II SA/Sz 925/05
WyrokWSA w Szczecinie2006-03-08
Skład orzekający: Barbara Gebel, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Joanna Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zezwalająca na nieodpłatne usunięcie drzew, oparta na lakonicznym uzasadnieniu i bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie obiektywnego zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego, narusza prawo?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja zezwalająca na nieodpłatne usunięcie drzew została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ organ nie przeprowadził postępowania dowodowego w celu wykazania obiektywnego zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego, które musi być zindywidualizowane co do każdego drzewa. Uzasadnienie decyzji było lakoniczne i nie spełniało wymogów art. 107 KPA. Wnioski mieszkańców dotyczące alergii nie mogły stanowić podstawy do nieodpłatnego usunięcia drzew w trybie art. 86 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie przyrody.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy złożył skargę na decyzję Wójta Gminy zezwalającą Powiatowemu Zarządowi Dróg na nieodpłatne usunięcie 36 drzew gatunku topola, zarzucając brak podstawy prawnej i niespełnienie warunków ustawy o ochronie przyrody. Wójt przyznał, że podstawa prawna była nieaktualna, ale twierdził, że decyzja była merytorycznie uzasadniona zagrożeniem dla ruchu drogowego i zdrowia mieszkańców.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji oraz stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Asesor WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant Agata Banc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 marca 2006 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w [...] na decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Wójt Gminy [...] w dniu [...] r. wydał decyzję nr [...] na podstawie art. 47 e ust.1, art. 47 f ust.1, ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 16 października 1992 r. o ochronie przyrody / Dz. U. z 2001 r., Nr 99 poz. 1079 z póź, zm. /, art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz zmianie niektórych ustaw / Dz. U. Nr 100, poz. 1085 / w zw. z § 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1997 r. w sprawie opłat za wprowadzenie substancji zanieczyszczających do powietrza oraz za usuwanie drzew i krzewów / Dz. U. Nr 162, poz. 1117 z póź. zm./ oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego / Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 / po rozpatrzeniu wniosku Powiatowego Zarządu Dróg w [...] dotyczącego usunięcia 36 drzew gatunek topola o obwodzie pnia 36 do 80 cm z drogi powiatowej nr [...], którą zezwolił Powiatowemu Zarządowi Dróg w [...]na nieodpłatne usunięcie powyższych drzew .
Z uzasadnienia decyzji wynika, że drzewa stanowią zagrożenie dla ruchu pojazdów oraz są uszkodzone.
Prokurator Rejonowy w [...]złożył skargę na powyższą decyzję, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności. Prokurator zarzucił, że organ administracji wydał zaskarżoną decyzję bez podstawy prawnej, bowiem przepisy wskazane w podstawie jej wydania zostały uchylone. Nadto wniosek Powiatowego Zarządu Dróg w [...] o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew nie odpowiadał warunkom wymienionym w ustawie o ochronie przyrody.
W odpowiedzi na skargę Wójt przyznał, że podstawa prawna zaskarżonej decyzji była nieaktualna z uwagi na wejście w życie z dniem 1 maja 2004 r. nowej ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lecz był to błąd pracownika urzędu. Wskazał, że "w wyniku wydania decyzji z nieaktualną podstawą prawną nie doszło do żadnej szkody, ponieważ decyzja była merytorycznie uzasadniona, a aktualne regulacje prawne, dotyczące przedmiotu decyzji które powinny znaleźć się w jej podstawach/ w ogólnym zarysie są kontynuacją poprzednich (formalnie nieaktualnych) regulacji." Według Wójta, wniosek Powiatowego Zarządu Dróg Publicznych w [...] posiadał wystarczające dane umożliwiające identyfikację drzew, gdyż zawierał określenie ich średnicy, na podstawie której obliczono obwód drzew. Wójt podał, że do wycięcia przeznaczone zostały topole, które są silnymi alergenami, bowiem do jego urzędu wpływały podania od mieszkańców, iż drzewa stanowią dla nich zagrożenie dla zdrowia. Topole to drzewa kruche, które rosnąc w pasie drogowym zagrażają bezpieczeństwu odbywającego się tam ruchu drogowego poprzez częste przypadki łamania się konarów pod wpływem silnych i częstych wiatrów. Wójt dodał, że znany mu jest przypadek ciężkiego kalectwa mieszkańca gminy wskutek upadku konara topoli na drogę. Reasumując Wójt stwierdził, że " jeśli nawet nie wszystkie drzewa były suche i chore, to usunięcie ich z powyższych względów było uzasadnione".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skarga okazała się zasadna, choć nie z powodów w niej podnoszonych.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm. / Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podaną podstawą prawną.
Zarzut skargi, o braku podstawy prawnej do wydania zaskarżonej decyzji przez powołanie się na uchylone przepisy jest nietrafiony, bowiem obowiązywała wówczas ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, która w art. 83 ust.1 upoważniała wójta do wydania zezwolenia na usunięcie drzew na wniosek posiadacza nieruchomości. Wniosek ten musiał zawierać elementy wymienione w art. 83 ust. 4 ww. ustawy. Ma rację Prokurator, wskazując że wniosek Powiatowego Zarządu Dróg Publicznych w [...] nie zawiera wskazania obwodu pnia drzewa mierzonego na wysokości 130 cm. Powyższe jest niezbędne w celu ustalenia zgodnie z art. 85 powyższej ustawy ewentualnej opłaty za wycięcie drzewa. Przesłanki, którym winien odpowiadać wniosek posiadacza nieruchomości o zezwolenie na usunięcie drzewa są jednakowe dla odpłatnego jak i nieodpłatnego jego wycięcia.
Analizując zebrany materiał dowodowy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja rażąco naruszyła prawo w zakresie art. 84 w związku z art. 86 ust.1 pkt 5 ustawy o ochronie przyrody. Treść decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] r. pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią wskazanych powyżej przepisów zaś charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa.
W ustawie o ochronie przyrody zasadą jest odpłatność za wycięcie drzewa, zaś wyjątki związane z nieodpłatnym usunięciem drzew określa art. 86 ww. ustawy. W niniejszej sprawie, decyzja Wójta zezwalająca na nieodpłatne usunięcie drzew winna zawierać określenie właściwie umotywowanej przyczyny ich wycinki zgodnie z art. 86 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy. Powoływanie się na okoliczność, że drzewa zagrażają bezpieczeństwu ruchu drogowego, wymaga od organu przeprowadzenia postępowania administracyjnego w tym zakresie. Wójt winien wykazać, że rosnące w pasie drogowym drzewa stanowią obiektywne zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, które musi być zindywidualizowane co do każdego konkretnego drzewa. Z akt sprawy wynika, że organ nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego w tym zakresie, a jedynie ograniczył się do zatwierdzenia wniosku złożonego przez Powiatowy Zarząd Dróg w [...]. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest bardzo lakoniczne i narusza art.107 Kpa.
Argumenty podnoszone przez Wójta w odpowiedzi na skargę nie mają znaczenia dla sprawy, gdyż zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego przez rosnące w pasie drogowym drzewo, mające podlegać usunięciu, musi być obiektywne i konkretnie z nim związane, a nie hipotetyczne. Wnioski mieszkańców gminy o usunięcie drzew rosnących w pasie drogowym z powodu nasilenia objawów chorób alergicznych nie mogą być rozpoznawane przez organ administracji w trybie art. 86 ust.1 pkt 5 ustawy o ochronie przyrody.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.145 § 2 pkt 2 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm. /, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło