II SA/Sz 927/21

WyrokWSA w Szczecinie2022-05-19

Skład orzekający: Arkadiusz Windak, Renata Bukowiecka-Kleczaj, Krzysztof Szydłowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy wprowadzająca wymogi dotyczące wymiarów i możliwości obrotu wózka inwalidzkiego wewnątrz pojazdu komunikacji miejskiej narusza prawo i interes prawny osoby niepełnosprawnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchwała rady gminy wprowadzająca wymogi dotyczące wymiarów i możliwości obrotu wózka inwalidzkiego wewnątrz pojazdu komunikacji miejskiej nie narusza prawa, mimo że może ograniczać interes prawny skarżącej. Wprowadzone przepisy porządkowe, określające parametry wózków inwalidzkich, służą zapewnieniu bezpieczeństwa wszystkim pasażerom i mieszczą się w zakresie delegacji ustawowej. Obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa wszystkim podróżnym ma pierwszeństwo przed ułatwieniami dla osób niepełnosprawnych, jeśli te ułatwienia mogłyby naruszyć bezpieczeństwo.
Stan faktyczny
Skarżąca B. D. wniosła skargę na uchwałę Rady Miasta Szczecin dotyczącą przepisów porządkowych w transporcie miejskim, twierdząc, że została przez nią wykluczona z komunikacji miejskiej. Podniosła, że jej wózek elektryczny typu skuter nie spełnia wymogu możliwości obrotu wewnątrz pojazdu, co uniemożliwia jej korzystanie z transportu. Pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie konstytucyjnej zasady równości i dyskryminację ze względu na niepełnosprawność. Organ administracji argumentował, że zmiany miały na celu zapewnienie bezpieczeństwa pasażerów i doprecyzowanie zasad przewozu osób na wózkach.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.), Asesor WSA Krzysztof Szydłowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Alicja Poznańska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 maja 2022 r. sprawy ze skargi B. D. na uchwałę Rady Miasta Szczecin z dnia 26 marca 2019 r. nr V/123/19 w przedmiocie zmiany uchwały w sprawie przepisów porządkowych dotyczących przewozu osób i bagażu ręcznego środkami lokalnego transportu zbiorowego organizowanego przez Gminę Miasto Szczecin – Zarząd Dróg i Transportu Miejskiego w Szczecinie oddala skargę. B. D. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na uchwałę nr [...] Rady Miasta S. z dnia [...] marca 2019 r. zmieniającą uchwałę w sprawie przepisów porządkowych dotyczących przewozu osób i bagażu ręcznego środkami lokalnego transportu zbiorowego organizowanego przez Gminę Miasto S. – Zarząd Dróg i Transportu Miejskiego w S.. W skardze strona podniosła, że wymienioną wyżej uchwałą została wykluczona z komunikacji miejskiej w S.. Dodała, że podczas obrad nad tą uchwałą wymieniane było jej imię i nazwisko, "a teraz kierowcy jej ubliżają publicznie". Wskazała także, że "Sąd wydał zakaz przemieszczania się jej osoby na wózku elektrycznym typu skuter". Przy czym zaznaczyła, że to w istocie nie jest skuter bowiem skuter posiada tablice rejestracyjne i porusza się z większą prędkością. Podniosła, że innym wózkiem nie da rady się poruszać, a uchwała doprowadziła do całkowitej dyskryminacji jej osoby, nigdzie nie może dojechać. Prezydent Miasta S. w odpowiedzi na skargę wskazał, że 11 marca 2021 r. zapadł wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie ze skargi kasacyjnej Wojewody Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 22 sierpnia 2019 r. wydanego w sprawie ze skargi Gminy Miasto S. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Z. z dnia [...] kwietnia 2019 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały nr [...]. Ponadto zaznaczył, że nadrzędnym celem zmiany przepisów porządkowych dotyczących przewozu osób i bagażu ręcznego środkami lokalnego transportu zbiorowego organizowanego przez Gminę Miasto S. było zapewnienie bezpieczeństwa wszystkich pasażerów korzystających z komunikacji miejskiej. Przyjęte zmiany wychodziły naprzeciw oczekiwaniom mieszkańców, będących użytkownikami komunikacji miejskiej i miały na celu doprecyzowanie zasad przewozu osób na wózkach inwalidzkich. Ponadto pozwalają kierowcom pojazdów komunikacji miejskiej na prawidłowe i zgodne z zasadami bezpieczeństwa ich realizowanie. Kwestie czy dana osoba niepełnosprawna poruszająca się na określonym pojeździe jest uprawniona do przewozu środkami komunikacji miejskiej wynikają z maksymalnych gabarytów wózków inwalidzkich dopuszczonych do przewozu autobusami, które to reguluje Polska Norma PN-ISO 7193 z grudnia 2001 r., norma ISO 7176/5 oraz Regulamin 107EKG/ONZ. Osoby niepełnosprawne poruszające się pojazdami spełniającymi powyższe regulacje są uprawnione do przewozu środkami komunikacji miejskiej. W dniu 27 sierpnia 2021 r. organ nadesłał dodatkowo dokumenty związane z wydaniem przedmiotowej uchwały, w tym m.in. wyciąg z protokołu nr V/19 z sesji Rady Miasta S. odbytej w dniu [...] marca 2019 r. w sali obrad Rady, a także stanowisko Powiatowej Społecznej Rady ds. Osób Niepełnosprawnych przy Prezydencie Miasta S.. Pismem z dnia [...] września 2021 r., B. D. w uzupełnieniu swojej skargi wskazała, że uchwałę z dnia [...] marca 2019 r. zaskarża w całości. Podkreśliła, że nikt nie badał i nie mierzył jak obraca się w autobusie swoim wózkiem wokół własnej osi. Stwierdziła też, że kiedy ustawia się przepisowo tyłem do kierunku jazdy, wówczas pasy ją obejmują, jednak "kierowcy się zmówili i jej nie zapinają". W dniu 6 października 2021 r. skarżąca złożyła wniosek o wstrzymanie zaskarżonej uchwały, podnosząc, że z uwagi na zapis dotyczący konieczności obracania się wózka inwalidzkiego wokół własnej osi, kierowcy autobusów mają argument by nie wpuszczać jej do środka pojazdów, co prowadzi do "horrorowych sytuacji walki z nią kierowców i pasażerów". Postanowieniem z dnia 2 listopada 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił wstrzymania zaskarżonej uchwały, z uwagi na treść art. 61 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który wyłącza możliwość wstrzymania wykonania aktu prawa miejscowego, który wszedł w życie, niezależnie od zarzutów podnoszonych w odniesieniu do tego aktu i argumentów zawartych we wniosku o wstrzymanie jego wykonania. Pismem z dnia 24 lutego 2022 r., ustanowiony w niniejszej sprawie w ramach prawa pomocy pełnomocnik B. D. podtrzymał stanowisko skarżącej wyrażone w skardze z dnia 9 lipca 2021 r. a także wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Miasta S. z dnia [...] marca 2019 r. oraz o przyznanie mu wynagrodzenia z tytułu udzielenia skarżącej nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, według norm przepisanych, oświadczając, że koszty te nie zostały uiszczone w żadnej części. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał na treść uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 419/21, zgodnie z którym, zaskarżeniu w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym podlega uchwała organu gminy nie tylko niezgodna z prawem, ale i jednocześnie godząca w sferę prawną podmiotu, który wnosi skargę – wywołująca dla niego negatywne konsekwencje prawne np. zniesienia, ograniczenia, czy też uniemożliwienia realizacji jego uprawnienia lub interesu prawnego. Zdaniem pełnomocnika, w niniejszym stanie faktycznym bez wątpienia doszło do naruszenia interesu prawnego skarżącej skoro zaskarżona uchwała ogranicza możliwość korzystania przez skarżącą ze środków komunikacji miejskiej, co prowadzi do niedozwolonej konstytucyjnie dyskryminacji ze względu na niepełnosprawność. Wprowadzenie nieuzasadnionego ograniczenia dotyczącego wymiarów wózków inwalidzkich prowadzi do wykluczenia osób poruszających się wózkami o innych parametrach niż te określone w uchwale. Powołując się na ugruntowaną linię orzeczniczą Trybunału Konstytucyjnego w sprawie konstytucyjnej zasady równości, pełnomocnik wskazał, że zasada równości sprowadza się do tego, aby wszystkie podmioty posiadające daną istotną cechę wspólną traktowane były równo, według jednakowej miary, bez zróżnicowań, zarówno dyskryminujących jak i faworyzujących. W piśmie przywołano ponadto rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Z. z dnia 30 kwietnia 2019 r., w którym stwierdzono, że wprowadzenie kwestionowanych zmian ma na celu uregulowanie przewozu środkami komunikacji miejskiej konkretnie skarżącej, której wózek inwalidzki nieznacznie przekracza maksymalne gabaryty ustalone przez Radę. Zdaniem pełnomocnika, Rada Miasta S. przyjęła za cel wykluczenie skarżącej z transportu publicznego. Pierwszą próbę zmiany przepisów dotyczących korzystania z transportu miejskiego Rada podjęła w 2018 r., uchwalając uchwałę [...]. Wojewoda Z. rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] grudnia 2018 r. stwierdził nieważność tej uchwały, a Rada Miasta nie skorzystała z uprawnienia do zaskarżenia aktu nadzoru. Jednak po upływie czterech miesięcy ponownie podjęła uchwałę o zmianie tych samych przepisów, bez względu na krytyczną opinię Wojewody dotyczącą uprzedniej uchwały. Już przed wejściem w życie zaskarżonej uchwały skarżąca spotykała się z nieuprzejmościami zarówno ze strony pasażerów komunikacji miejskiej, jak i prowadzących pojazdy transportu publicznego. Po zmianie przepisów i w szczególności przyznaniu kierowcom pojazdów uprawnienia do właściwie dowolnej oceny tego, czy osoba niepełnosprawna może korzystać z transportu publicznego, skarżąca spotyka się nawet z aktami agresji ze strony kierowców oraz pasażerów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Na wstępnie należy wskazać, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie art. 15zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 ze zmianami) przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym przekazem obrazu i dźwięku (zarówno organ jak i skarżąca wyrazili wolę uczestnictwa w rozprawie zdalnej). Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta obejmuje, między innymi, orzekanie w sprawach ze skarg na uchwały organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, będące aktami prawa miejscowego (art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. z 2022 r., poz. 329). Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Z kolei w myśl art. 91 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2022 r. poz. 559), uchwały organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Podstawą stwierdzenia takiego faktu jest uznanie, że doszło do istotnego naruszenia prawa. Nie każda bowiem wadliwość uchwały organu gminy jest podstawą do eliminacji tej uchwały z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 91 ust. 4 wspomnianej ustawy, w przypadku nieistotnego naruszenia prawa nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, że uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. Zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Nie ulega wątpliwości, że skarżąca posiada interes prawny w zaskarżeniu uchwały, skoro zakwestionowane uregulowania dotyczą przewozu środkami komunikacji miejskiej osób poruszających się na wózkach inwalidzkich, w tym z napędem elektrycznym, a skarżąca należy do tej właśnie grupy osób. W dalszej kolejności niezbędne jest zatem rozstrzygnięcie kwestii naruszenia wspomnianego interesu prawnego skarżącej zaskarżonym aktem. Przedmiotem wniesionej skargi (po jej uzupełnieniu pismem z dnia [...] września 2021 r.), stały się przepisy uchwały nr [...] Rady Miasta S. zmieniającej uchwałę z dnia [...] marca 2015 r., [...] w sprawie przepisów porządkowych dotyczących przewozu osób i bagażu ręcznego środkami lokalnego transportu zbiorowego organizowanego przez Gminę Miasto S. – Zarząd Dróg i Transportu Miejskiego w S.. Strona zaskarżyła uchwałę w całości, przy czym zmiany uchwały z [...] marca 2015 r. zawarto w § 1 w punktach 1 – 4 tej uchwały. Z kolei w jej § 2 - wykonanie uchwały powierzono Prezydentowi Miasta S.. Zgodnie zaś z § 3 tej uchwały, wchodzi ona w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Z.. We wspomnianym wyżej § 1 uchwały wprowadzono następujące zmiany w uchwale Rady Miasta S. z dnia [...] marca 2015 r.: 1) § 8 ust. 7 lit. a) otrzymał brzmienie: "przed wjazdem osoby na wózku inwalidzkim, kierowca zobowiązany jest rozłożyć rampę wjazdową i zapytać, czy osoba na wózku potrzebuje dalszej pomocy"; 2) § 8 ust. 7 lit. b) otrzymał brzmienie: "wózek inwalidzki, w tym z napędem elektrycznym powinien posiadać wymiary maksymalne tj. długość całkowita 1200 mm, szerokość całkowita 700 mm, wysokość całkowita 1090 mm, pod warunkiem prawidłowego umiejscowienia w miejscu przeznaczonym do jego przewozu i prawidłowego zabezpieczenia pasami bezpieczeństwa o ile znajdują się na wyposażeniu pojazdu"; 3) § 8 ust. 7 lit. c) otrzymał brzmienie: "wózek inwalidzki w tym z napędem elektrycznym musi mieć możliwość obrócenia się wewnątrz pojazdu w miejscu wokół własnej osi"; 4) § 8 ust. 7 lit. d) otrzymał brzmienie: "zabrania się przewożenia skuterów lub innych pojazdów, które w sposób jednoznaczny nie są określone jako wózki inwalidzkie, w tym z napędem elektrycznym i które nie spełniają parametrów określonych w pkt b)". Skarżąca w złożonym w niniejszej sprawie wniosku z dnia 6 października 2021 r. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały podała, że jej wózek posiada wymiary: długość – 116 – 118 cm oraz szerokość 50 cm i spełnia wymogi uchwały w tym zakresie, natomiast nie ma możliwości obracania się wokół własnej osi. Z tego względu nie spełnia wymogu wynikającego z wprowadzonego na mocy § 1 pkt 4 zaskarżonej uchwały - brzmienia § 8 ust. 7 lit. c) załącznika do uchwały nr [...] Rady Miasta S. z dnia [...] marca 2015 r. w sprawie przepisów porządkowych dotyczących przewozu osób i bagażu ręcznego środkami lokalnego transportu zbiorowego organizowanego przez Gminę Miasto S. – Zarząd Dróg i Transportu Miejskiego w S.. Zdaniem skarżącej niespełnienie powyższego wymogu uniemożliwia jej korzystanie ze środków komunikacji miejskiej na terenie S.. Dokonując oceny, czy powyższe narusza interes prawny skarżącej, wskazać należy, że pod pojęciem wspomnianego naruszenia należy rozumieć konieczność wykazania przez stronę skarżącą, że w konkretnym przypadku istnieje związek pomiędzy jej własną – prawnie gwarantowaną (a nie wyłącznie faktyczną) sytuacją, a zaskarżoną uchwałą, polegający na tym, że uchwała ta narusza (czyli pozbawia lub ogranicza) jej interes prawny lub uprawnienie. Naruszenie interesu prawnego lub prawa dające stronie prawo do zaskarżenia uchwały z zakresu administracji publicznej nie oznacza jednak automatycznie uwzględnienia skargi. Obowiązek uwzględnienia skargi powstaje dopiero wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia strony jest związane jednocześnie z naruszeniem przepisów prawa, tj. obowiązującej w dacie uchwalania aktu, normy prawa materialnego. W ocenie Sądu, zaskarżona uchwała, z przyczyn o których będzie mowa poniżej narusza interes prawny skarżącej jednak nie narusza przepisów prawa. Uchwała podjęta została na podstawie art. 15 ust. 5 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe (Dz.U. z 2017 r., poz. 1983, w brzmieniu aktualnym do chwili obecnej – Dz.U. z 2020 r., poz. 8). Zgodnie z tym przepisem, w odniesieniu do gminnego regularnego przewozu osób oraz przewozów osób i bagażu taksówkami przepisy porządkowe określa rada gminy, a na terenie W. - Rada W.. Z kolei w myśl art. 14 ust. 2 tej ustawy, przewoźnik powinien podejmować działania ułatwiające podróżnym, w szczególności osobom o ograniczonej zdolności ruchowej oraz osobom niepełnosprawnym, korzystanie ze środków transportowych. Zdaniem Sądu, wprowadzenie kwestionowanego uregulowania ogranicza uprawnienie skarżącej wynikające z powyższego przepisu bowiem zamiast ułatwiać, ogranicza jej możliwość przemieszczania się środkami komunikacji miejskiej w sposób przez nią preferowany, tj. przy pomocy wózka inwalidzkiego typu skuter. Jak już wcześniej wspomniano, uwzględnienie skargi na uchwałę możliwe jest jednak jedynie wówczas, gdy nie tylko narusza ona interes prawny strony, ale gdy naruszenie to jest związane z naruszeniem prawa. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie taka sytuacja nie zachodzi. W pierwszym rzędzie należy wskazać, że Rada Miasta S. uchwalając sporne przepisy porządkowe nie przekroczyła delegacji ustawowej i nie naruszyła przepisu art. 15 ust. 5 ustawy – Prawo przewozowe. Zaznaczenia też wymaga, że kwestia ta była już badana w innej sprawie toczącej się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie, który wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2019 r. (sygn. akt II SA/Sz 597/19) uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Z. z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] Wskazanym wyżej rozstrzygnięciem, Wojewoda stwierdził nieważność § 1 pkt 2, 3 i 4 zaskarżonej w niniejszej sprawie uchwały Rady Miasta S. z dnia [...] marca 2019 r. W uzasadnieniu tego wyroku wskazano m.in., że przyjęcie przez Wojewodę, iż § 1 pkt 2, 3 i 4 uchwały nr [...] Rady Miasta S. z dnia [...] marca 2019 roku zmieniającej uchwałę w sprawie przepisów porządkowych dotyczących przewozu osób i bagażu ręcznego środkami lokalnego transportu zbiorowego organizowanego przez Gminę Miasto S. – Zarząd Dróg i Transportu Miejskiego w S. został podjęty z przekroczeniem delegacji ustawowej wynikającej z ww. przepisu - było nieuzasadnione. Z treści art. 15 ust. 5 ustawy Prawo przewozowe wynika, że przepisy porządkowe obowiązują wszystkich podróżnych, a ich podstawowym celem jest zagwarantowanie bezpieczeństwa i porządku w transporcie. Natomiast, określenie przez Radę Miasta S. rodzaju pojazdu (wózek inwalidzki w tym z napędem elektrycznym, skuter lub inny pojazd, które w sposób jednoznaczny nie są określane jako wózki inwalidzkie), na którym porusza się osoba niepełnosprawna, jak i jego parametrów (wymiary, wymogi konstrukcyjne umożliwiające obrócenie się wózka wewnątrz pojazdu w miejscu wokół własnej osi) służy właśnie temu celowi, tj. zapewnieniu bezpieczeństwa i porządku wszystkim podróżnym, a więc mieści się w zakresie pojęcia "przepisów porządkowych". Sąd ten zaznaczył, że przyjęta regulacja odnosi się wprost do zachowania podróżnych, w tym wypadku osób niepełnosprawnych, albowiem określa wymogi techniczne odnośnie pojazdu, które muszą być spełnione, aby poruszająca się na nim osoba niepełnosprawna mogła skorzystać z przewozu środkiem transportu zbiorowego organizowanego przez Gminę Miasto S.. Zdaniem Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, cytowany wcześniej przepis art. 14 ust. 2 ustawy Prawo przewozowe stanowiący o ułatwieniach w korzystaniu ze środków transportowych dla osób o ograniczonej zdolności ruchowej i osób niepełnosprawnych musi być odczytywany łącznie z ust. 1 art. 14 tej ustawy, stanowiącym że przewoźnik jest obowiązany do zapewnienia podróżnym odpowiednich warunków bezpieczeństwa i higieny oraz wygody i należytej obsługi. Z powyższego wynika, że warunki bezpiecznego transportu pasażerów lokalnymi środkami transportu zbiorowego muszą być spełnione dla wszystkich pasażerów, a zatem zarówno osób sprawnych jak i osób o ograniczonej zdolności ruchowej czy też osób niepełnosprawnych. Należy w pełni podzielić stanowisko zawarte w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2021 r., wydanego w sprawie o sygn. akt II GSK 1422/19, że wózki inwalidzkie nie spełniające wymagań bezpieczeństwa mogą stanowić zagrożenie tego bezpieczeństwa. Wspomnianym wyrokiem Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od cytowanego wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 22 sierpnia 2019 r., podzielając stanowisko tego Sądu. Podsumowując, należy wskazać, że działania podejmowane przez przewoźnika w kierunku ułatwiania osobom niepełnosprawnym oraz osobom o ograniczonej zdolności ruchowej korzystania ze środków transportowych w żadnym razie nie mogą naruszać obowiązku zapewnienia wszystkim podróżnym odpowiednich warunków bezpieczeństwa i higieny oraz wygody. Z tego też względu nie każdy pojazd, którym porusza się osoba niepełnosprawna może być przedmiotem przewozu. Wobec powyższego, niezasadny okazał się podnoszony przez pełnomocnika skarżącej zarzut naruszenia art. 32 Konstytucji RP, poprzez ograniczenie możliwości korzystania przez skarżącą ze środków komunikacji miejskiej, prowadzące do niedozwolonej konstytucyjnie dyskryminacji ze względu na niepełnosprawność. Jak słusznie wskazał, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w cytowanym wyroku z dnia 22 sierpnia 2019 r., ustanowienie precyzyjnych zasad w przepisach porządkowych poprzez określenie parametrów wózka inwalidzkiego (odpowiadających Polskiej Normie PN-ISO 7193) oraz ich ogłoszenie, tak jak tego wymagają przepisy prawa miejscowego, nie jest przejawem dyskryminacji osób niepełnosprawnych lecz oznacza sformułowanie wobec nich minimalnych warunków, które muszą być przestrzegane by przewóz wszystkich pasażerów środkiem lokalnego transportu zbiorowego był bezpieczny. Sąd ten przyznał rację organowi nadzoru, że zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy o normalizacji stosowanie Polskich Norm jest dobrowolne. Zwrócił jednak uwagę na przepis art. 2 pkt 4 tej ustawy, zgodnie z którym, przez normę rozumie się dokument przyjęty na zasadzie konsensusu i zatwierdzony przez upoważnioną jednostkę organizacyjną, ustalający – do powszechnego i wielokrotnego stosowania – zasady, wytyczne lub charakterystyki odnoszące się do różnych rodzajów działalności, lub ich wyników i zmierzający do uzyskania optymalnego stopnia uporządkowania w określonym zakresie. Taka norma została przyjęta wobec wózków inwalidzkich i jej stosowanie - mając na uwadze intencje ustawodawcy – ma cel porządkujący i w takim znaczeniu, zdaniem tego Sądu, została użyta. Nie jest naruszeniem zasady równości określenie przez prawodawcę zasad przewozu osoby poruszającej się na wózku w celu zapewnienia bezpieczeństwa zarówno tej osobie, jak i pozostałym współpasażerom. Obowiązki w celu zapewnienia bezpiecznego przewozu zostały nałożone zarówno na pasażerów, którzy nie są osobami niepełnosprawnymi, jak i na osoby niepełnosprawne. Wszystkie osoby niepełnosprawne, aby skorzystać z możliwości przewozu na wózku, muszą spełnić te same warunki. Uchwalenie przez Radę Miasta tego przepisu nie oznacza, że organ stanowiący gminy stwarza takie mechanizmy legislacyjne, które nie służą wspieraniu osób niepełnosprawnych oraz nie przeciwdziałają ich wykluczeniu społecznemu. Można oczekiwać od lokalnego prawodawcy takich przepisów prawa, w których jasno i czytelnie sformułowane są prawa i obowiązki pasażerów, bez względu na to, czy są osobami niepełnosprawnymi, czy też do takich osób się nie zaliczają, oraz osób obsługujących środek transportu. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela powyższe stanowisko. Pojazdy komunikacji miejskiej z uwagi na wprowadzone rozwiązania konstrukcyjne mają ograniczone możliwości techniczne jeśli chodzi o przewożenie nimi wózków inwalidzkich, w tym także z napędem elektrycznym, a zatem wskazanie wymiarów wózków, czy wymogów dotyczących obracania się tych wózków w miejscu jest w pełni uzasadnione. Wjazd do środka transportu miejskiego wózkiem inwalidzkim, w tym wózkiem typu skuter o zbyt dużych wymiarach może okazać się niemożliwy bądź utrudniony z uwagi na wymiary drzwi wejściowych danego pojazdu. Poza tym, nawet jeżeli sam wjazd do autobusu czy tramwaju będzie możliwy to jednak problemem może okazać się ustawienie go na miejscu wyznaczonym dla wózków – w taki sposób by nie utrudniać przemieszczania się wewnątrz pojazdu innym pasażerom. Z uwagi na bezpieczeństwo tych pasażerów, wózek powinien obracać się przy tym w miejscu. Skoro bowiem podróż z wykorzystaniem wózka inwalidzkiego możliwa jest jedynie tyłem do kierunku jazdy, to oznacza to, że po wjeździe musi on zostać odwrócony w taki właśnie sposób. W razie braku możliwości obrócenia się w miejscu, zachodzi niebezpieczeństwo najechania podczas tego manewru na znajdujących się tam pasażerów, czy uszkodzenia ich odzieży bądź przewożonych przez nich przedmiotów. Na marginesie jedynie należy zauważyć, że zgodnie z § 8 ust. 7 załącznika do uchwały nr [...] Rady Miasta S. z dnia [...] kwietnia 2015 r. w sprawie przepisów porządkowych dotyczących przewozu osób i bagażu ręcznego środkami lokalnego transportu zbiorowego organizowanego przez Gminę Miasto S. – Zarząd Dróg i Transportu Miejskiego w S., wózki inwalidzkie, w tym z napędem elektrycznym, powinny być ustawione w wyznaczonym miejscu tyłem do kierunku jazdy, zablokowane za pomocą hamulca oraz zabezpieczone pasami bezpieczeństwa znajdującymi się na wyposażeniu pojazdu. Wobec powyższego rozważenia wymagałoby, czy pojazd skarżącej spełnia ten wymóg skoro z nadesłanych na wezwanie Sądu dokumentów związanych z wydaniem uchwały wynika, że niektóre wózki produkowane przez Fabrykę Wózków Inwalidzkich i Pomocy dla Osób Niepełnosprawnych V. P. Sp. z o.o. w T. zostały zaprojektowane i przetestowane do użycia wyłącznie przodem do kierunku jazdy w pojazdach silnikowych, przy czym sam pas biodrowy nie nadaje się jako pas zabezpieczający pasażerów w trakcie przewozu pojazdem silnikowym, w tym środkami komunikacji miejskiej (powyższe podano w piśmie tego producenta z dnia 22 stycznia 2019 r.). W zależności od tego, czy wózek skarżącej należy do pojazdów, o których mowa w piśmie producenta, mogłoby się okazać, że uregulowania zawarte w zaskarżonej uchwale nie stanowią jedynej przeszkody w przemieszczaniu się przez stronę środkami komunikacji miejskiej - przy użyciu wózka typu skuter, przy czym wspomniany § 8 ust. 7 załącznika do uchwały z dnia 28 kwietnia 2015 r. nie został przez nią zaskarżony i nie był dotychczas kwestionowany. Odnosząc się do argumentacji podnoszonej przez skarżącą, należy wskazać, że rolą Sądu w niniejszej sprawie była przede wszystkim ocena, czy zaskarżona uchwała narusza interes skarżącej oraz czy narusza przepisy prawa, w tym m.in. art. 32 Konstytucji RP. Natomiast nie jest zadaniem Sądu analiza zdarzeń, w których uczestniczy skarżąca w komunikacji miejskiej, w tym ocena prawidłowości podejmowanych przez nią jak również przez innych uczestników ruchu działań. Nie ulega przy tym wątpliwości, że każdy wózek, w tym także skuter należący do skarżącej - jeżeli spełnia wymagania określone w omawianych uregulowaniach, może być przewożony środkami komunikacji miejskiej. Z przyczyn opisanych powyżej wskazać należy, że uchwała nie narusza przepisów prawa nie tylko w zakresie omówionych powyżej uregulowań zawartych w § 8 ust. 7 lit b) – d), ale także w zakresie § 8 ust. 7 lit. a), który otrzymał brzmienie "przed wjazdem osoby na wózku inwalidzkim, kierowca zobowiązany jest rozłożyć rampę wjazdową i zapytać, czy osoba na wózku potrzebuje dalszej pomocy". Podkreślenia wymaga, że wprowadzona w tym przepisie zmiana jest zmianą korzystną dla strony, skoro przewidywał on, że kierowca "powinien" wykonać opisane w nim czynności, zaś w brzmieniu po zmianie – jest "zobowiązany" do ich wykonania. Zdaniem Sądu, pomoc osobie niepełnosprawnej w opisanych czynnościach jest nie tylko wskazana ale wręcz niezbędna, a także w pełni zgodna z art. 14 ust. 2 ustawy Prawo przewozowe. Nie naruszają także przepisów prawa uregulowania zawarte w § 2 uchwały – w którym powierzono jedynie Prezydentowi jej wykonanie oraz w § 3 wskazującym termin jej wejścia w życie. Dodatkowo należy też zwrócić uwagę, że projekt zaskarżonej uchwały został zaopiniowany pozytywnie przez Powiatową Społeczną Radę ds. Osób Niepełnosprawnych przy Prezydencie Miasta S. (opinia z dnia [...] marca 2019 r.). W tym stanie sprawy, uznając, że zaskarżona uchwała odpowiada prawu, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił, o czym orzeczono w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło