II SA/Sz 921/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Stefan Kłosowski po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie z Jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...]. oddalił skargę K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]., nr [...]w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego. W terminie do wniesienia skargi kasacyjnej skarżąca złożyła na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podała, że znajduje się w trudnej sytuacji życiowej, finansowej i zdrowotnej. Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z [...]– letnim synem. Miesięczny dochód dwuosobowej rodziny stanowi renta rodzinna w kwocie [...]zł. W ramach dodatkowego postępowania wyjaśniającego prowadzonego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) skarżąca została wezwana do przedłożenia w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy : - oświadczenia, czy syn skarżącej nadal pozostaje z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, - oświadczenia, czy syn skarżącej, w związku z okolicznością ukończenia studiów wyższych, wykonuje pracę zarobkową; w przypadku odpowiedzi negatywnej, przedłożenia zaświadczenia z powiatowego urzędu pracy o posiadaniu statusu osoby bezrobotnej, - zaświadczenia szkoły (uczelni) potwierdzającego pobieranie nauki przez Ł. S. oraz pobieranie/niepopieranie stypendium wraz ze wskazaniem, czy nauka jest bezpłatna czy odpłatna, - wyciągów z posiadanych przez skarżącą oraz osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym kont bankowych, z okresu ostatnich trzech miesięcy, - wykazu ponoszonych miesięcznie wydatków na konieczne utrzymanie oraz dokumentów potwierdzających ich wysokość z ostatnich trzech miesięcy, w szczególności dotyczących opłat związanych z mieszkaniem, - oświadczenia w jakiej formie opodatkowana jest prowadzona przez Ł. S. działalność gospodarcza, - odpisów miesięcznych ( lub innych) deklaracji podatkowych jeśli były składane bądź dowodów potwierdzających uiszczanie zaliczek na podatek dochodowy oraz wysokości opłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne i społeczne z tytułu prowadzonej działalności przez Ł. S.. W odpowiedzi skarżąca oświadczyła, iż syn Ł. S. po ukończeniu studiów na Politechnice podjął studia na kierunku pedagogika, jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy jako osoba poszukująca pracy, natomiast w [...]. założył działalność gospodarczą Firma Handlowo-Usługowa. Skarżąca przedłożyła kserokopie następujących dokumentów: wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej zawierającej podstawowe dane na temat działalności gospodarczej prowadzonej przez syna Ł. S., zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego o wyborze formy opodatkowania przez syna w prowadzonej działalności gospodarczej, pisma ZUS w przedmiocie waloryzacji renty i ustalającej jej wysokość na kwotę [...]zł, zaświadczenia lekarskiego o przebywaniu syna w szpitalu oraz zaświadczenia Społecznej Wyższej Szkoły Przedsiębiorczości i Zarządzania Wydział Zamiejscowy podający, że Ł. S. od dnia [...]. rozpoczął naukę trwającą 3 lata, czesne za każdy rok nauki wynosi [...]zł i Ł. S. od [...]. na okres max 10 m-cy przyznane zostały stypendia socjalne oraz specjalne dla osób niepełnosprawnych w łącznej wysokości [...]zł miesięcznie. Pozostałych dokumentów i oświadczeń wnioskodawczyni nie złożyła. Oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 powołanej wyżej ustawy). Użycie określenia "gdy wykaże" wskazuje, że wnioskodawca ma przekonać rozpoznającego wniosek (referendarza sądowego lub sąd), że znajduje się w sytuacji opisanej w przepisach, uniemożliwiającej mu poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Wskazać należy, że uchylenie się przez wnioskodawcę od obowiązku nałożonego w trybie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi przeszkodę wykluczającą merytoryczne rozpoznanie wniosku, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Analiza wniosku skarżącej o przyznanie adwokata z urzędu oraz materiału dowodowego w sprawie wskazuje, że wnioskodawczyni nie przedłożyła wszystkich wymaganych dokumentów, które pozwoliłyby na dokonanie pełnej i rzetelnej oceny jej sytuacji finansowej, co skutkowało niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jej rzeczywistych możliwości płatniczych. W konsekwencji należało uznać, że nie wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Wnioskodawczyni podnosi, że razem z synem utrzymuje się jedynie z renty wynoszącej [...]zł. Tymczasem syn ukończył studia, prowadzi działalność gospodarczą, podjął naukę na drugim odpłatnym kierunku studiów. Natomiast zgodnie z informacjami zawartymi na stronie internetowej, skarżąca prowadzi działalność – K. S. makijażystka. Zakres wykonywanych usług obejmuje różnego rodzaju makijaże i zabiegi pielęgnacyjne, których ceny wynoszą od [...]zł. W celu prowadzenia tej działalności skarżąca podaje, że ukończyła roczną szkołę makijażu Beuty Art, gdzie wpisowe wynosi [...]zł, a miesięczne czesne [...]zł. Osiąganych wpływów z prowadzonej przez siebie i syna działalności gospodarczej skarżąca w ogóle nie udokumentowała, co więcej w formularzu PPF w ogóle pominęła fakt osiągania przez siebie dodatkowych dochodów i prowadzenia działalności gospodarczej. Wnioskodawczyni uchyliła się także od udokumentowania wydatków ponoszonych na utrzymanie mieszkania, czy innych niezbędnych ponoszonych przez nią wydatków. W swoim wniosku skarżąca skupiła się jedynie na podaniu niskiego dochodu rodziny niewystarczającego na bieżące potrzeby rodziny, jednakże samo stwierdzenie, że "sytuacja materialno – bytowa-finansowa rodziny jest trudna" oraz fakt korzystania ze środków pomocy społecznej nie wystarczy. Brak wyciągów bankowych, dowodów dotyczących wydatków ponoszonych na utrzymanie mieszkania, uniemożliwia faktyczne ustalenie sytuacji finansowej skarżącej. Dla przyznania prawa pomocy konieczne jest dysponowanie pełnym obrazem sytuacji finansowej i materialnej strony, która ubiega się o pomoc państwa i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Uchylanie się przez wnioskodawcę od obowiązków nałożonych w trybie art. 255 P.p.s.a., polegające na selektywnym podawaniu informacji i przedkładaniu dokumentów, skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych. W konsekwencji należało uznać, że skarżąca nie wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.