II SA/Sz 924/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 17 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego zasiłku rodzinnego oraz zobowiązania do jego zwrotu postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W dniu 9 sierpnia 2018 r., B. K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r., w sprawie uznania zasiłku rodzinnego pobranego na rzecz dziecka w okresie od 1 listopada 2017 r. do 28 lutego 2018 r. w kwocie [...]zł, za świadczenie nienależnie pobrane oraz zobowiązania do jego zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami. W piśmie z dnia 11 września 2018 r. skarżąca wniosła o "wstrzymanie wykonalności egzekucji" wskazując, że została pozostawiona przez męża z małoletnim synem bez środków do życia, a obecnie pomimo podjęcia pracy jako asystent w firmie budowlanej, nie zarabia wiele. Nadto oświadczyła, że środki otrzymane z zasiłku rodzinnego zostały dawno zużyte na wydatki dla dziecka, zaś "Samorządowe Kolegium Odwoławcze przedstawiło tylko stan prawny". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że na gruncie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., 1302- dalej jako "p.p.s.a.") żądanie zawarte w piśmie z dnia 11 września 2018 r. "o wstrzymanie wykonalności egzekucji" Sąd potraktował jako wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z powyższego przepisu wynika wprost, że wstrzymanie wykonania decyzji jest możliwe, jeżeli w danej sprawie wystąpi chociaż jedna z dwóch przedstawionych wyżej przesłanek, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że użyty przez ustawodawcę zwrot "znaczna szkoda" oznacza taką szkodę, zarówno majątkową i niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast "trudne do odwrócenia skutki" to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu pierwotnego może nastąpić tylko po dłuższym czasie i przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Obowiązek wykazania (uprawdopodobnienia) przesłanek wynikających z powyższego przepisu ciąży na wnioskodawcy i dlatego też, aby sąd mógł stwierdzić, czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wnioskodawca musi przytoczyć istnienie konkretnych okoliczności świadczących o zasadności wstrzymania, popartych faktami oraz stosownymi dowodami. Nie jest wystarczające zatem samo złożenie wniosku, czy wskazanie w uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania decyzji. Odnosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, iż wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż skarżąca nie uprawdopodobniła, aby którakolwiek z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. wystąpiła. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że wprawdzie każde wykonanie decyzji dotyczącej należności pieniężnych jest uciążliwe i stanowi uszczerbek w budżecie jej adresata, ale nie jest to jednak sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowej instytucji, jaką jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 13 marca 2018 r. sygn. akt II FZ 106/18, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym www.orzecznia.nsa.gov.pl). Co do zasady też egzekucja należności pieniężnych nie prowadzi do nieodwracalnych skutków, gdyż w razie uchylenia przez sąd takiej decyzji wyegzekwowane kwoty są zwracane. Stąd należy przyjąć, że wykonanie decyzji zobowiązującej do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku rodzinnego, tylko w wyjątkowych przypadkach może być źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Dlatego też strona domagająca się zastosowania ochrony tymczasowej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Tymczasem takich okoliczności jak i przesłanek uzasadniających wstrzymanie zaskarżonego aktu, strona nie wykazała. W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że fakt wydatkowania zasiłku rodzinnego - pobranego w okresie od 1 listopada 2017 r. do 28 lutego 2018 r. - na potrzeby dziecka jak i pozostałe zarzuty podniesione względem decyzji Kolegium pozostają bez wpływu na ocenę wniosku, skoro przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie są tożsame z tymi, które decydują o zasadności skargi. Z kolei powołanie się na niskie zarobki nie może stanowić podstawy do uwzględnienia żądania w przypadku, gdy Sąd nie dysponuje żadnymi danymi jak i dokumentami obrazującymi aktualną sytuację finansową strony (w tym wysokością uzyskiwanego wynagrodzenia), a tym samym pozwalającymi na zbadanie, czy faktycznie w tej konkretnej sytuacji wykonanie decyzji zobowiązującej do zwrotu kwoty [...]zł grozi niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy trudnych do odwrócenia skutków. Sąd oceniając bowiem wniosek, bierze pod uwagę nie tylko wysokość kwoty wynikającej z decyzji, do której zwrotu strona została zobowiązana, ale i całokształt sytuacji finansowej strony wnoszącej o wstrzymanie wykonania decyzji. Brak natomiast pełnych danych w tym zakresie uniemożliwia merytoryczną ocenę zgłoszonego żądania i świadczy w istocie o braku podstaw do zastosowania przez sąd ochrony tymczasowej. Dodać przy tym należy, że w przypadku niedostatecznego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu, sąd nie ma obowiązku wzywania wnioskodawcy do jego uzupełnienia lub poprawienia, gdyż inicjatywa dowodowa i odpowiedzialność za skuteczność złożonego wniosku spoczywa w całości na wnioskodawcy. Wobec powyższego stwierdzić trzeba, że uzasadnienie wniosku nie pozwala na udzielenie wnioskowanej ochrony tymczasowej. Również sąd analizując akta sprawy nie dostrzegł z urzędu przesłanek przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.