II SA/Sz 920/13
WyrokWSA w Szczecinie2014-01-16
Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Barbara Gebel, Marzena Iwankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, prowadząc postępowanie naprawcze w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych, może nałożyć na inwestora obowiązek naprawienia szkody w lokalu innego współwłaściciela budynku, czy też takie roszczenie powinno być dochodzone w postępowaniu cywilnym?Ratio decidendi
Postępowanie naprawcze w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych, prowadzone na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, ma na celu doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem wyłącznie w zakresie przepisów prawa administracyjnego, a nie cywilnego. Ustawa Prawo budowlane nie przewiduje możliwości nakładania na sprawcę samowoli obowiązku naprawienia szkody w lokalu innego współwłaściciela. Roszczenie o naprawienie takiej szkody jest roszczeniem cywilnoprawnym, podlegającym dochodzeniu przed sądem powszechnym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowolnie wykonanych robót budowlanych w mieszkaniu nr 1 na parterze budynku, polegających na rozebraniu ściany działowej i wykonaniu nadproża. Skarżąca, współwłaścicielka mieszkania nr 2 na piętrze, domagała się nałożenia na inwestorów obowiązku naprawienia szkód w jej lokalu, powstałych w wyniku tych prac. Organ pierwszej instancji nałożył taki obowiązek, jednak organ odwoławczy uchylił tę decyzję, uznając brak podstaw prawnych do nakazania naprawy szkody w mieszkaniu skarżącej w ramach postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił następnie decyzję organu odwoławczego z powodu błędów proceduralnych, a po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organ odwoławczy, który wydał decyzję zgodną z wytycznymi sądu, skarżąca wniosła kolejną skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.),, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi O. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych oddala skargę
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia
[...], Nr [...], wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia
14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej "K.p.a.", art. 3 pkt 17, art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), nałożył na K.T. i S.K. (inwestorów), zamieszkałych na parterze budynku położonego przy ul. [...] obowiązek wykonania określonych czynności w mieszkaniu nr 2, zlokalizowanym na piętrze budynku, a należącym do O.C., w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami poprzez naprawienie uszkodzeń i zarysowań ścian działowych pomiędzy kuchnią a pokojem oraz kuchnią a przedpokojem i sufitu (zarysowania i pęknięcia na styku ścianek z sufitem), powstałe przy wykonywaniu przejścia pomiędzy pokojem, a kuchnią w mieszkaniu inwestorów nr 1 na parterze, wraz z przywróceniem wyglądu tych ścian do stanu przed powstaniem uszkodzeń zakreślając jednocześnie termin wykonania powyższego obowiązku do dnia [...].
Uzasadniając swoje stanowisko organ pierwszej instancji wyjaśnił,
że postępowanie administracyjne w sprawie wszczęto z urzędu w związku z pismem O.C. z dnia [...]. Z kolei, w dniu [...], dokonano oględzin budynku i stwierdzono, że w lokalu mieszkalnym nr 1 na parterze budynku wykonano roboty budowlane polegające na:
- rozebraniu ściany działowej (o grubości ½ cegły) pomiędzy pokojem a kuchnią,
na długości 3,40m,
- powstały otwór przesklepiono podciągiem - belką stalową dwuteową NP. 180,
- podciąg oparto na ścianie oraz na słupach drewnianych o przekroju 10 x 16 cm
i obudowano płytą gipsowo-kartonową.
W lokalu mieszkalnym na piętrze w miejscu nad rozebraną ścianą powstały zarysowania w istniejących ścianach działowych usytuowanych pomiędzy kuchnią a pokojem oraz kuchnią a przedpokojem.
Organ ustalił, że wymienione roboty budowlane zostały wykonane bez dokonania zgłoszenia lub uzyskania pozwolenia na budowę i wyjaśnił, że wykonanie robót budowlanych polegających na remoncie części obiektu, tj. lokalu mieszkalnego nr 1 na parterze budynku, nie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę (art.29 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego), lecz podlegało obowiązkowi zgłoszenia właściwemu organowi (art. 30 ust. 1 pkt 2), którego to obowiązku inwestor nie dokonał.
W dalszej części uzasadnienia organ zaznaczył, że postanowieniem z dnia
[...] Nr [...] wstrzymano roboty budowlane i nałożono na inwestorów obowiązek przedstawienia, w terminie 30 dni od dnia otrzymania postanowienia, oceny technicznej wraz ze wskazaniem prac które należy wykonać, by doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami.
Strona w dniu [...] przedłożyła ocenę techniczną, uzupełnioną następnie w dniu [...], budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...], autorstwa mgr inż. M.B..
W przedłożonym dokumencie stwierdzono, że przyjęte rozwiązania statyczne
i wytrzymałościowe oraz dobór zastosowanych materiałów są prawidłowe i zgodne ze sztuką budowlaną, a rozwiązania przyjęte w trakcie wykonywanych prac remontowych gwarantują dalsze stabilne i bezpieczne użytkowanie przedmiotowego budynku mieszkalnego.
Organ nadmienił, że nadzór budowlany dodatkowo dwukrotnie w dniu [...] oraz [...] (oprócz oględzin) dokonywał na zgłoszenie O.C. - sprawdzenia stanu lokalu skarżącej – nie stwierdzając zagrożenia związanego ze stanem budynku.
Zdaniem organu, w rozpatrywanej sytuacji, przyjęte w trakcie wykonywanych prac remontowych rozwiązania gwarantują - zgodnie z opinią techniczną - dalsze stabilne i bezpieczne użytkowanie budynku mieszkalnego położonego przy
ul. [...], a wykonane roboty nie naruszają przepisów techniczno-budowlanych. Do rozstrzygnięcia pozostała sprawa uszkodzenia
i zarysowania ścian działowych pomiędzy kuchnią a pokojem oraz kuchnią
a przedpokojem i sufitu (zarysowania i pęknięcia) w zlokalizowanym na pierwszym piętrze mieszkaniu O.C. Bezwzględnie, w ocenie organu pierwszej instancji, przyczyną powstania ww. uszkodzeń było niedostateczne zabezpieczenie ściany, przy wykonywaniu przez K.T. i S.K. robót budowlanych związanych z realizacją przejścia pomiędzy pokojem a kuchnią
w mieszkaniu nr 1 na parterze.
O.C., współwłaścicielka budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji. zarzucając organowi stronniczość, którą upatrywała w nieuwzględnieniu opinii technicznej inż. H. S. z dnia [...] przy jednoczesnym zaakceptowaniu ekspertyzy inż. J. oraz inż. M., a także inż.
M. B.
Odwołująca się wniosła m.in. o doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego poprzez wstawienie wyburzonej samowolnie ściany południowej w kuchni na parterze jako ściany pełniącej rolę ściany nośnej w domu zbudowanym przed wojną, gdyż na tej ścianie parteru opiera się ściana południowa I piętra i więźby podpierającej dach.
Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...], Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania O.C., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że wykonane przez inwestorów w [...] roboty budowlane (dokonane w ich mieszkaniu położonym na parterze budynku zlokalizowanego przy ul. [...]), polegające m.in. na ingerencji w elementy konstrukcyjne budynku (np. wykonanie nadproża opartego na ścianie konstrukcyjnej), w świetle obowiązujących przepisów prawa budowlanego, wymagały uzyskania stosownego pozwolenia na budowę właściwego organu administracji architektoniczno – budowlanej, którego inwestorzy nie posiadali.
Organ stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie dotychczas wykonane roboty budowlane w lokalu mieszkalnym na parterze, polegające na wyburzeniu ściany działowej na długości 3,40 m między kuchnią a pokojem, przeprowadzono w warunkach samowoli budowlanej, ale jak wynika z treści opinii technicznej, sporządzonej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane, do ich wykonania użyto odpowiednich wyrobów budowlanych, rozwiązania statyczne i wytrzymałościowe przyjęto prawidłowo, a roboty wykonano zgodnie z wiedzą techniczną.
W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy podkreślił, że ustawa Prawo budowlane dopuszcza możliwość legalizacji samowoli budowlanej, po wykonaniu określonych czynności lub robót budowlanych, w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem (art. 51 ust. 1 pkt 2). Celem przepisów art. 50 oraz 51 ww. ustawy jest doprowadzenie samowolnie wykonywanych robót budowlanych (jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie) do stanu zgodnego z prawem, ale tylko w zakresie przepisów prawa administracyjnego - budowlanego.
Zdaniem organu drugiej instancji, brak jest podstawy do wydania decyzji,
w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, nakazującej usunięcie uszkodzeń w lokalu współwłaścicielki przez inwestora samowoli budowlanej.
Nie zgadzając się z przedmiotową decyzją O.C. złożyła na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Skarżąca zarzuciła bezprawne potraktowanie opinii mgr inż. H. S.
i anulowanie jej drogą telefoniczną, a także błędną ocenę opinii M. B., sporządzonej na wniosek właścicieli lokalu nr 1.
Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 14 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 763/12, uchylił zaskarżoną decyzję.
W ocenie sądu, dokonana przez organy obu instancji kwalifikacja robót jako wykonanych samowolnie jest bezspornie prawidłowa. Zgodna z prawem jest również ocena tych robót stwierdzająca, że są to roboty inne niż budowa obiektu budowlanego, co uzasadnia trafność oceny ustalonej samowoli w kontekście art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Jednocześnie sąd uznał za zgodne z prawem stwierdzenie organu, że: "Celem przepisów art. 50 oraz 51 ww. ustawy jest doprowadzenie samowolnie wykonywanych robót budowlanych (jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie) do stanu zgodnego z prawem, ale tylko w zakresie przepisów prawa administracyjnego - budowlanego".
Sądu znał także, że zarzuty skargi są chybione, zaś analiza uzasadnień decyzji organów obu instancji doprowadziła go do wniosku, że prawidłowo zebrany w sprawie materiał dowodowy został poddany ocenie wszechstronnej i mieszczącej się
w granicach swobody zakreślonych w art. 80 K.p.a. Ustalenia faktyczne, przyjęte
w zaskarżonej decyzji, stanowią logiczną konsekwencję tej prawidłowej oceny i jako takie nie mogą być skutecznie podważone.
W realiach niniejszej sprawy sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego co do materialno-prawnej oceny rozstrzygnięcia zawartego w decyzji organu I instancji. Zdaniem sądu, z art. 51 ustawy Prawo budowlane wynika w jaki sposób zakończyć się może postępowanie administracyjne prowadzone na podstawie tej ustawy w odniesieniu do samowolnie wykonanych robót budowlanych. Wśród norm zawartych w przepisach art. 51 nie ma takiej, która dawałaby podstawę prawną do nałożenia na sprawcę tego rodzaju samowoli obowiązku naprawienia szkody w mieszkaniu innego współwłaściciela budynku. Jednocześnie wyjaśnił, że roszczenie o naprawienie szkody wywołanej robotami budowlanymi jest regulowane przepisami Kodeksu cywilnego, jest zatem roszczeniem cywilnoprawnym podlegającym dochodzeniu przed sądem powszechnym, co zgodnie z prawem wywiódł organ odwoławczy w swojej decyzji.
W tej sytuacji, sąd uznał za właściwe stwierdzenie organu drugiej instancji,
że zawarte w decyzji organu I instancji obowiązki nałożone na sprawców samowolnie wykonanych robót budowlanych określone zostały z naruszeniem przepisu art. 51 Prawa budowlanego. Zdaniem sądu, to prawidłowe co do ustaleń i ocen materialno-prawnych stanowisko organu odwoławczego, nie doprowadziło jednak do podjęcia zgodnego z prawem rozstrzygnięcia proceduralnego. Organ ten wydał swoją decyzję na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., nie dostrzegając konsekwencji płynących z aktualnego w dacie wydania zaskarżonej decyzji, brzmienia tego przepisu. Mając na uwadze fakt polegający na braku wykazania przez organ odwoławczy, że decyzja organu pierwszej instancji została podjęta z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygniecie, brak było podstaw do uznania za zgodną z prawem procesowej podstawy rozstrzygnięcia.
W ocenie sądu, w rozważaniach prawnych organu drugiej instancji brak było analizy art. 138 § 1 pkt 2 pod kątem możliwości jego zastosowania w odniesieniu do przedmiotowej sprawy i dostrzeżonego trafnie materialno-prawnego naruszenia prawa w decyzji organu I instancji. Prawidłowa ocena rodzaju i rangi tego naruszenia, wymagała podjęcia przez organ odwoławczy rozważań w kontekście art. 139 K.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., co mogłoby prowadzić do wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjno-reformatoryjnej, bez potrzeby uruchamiania jeszcze raz postępowania pierwszo-instancyjnego. Uchylenie się przez organ II instancji od tych rozważań i podjęcie decyzji na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., przy jednoczesnym braku wskazań w jakim kierunku miałoby podążać i na czym miałoby polegać ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ I instancji, doprowadziło sąd do wniosku, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 138 § 2 K.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Po zwrocie akt organowi decyzją z dnia [...],
Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane odmówił nałożenia na K.T. oraz S.K., zamieszkałych przy ul. [...], obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia robót budowlanych wykonanych w lokalu mieszkalnym nr 1, znajdującym się na parterze budynku, zlokalizowanego na nieruchomości położonej w [...] przy
ul. [...], polegających na rozebraniu ściany działowej grubości ½ cegły pomiędzy pokojem a kuchnią, na długości 3, 40 m i przesklepieniu powstałego otworu podciągiem- belką stalowa dwuteową NP.180, który oparto na ścianie oraz słupach drewnianych o przekroju 10x16 cm i obudowano płytą gipsowo – kartonową, do stanu zgodnego z prawem.
Przedstawiając swoje stanowisko organ odwoławczy podniósł, że wykonane przez inwestorów K.T. oraz S.K. roboty budowlane, w mieszkaniu położonym na parterze budynku przy ul. [...], wymagały stosownego pozwolenia organu. Zwracając uwagę na brak uzyskania przedmiotowego pozwolenia przez inwestorów organ wskazał na możliwość legalizacji samowoli budowlanej w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, ale tylko w zakresie przepisów prawa administracyjnego (budowlanego).
Organ drugiej instancji podniósł, że skoro ze znajdującej się w aktach sprawy opinii technicznej wydanej przez inż. M.B. wynika, że rozwiązania przyjęte w trakcie prac remontowych gwarantują dalsze stabilne i bezpieczne użytkowanie przedmiotowego budynku mieszkalnego, a roboty budowlane odpowiadają standardom prawa budowlanego, to w świetle art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane organ nadzoru budowlanego kończy postępowanie w sprawie samowoli budowlanej decyzją odmawiającą nałożenia na inwestora obowiązku wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia samowolnie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Wobec nałożenia przez organ pierwszej instancji na inwestorów (zamieszkałych na parterze budynku) obowiązku naprawienia szkody w mieszkaniu na pierwszym piętrze będącym własnością odwołującej się, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ww. wymienionej ustawy, organ odwoławczy uznał za konieczne wydanie decyzji reformatoryjnej, zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.
Kwestionując powołaną decyzję O.C. złożyła na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji oraz wydanie nowej nakazującej przywrócenie budynku do stanu sprzed remontu.
Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji niezasadne oparcie się wyłącznie na jednej opinii sporządzonej na zlecenie inwestorów, czyli opinii inż. M. B. oraz pominięcie faktu, że jej mieszkanie ulega stopniowej dewastacji.
W ocenie O.C. zaskarżone rozstrzygnięcie przemilcza stwierdzenia opinii niezależnego biegłego – inż. W. B., która została dostarczona do akt sprawy [...], a ponadto zaskarżona decyzja ignoruje zalecenia opinii inż. H. S., w której nakazano jak najszybsze wstawienie wyburzonych ścian działowych na parterze, aby zapobiec postępującej dewastacji piętra.
W dalszej części skargi O.C. zarzuciła organowi drugiej instancji nie przestrzeganie terminów określonych w art. 35 i art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zdaniem skarżącej decyzja organu odwoławczego uwzględnia interesy inwestorów, którzy nie zastosowali się do wytycznych wyroku Sądu Rejonowego
([...]), w którym nakazano im załatwić pozwolenie na remont, którego do dzisiaj nie uzyskali. Ponadto skarżąca zarzuciła, że inwestorzy samowolnie dokonali zmian w projekcie inż. B. P. zamieniając zalecane metalowe słupki na drewniane kołki oraz uniemożliwili przegląd swojego mieszkania przez biegłego Sądu Okręgowego – W. B., co stanowiło o nieuwzględnieniu w jego opinii stanu lokalu na parterze.
W odpowiedzi na skargę Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie oraz utrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Pismem z dnia [...] O.C. wskazała na dokumenty, które uzyskała już po złożeniu skargi do sądu, w tym: wyrok Sądu Rejonowego
z dnia [...] w sprawie [...] zasądzający od S.K. oraz K.T. na rzecz O.C. kwotę [...] zł, pismo Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...], w którym wyjaśniono skarżącej, że zarzuty skierowane pod adresem organu pierwszej instancji nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, a roszczenie o naprawienie szkody w lokalu skarżącej wywołanej robotami budowlanymi w lokalu sąsiadów może być dochodzone w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym, protokół oględzin z dnia [...]dotyczący stanu technicznego budynku położonego przy ul. [...], a także pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...].
Na rozprawie w dniu 16 stycznia 2014 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 920/13 skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentów dołączonych do jej pisma z dnia [...] oświadczając, że organy oparły swe rozstrzygnięcia na niezgodnych ze stanem faktycznym ustaleniach przy pominięciu opinii biegłego sądowego oraz pomijając własne oględziny z dnia [...]. Skarżąca złożyła ponadto do wiadomości pismo procesowe z dnia [...] skierowane do Ministra Budownictwa w sprawie budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ul. [...].
Sąd oddalił wniosek skarżącej o przeprowadzenie dowodu zawartego w piśmie z dnia [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U.
z 2012 r., poz.270 ze zm.).
Na wstępie należy wskazać, że w myśl art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
W pojęciu "ocena prawna" mieści się wykładnia prawa materialnego
i prawa procesowego. Związanie sądu administracyjnego w rozumieniu art. 153 oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych sprzecznych
z wyrażonym wcześniej poglądem. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią konsekwencję oceny prawnej, dotyczą sposobu działania organu w toku ponownego rozpoznania sprawy, mając na celu uniknięcie uprzednio popełnionych błędów.
Ponownie orzekając w niniejszej sprawie sąd miał na względzie ocenę prawną oraz wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 14 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 763/12. W wyroku tym sąd przesądził, że prawidłowe co do ustaleń i ocen materialnoprawnych stanowisko organu odwoławczego dotyczące kwalifikacji wykonanych przez inwestorów robót w mieszkaniu położonym na parterze budynku zlokalizowanego przy ul. [...], jako wykonanych samowolnie oraz stwierdzenie braku podstawy prawnej wynikającej z art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), do nałożenia na sprawców tego rodzaju samowoli obowiązku naprawienia szkody
w mieszkaniu innego współwłaściciela budynku – nie doprowadziło do podjęcia zgodnego z prawem rozstrzygnięcia procesowego. Zdaniem sądu w rozważaniach prawnych organu drugiej instancji brak jest analizy art. 138 § 1 pkt 2 pod kątem możliwości jego zastosowania w odniesieniu do przedmiotowej sprawy, a także rozważań w kontekście art. 139 K.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., co mogło doprowadzić do wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjno – reformatoryjnej.
Analizując treść zaskarżonej decyzji z dnia [...] pod kątem wypełnienia wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 14 listopada 2012 r. stwierdzić należy, że organ prawidłowo rozstrzygnął, w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. uchylając zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i jednocześnie odmawiając, stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, nałożenia na inwestorów obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.
Przypomnieć bowiem należy, że celem przepisów art. 50 i art. 51 ustawy jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem ale tylko w aspekcie przepisów prawa administracyjnego, a nie cywilnego, regulującego kwestie odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną działaniami inwestora.
Wobec prawidłowego stwierdzenia, że roboty budowlane wykonane przez inwestorów wymagały pozwolenia na budowę, właściwie wszczęto w stosunku do nich postępowanie naprawcze uregulowane w powołanych wyżej przepisach ustawy.
Uwzględniając treść art. 50 ust. 1 i 3 ww. ustawy, postanowieniem z dnia
3 stycznia 2012 r. wstrzymano prowadzenie robót budowlanych w mieszkaniu inwestorów oraz jednocześnie nałożono na nich obowiązek dostarczenia oceny technicznej pod kątem prawidłowości wykonanych robót i ich wpływu na stan techniczny budynku.
Ze znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego wynika,
że inwestorzy wykonali zobowiązanie organu, a w przedłożonej opinii inż. M.B. zawierającej ocenę robót budowlanych podano, że zostały one wykonane zgodnie z przepisami i zasadami sztuki budowlanej.
W art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawodawca uregulował dalsze działania podejmowane przez organ administracji, zgodnie z którym przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 ustawy, właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. W sytuacji ustalenia przez organ braku konieczności nałożenia na inwestorów obowiązków, o których mowa w powołanym przepisie, zakończenie wszczętego w przedmiocie tej samowoli postępowania może nastąpić przez wydanie decyzji odstępującej od nałożenia takiego obowiązku.
Zdaniem sądu, w powołanych okolicznościach podjęte przez organ drugiej instancji rozstrzygnięcie kasacyjno – reformatoryjne jest prawidłowe, bowiem uwzględnia wskazania i ocenę wyrażoną w wyroku z dnia 14 listopada 2012 r., zaś faktyczne wydanie decyzji pierwszoinstancyjnej bez podstawy prawnej przesądza
o fakcie nienaruszenia art. 139 K.p.a. przez organ odwoławczy.
Odnosząc się do zarzutów skargi podkreślenia wymaga, że niniejsze postępowanie dotyczyło samowolnie wykonanych robót budowlanych w mieszkaniu inwestorów zlokalizowanym na parterze budynku przy ul. [...]. Wobec powyższego w ramach postępowania naprawczego inwestorzy zostali wezwani do dostarczenia oceny technicznej pod kątem prawidłowości wykonanych robót, którzy bezspornie to zobowiązanie wykonali przedkładając opinię inż. M.B.. W tej sytuacji, za niezasadne sąd uznał zarzuty skargi dotyczące nieuwzględnienia opinii technicznej inż. B. przedłożonej, jak wskazała to sama skarżąca, do innej sprawy, a także opinii inż. H. S. – wystawionej wyłącznie w oparciu o oględziny mieszkania skarżącej, która to kwestia stanowiła przedmiot wyjaśnień w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a także w wyroku sądu w sprawie II SA/Sz 763/12. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko organu odwoławczego, że opinia ta wydana w oparciu o uszkodzenia w lokalu nr 2, nie może być podstawą do uznania, iż samowolnie wykonane roboty budowlane zrealizowane zostały niezgodnie ze sztuką budowlaną i zagrażają bezpieczeństwu.
Ponadto za niezasadne sąd uznał argumenty skargi dotyczące działania inwestorów polegające na braku zgłoszenia remontu, a także samowolnie dokonane przez nich zmiany w projekcie inż. B. P., bowiem wskazują one jedynie na wykonanie tych robót w warunkach samowoli, a jak zostało to wyjaśnione powyżej kwestia ta została przesądzona, a niniejsze postępowanie prowadzone w oparciu
o art. 50 – 51 ustawy zmierzało do doprowadzenia tych robót do stanu zgodnego
z prawem. Uniemożliwienie biegłemu oględzin mieszkania inwestorów w toku procesu cywilnego nie podlega kontroli i ocenie sądu administracyjnego.
Zdaniem sądu, analiza akt postępowania doprowadziła do uznania, że organ odwoławczy, wbrew stanowisku skarżącej, nie naruszył przepisów postępowania
(art. 35 i 36 K.p.a.) dotyczących terminowego załatwienia sprawy. Stosownie do
art. 286 § 2 P.p.s.a. termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony
w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Akta administracyjne po zwróceniu ich przez sąd wpłynęły do organu w dniu 29 maja 2013 r., co wynika z prezentaty organu umieszczonej na piśmie przewodnim sądu z dnia 27 maja 2013 r. w sprawie II SA/Sz 763/12 (znajdującym się w aktach administracyjnych sprawy). Następnie zawiadomieniem z dnia [...] organ poinformował strony o prowadzonym postępowaniu, które zostało zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji w dniu [...]. W kontekście pism składanych przez skarżącą, po otrzymaniu powyższego zawiadomienia, i udzielonych jej przez organ odpowiedzi należy stwierdzić, że załatwienie sprawy nastąpiło w przewidzianym w art. 35 § 3 K.p.a. terminie.
W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzenia braku podstaw do uwzględnienia skargi sąd orzekł, stosownie do art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło