosek K. K., odmówił zmiany decyzji własnej z dnia [...] r. o przyznaniu uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w obozie koncentracyjnym w okresie od [...]r. do [...]r. Z uzasadnienia decyzji wynika, że decyzją z [...] r. organ potwierdził przyznanie stronie przez ZBoWiD w [...] r. uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w obozie koncentracyjnym w okresie od [...] r. do [...] r. W dniu [...] r. K. K. złożył wniosek o rozszerzenie ww. uprawnień z tytułu jego udziału w Powstaniu Warszawskim jako ochotnika w oddziale Armii Krajowej w [...] r. wraz z oświadczeniami świadków. W myśl art. 155 kodeksu postępowania administracyjnego decyzja ostateczna na podstawie której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji państwowej, który ją wydał lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Zdaniem organu, wniosek K.K. nie zasługiwał na uwzględnienie, bowiem okoliczność jego udziału w Powstaniu Warszawskim została podniesiona dopiero w [...] r. We wcześniejszych dokumentach składanych przez stronę w czasie ubiegania się o przyznanie jej uprawnień kombatanckich, K. K. nie ujawnił tejże okoliczności, zaś z akt ZBoWiDu wynika, że w czasie Powstania Warszawskiego przebywał z matką w Warszawie i nie brał udziału w walkach. K. K. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, wskazując, że jego matka zmarła na początku Powstania Warszawskiego, zaś on został zabrany przez swojego starszego brata do oddziału, w którym ten walczył. W późniejszym czasie wraz z oddziałem znalazł się w P., skąd został przewieziony do obozu koncentracyjnego w S. Dodał, że w postępowaniach o przyznanie uprawnień kombatanckich nikt się go nie pytał z jakich powodów znalazł się w obozie. Ponadto świadkowie, z którymi przybył do ww. obozu z Powstania Warszawskiego nie żyli. Podał, że dopiero w [...] r. spotkał w K. - A. Ł., który mógł zaświadczyć o jego udziale w walkach powstańczych w Warszawie. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] r.r. nr [...] na podstawie art. 127 §3 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego / Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z póź. zm./ oraz art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego / Dz. U. z 2002 r., Nr 42, poz. 371/ po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek K. K., utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] r. nr [...]. Z uzasadnienia decyzji wynika, że stosownie do art. 16 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach określonych w kodeksie. Jednym z takich wyjątków jest przepis art. 155 Kpa, lecz w ocenie organu ustalone w niniejszej sprawie okoliczności nie pozwoliły na przyjęcie poglądu, aby interes społeczny lub słuszny interes strony przemawiał za zmianą decyzji z dnia [...] r., co stanowiło niezbędną przesłankę do uchylenia lub zmiany tejże decyzji, na mocy której strona nabyła prawo, zgodnie z przytoczonym powyżej artykułem. Kierownik Urzędu wskazał także, że wnioskodawca ubiegając się o przyznanie uprawnień kombatanckich w ZBoWiD / zarówno w życiorysie jak i w deklaracji członkowskiej / nie podawał okoliczności związanych z jego osobistym udziałem w Powstaniu Warszawskim. Powyższe uczynił dopiero w [...] r. Ponadto organ dokonał oceny złożonych przez stronę oświadczeń świadków i stwierdził, że nie stanowią one wiarygodnych dowodów na udział K. K. w walkach w Powstaniu Warszawskim. K.K. złożył skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] i wniósł o jej uchylenie oraz orzeczenie, że jest on kombatantem z tytułu uczestnictwa w Powstaniu Warszawskim. Wskazał, że decyzja jest dla niego krzywdząca, błędnie oceniono przedłożone przez niego oświadczenia świadków i pominięto dowody pośrednie w postaci daty jego przybycia do obozu w S. w przeddzień upadku Powstania i fakt, iż znalazł się tam z grupą jego uczestników. Powołał się na wyrok NSA z dnia 14 czerwca 1995 r., SA/Kr 289/94 i stwierdził, że jego udział w Powstaniu polegał z racji młodego wieku na czynnościach usługowych, stąd też nie pamięta i nie zna imion oraz nazwisk innych uczestników walk, ani ich pseudonimów. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje : Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga okazała się zasadna, choć nie z powodów w niej podnoszonych. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm. / Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych rażąco naruszył prawo przez zastosowanie trybu wynikającego z art. 155 Kpa do postępowania administracyjnego związanego wnioskiem K. K. z dnia [...] r. Powyższy tryb jest jednym z trybów nadzwyczajnych, określonych w kodeksie postępowania administracyjnego związanym ze zmianą lub uchyleniem decyzji ostatecznej, za zgodą strony, której przyznano uprawnienie, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Zmiana lub uchylenie decyzji w trybie art. 155 Kpa może dotyczyć wyłącznie decyzji niewadliwych albo dotkniętych drobnymi uchybieniami nie mającymi znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Z akt administracyjnych wynika, że K.K. złożył w dniu [...] r. do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniosek o przyznanie mu uprawnień kombatanckich z tytułu udziału w walkach w Powstaniu Warszawskim, czyli nowy wniosek z inną przesłanką kombatanctwa niż wymieniona w deklaracji członkowskiej ZBoWiD z [...] r., która była podstawą do wydania decyzji Kierownika Urzędu z dnia [...] r. Był to nowy tytuł do uprawnień kombatanckich, wskazany przez stronę, który nie mógł być rozpatrzony przez organ w trybie nadzwyczajnym z art. 155 Kpa, ponieważ postępowanie administracyjne zakończone decyzją z dnia [...] r. nie obejmowało tegoż tytułu z uwagi, iż wcześniej skarżący go nie przedstawił. Naruszenie trybu, wynikającego z art. 155 Kpa przez organ administracji stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. W związku z zawartym w skardze, wnioskiem strony o orzeczenie, że jest on kombatantem z tytułu uczestnictwa w Powstaniu Warszawskim, wyjaśnić należy, iż sąd administracyjny nie jest właściwy do orzekania merytorycznego w konkretnej sprawie i nie może zastępować organów administracji w ich kompetencjach. Dlatego też nie było podstaw do wydania przez Sąd wyroku potwierdzającego uprawnienia skarżącego zgodnie z jego żądaniem. Sąd bada legalność zaskarżonych decyzji, czyli ich zgodność z przepisami prawa procesowego i materialnego. Akta postępowania zostaną przesłane do Kierownika Urzędu, który będzie ponownie rozpoznawał wniosek strony z dnia [...] r. jako nowy wniosek w stosunku do decyzji z dnia [...] r. we właściwym trybie i wyda rozstrzygnięcie po wszechstronnym wyjaśnieniu sprawy. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.145 § 2 pkt 2 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm. /, orzekł jak w sentencji.