II SA/Sz 924/09
WyrokWSA w Szczecinie2010-01-20
Skład orzekający: Barbara Gebel, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Iwona Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami jest zasadne w sytuacji, gdy kierowca nie poddał się obowiązkowym badaniom lekarskim, mimo że powodem tego zaniechania był brak środków finansowych na ich przeprowadzenie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami jest zasadne, jeśli kierowca nie poddał się obowiązkowym badaniom lekarskim, nawet jeśli powodem tego zaniechania był brak środków finansowych. Przepis art. 140 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a decyzja starosty ma charakter związany, co oznacza, że organ jest zobowiązany do cofnięcia uprawnień, gdy zaistnieją przewidziane w przepisie okoliczności. Brak środków finansowych nie stanowi okoliczności wyłączającej odpowiedzialność kierowcy.Stan faktyczny
Starosta skierował E. W. na badania lekarskie z powodu zastrzeżeń co do jego stanu zdrowia, które mogłyby powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu, na podstawie informacji od Prokuratora o rozpoznaniu u niego zaburzeń osobowości i zespołu zależności alkoholowej. E. W. nie poddał się badaniom, powołując się na brak środków finansowych. Starosta cofnął mu uprawnienia do kierowania pojazdami, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. E. W. zaskarżył decyzję SKO do WSA, kwestionując jej zasadność.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę E. W. i zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz adwokata M. S. kwotę tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.),, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 stycznia 2010 r. przy udziale Prokuratora B. R. sprawy ze skargi E. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami I. oddala skargę, II. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokata M. S. kwotę [...] obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Starosta [...] decyzją z dnia [...] r. Nr[...] , na podstawie art. 122 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (DZ.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), skierował E. W., posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kategorii B i C, na badania lekarskie z powodu otrzymania informacji o zastrzeżeniach w stanie zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu. Z akt administracyjnych sprawy wynikało, że Prokurator Prokuratury Rejonowej [...] zawiadomił Starostę [...] , iż w toku prowadzonego postępowania przygotowawczego przeciwko E. W., podejrzanego poddano jednorazowemu badaniu sądowo- psychiatrycznemu, w wyniku którego biegli lekarze rozpoznali u badanego znaczne organiczne zaburzenia osobowości oraz Zespół Zależności Alkoholowej. Wyciąg z opinii został załączony do akt.
E. W odwołał się od decyzji organu I instancji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] przedkładając organowi II instancji kartę informacyjną z pobytu w szpitalu na oddziale ogólnopsychiatrycznym w roku [...] oraz badania lekarzy psychiatrów i psychologa z lat [...] .
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia
[...] r. sygn. akt IISA/Sz 106/09 odrzucił skargę E. W..
Starosta [...] decyzją z dnia [...] r. Nr[...] , na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, cofnął E.W. uprawnienia kierowcy kategorii B i C nr prawa jazdy[...] , nr druku[...] , wydane dnia [...] r.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji, wniesionym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] , E. W. zaprzeczył, że leczył się psychiatrycznie oraz że prowadził pojazd mechaniczny po spożyciu nadmiernej ilości alkoholu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [....] decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium, powołując się na treść art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się badaniu lekarskiemu w trybie art. 122 ust. 1 pkt 3-5, wskazało że przepis ten jest normą bezwzględnie obowiązującą, co oznacza, że organ nie ma możliwości działania w ramach uznania administracyjnego, lecz obowiązany jest wykonać dyspozycję wynikającą z powołanego przepisu.
Organ odwoławczy stwierdził, że decyzja Starosty [...] w przedmiocie skierowania E. W. na badania lekarskie stała się ostateczna, a strona badań tych nie wykonała z powodu braku środków finansowych. E. W. podał, że [...] r. wystąpił do Ośrodka Pomocy Społecznej w [...]
o przyznanie zapomogi na pokrycie kosztów badań, jednakże organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne w celu cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami.
W ocenie Kolegium, organ I instancji słusznie nie wziął pod uwagę wniosku strony o przyznanie zapomogi na wykonanie badań, albowiem skierowanie na badania E.W. osobiście odebrał dnia [...] r., a decyzja w tym przedmiocie stała się ostateczna [..] r. E. W. do[...] . nie podejmował żadnych działań w celu wykonania badań lub uzyskania środków na ich wykonanie.
Organ stwierdził nadto, że zarzuty odwołania odnoszące się do decyzji
w przedmiocie skierowania na badania lekarskie były rozpatrywane w odrębnym postępowaniu.
E. W. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium odwoławczego w Szczecinie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w[...] .
Skarżący zakwestionował odebranie mu prawa jazdy a postępowanie prowadzone wobec jego osoby uznał za niesprawiedliwe. Podniósł, że wystąpił do Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] o przyznanie mu kwoty 300 złotych na badania lekarskie, jednakże wnioskowanej pomocy nie otrzymał.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. W myśl natomiast art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany powołaną podstawą prawną, zarzutami i wnioskami skargi.
Wniesiona skarga okazała się bezzasadna i podlega oddaleniu.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 140 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), zgodnie z którym decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się badaniu lekarskiemu w trybie określonym w art. 122 ust. 1 pkt 3-5.
Niesporne w sprawie jest, że E. W. ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia [...] r. został skierowany na badania lekarskie na skutek otrzymania przez organ informacji o zastrzeżeniach w stanie zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu.
Skarżący nie poddał się badaniom lekarskim w trybie określonym w decyzji
z dnia [...] r., kwestionował natomiast zasadność ich przeprowadzenia twierdząc, iż nie leczył się psychiatrycznie oraz nie prowadził pojazdu jak to określił:
" po spożyciu nadmiernej ilości alkoholu".
Zauważyć w tym miejscu należy, że skierowanie na badanie lekarskie nie było i nie jest równoznaczne z pozbawieniem prawa jazdy, a jedynie ma na celu wyjaśnienie wątpliwości lub zastrzeżeń, co może prowadzić zarówno do stwierdzenia, że nie istnieją przeciwwskazania do cofnięcia prawa jazdy, jak i że takie przeciwwskazania do cofnięcia prawa jazdy występują. Skarżący nie poddając się badaniom w istocie uniemożliwił wyjaśnienie zaistniałych wątpliwości, co skutkowało wszczęciem postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami i wydaniem decyzji w tej sprawie.
Podkreślić należy, że przepis art. 140 ust. 1 pkt 1 lit.b ustawy Prawo o ruchu drogowym, na podstawie którego cofnięto skarżącemu uprawnienia ma charakter bezwzględnie obowiązujący a decyzja wydawana przez starostę na jego podstawie ma charakter decyzji związanej, co oznacza, że organ jest zobowiązany do wydania decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym, jeżeli zaistnieją okoliczności przewidziane w tym przepisie.
Cofnięcie uprawnień do prowadzenia pojazdów ma charakter prewencyjny, zabezpieczający, na co wskazują przyczyny uzasadniające decyzję o cofnięciu. Objęte są nimi sytuacje, w których jest prawdopodobne, że kierowca - ze względu na stan zdrowia - nie jest w stanie kierować pojazdem w sposób niezagrażający bezpieczeństwu ruchu drogowego i nienarażający kogokolwiek na szkodę ( por. R.A Stefański : Prawo o ruchu drogowym, Komentarz, Dom Wydawniczy ABC 2005 ).
Podnoszona przez skarżącego kwestia braku środków finansowych na przeprowadzenie badań lekarskich nie ma w tej sprawie znaczenia prawnego, albowiem Sąd w tym postępowaniu nie badał motywów, dla których skarżący badaniom się nie poddał. Znamienne jest jednak to, że skarżący podjął starania
o pozyskanie środków z pomocy społecznej na pokrycie kosztów badań po ostatecznym zakończeniu postępowania na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym i pomocy tej nie otrzymał.
Reasumując, w ocenie Sądu, zaskarżone rozstrzygnięcie organu należy uznać za prawidłowe. Organ prawidłowo ocenił zaistniały w sprawie stan faktyczny
w świetle obowiązujących przepisów prawa i w wyczerpujący sposób wyjaśnił podstawy swojego rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a, orzekł jak
w sentencji wyroku.
O wynagrodzeniu dla adwokata ustanowionego w ramach prawa pomocy, Sąd rozstrzygnął w oparciu o art. 250 powołanej ustawy i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło