II SA/Sz 927/24

Dnia 17 lutego 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K., K. Ch. oraz grupy mieszkańców Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną umarzającą postępowanie odwoławcze p o s t a n a w i a 1. uchylić postanowienie z dnia 17 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 927/24 2. odrzucić skargę K. C., M. S., W. W., N. S., E. S., R. W., J. M., I. M., J. J., G. T., J. T., D. T., M. D., O. D., W. D., P. B., B. B., E. B., T. K., K. K., I. N., K. C., I. C., E. K., R. G., K. G., M. W., M. W., U. A., M. Ś., W. G., D. G., A. K., Z. K., D. G, M. Ś., B. Ś., W. Ś., M. L., D. L., M. L., K. K., K. S., E. C., T. S., B. C., M. G., K. M., A. K., Z. K., I. K., J. K., M. Z.-K.. 1. Decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r. Burmistrz N. ustalił na rzecz P. E. S. 4 spółka z o.o. w S. środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni fotowoltaicznej o łącznej mocy 100 MW wraz z niezbędną infrastrukturą na działce nr [...] w obrębie Ś.. 2. Decyzją z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. umorzyło postępowanie odwoławcze od tej decyzji zainicjowane przez A. K. stwierdzając w uzasadnieniu, że nie przysługiwał mu przymiot strony postępowania, gdyż nie jest właścicielem ani użytkownikiem wieczystym nieruchomości znajdującej się w odległości 100 m od granic terenu inwestycji ani nieruchomości znajdującej się w jej oddziaływaniu. Decyzja ta jest ostateczna. 3. W dniu [...] listopada 2022 r. A. K. złożył w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w S. wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., dalej "k.p.a."). 4. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] odmówiło wszczęcia postępowania w tej sprawie. 5. Na skutek rozpoznania wniosku A. K. o ponowne rozpoznanie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia [...] września 2024 roku nr [...] uchyliło postanowienie z dnia [...] kwietnia 2024 (pkt 1) i stwierdziło niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ostateczna decyzją z dnia [...] lutego 2022 r. umarzającą postępowanie odwoławcze (pkt 2). 6. Pismem z dnia [...] października 2024 r. (złożonym w siedzibie SKO w S. w dniu [...] października 2024) roku A. K. oraz K. C. pełniący funkcję sołtysa [...] wraz z mieszańcami Ś. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. z dnia [...] września 2024 r. nr [...], podnosząc zarzuty dotyczące decyzji SKO w S. z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] oraz decyzji Burmistrza N. z dnia [...] grudnia 2021 r. ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Do skargi załączone została kserokopia pełnomocnictwa dla A. K., udzielonego mu przez grupę imiennie wskazanych mieszkańców Ś. 7. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w odpowiedzi na skargę wniosło o odrzucenie skargi K. C. i mieszkańców Ś. z tej przyczyny, że osoby te nie były stroną postępowania zakończonego zaskarżonym postanowieniem, nie przysługiwał im także status strony w postępowaniu dotyczącym ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. 8. W wykonaniu zarządzenia z dnia [...] listopada 2024 r. Zastępca Przewodniczącego Wydziału II wezwał A. K. do sprecyzowania skargi poprzez złożenie oświadczenia, czy wnosi skargę w imieniu własnym, czy też jako pełnomocnik grupy mieszkańców Ś. , wymieniając każdego z grupy z osobna z imienia i nazwiska – w terminie 7 dni, pod rygorem przyjęcia, że działa on wyłącznie w imieniu własnym. W związku z tym Sąd wezwał A. K. do nadesłania podpisanej skargi z dnia [...] października 2024 r. przez wszystkich Skarżących, bądź pełnomocnictwa procesowego do działania w ich imieniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym – w terminie 7 dni pod rygorem przyjęcia, iż A. K. nie jest pełnomocnikiem Skarżących. 9. Pismem z dnia [...] grudnia 2024 r. A. K. i K. C. uzupełnili brak formalny skargi poprzez złożenie skargi z dnia [...] października 2024 r. podpisanej imiennie przez nich oraz przez 52 mieszkańców Ś. , tj. M. S., W. W., N. S., E. S., R. W., J. M., I. M., J. J., G. T., J. T., D. T., M. D., O. D., W. D., P. B., B. B., E. B., T. K., K. K., I. N., K. C., I. C., E. K., R. G., K. G., M. W., M. W., U. A., M. Ś., W. G., D. G., A. K., Z. K., D. G., M. Ś., B. Ś., W. Ś., M. L., D. L., M. L., K. K., K. S., E. C., T. S., B. C., M. G., K. M., A. K., Z. K., I. K., J. K., M. Z.. 10. Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 927/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił przedmiotową skargę A. K. i K. C. oraz grupy mieszkańców Ś. . W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, iż sołtys [...] ani podpisani pod skargą mieszkańcy tej miejscowości nie brali udziału w postępowaniu zakończonym zaskarżonym postanowieniem SKO w S. z dnia [...] września 2024 roku, ani w postępowaniu zakończonym decyzją SKO w S. z dnia [...] lutego 2022 r. Osoby te nie posiadają własnego interesu prawnego, który wymagałby ochrony prawnej przewidzianej art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej "p.p.s.a."). Postanowienie powyższe zostało doręczone A. K. w dniu [...] grudnia 2024 r., K. C. w dniu [...] grudnia 2024 r. oraz organowi w dniu [...] grudnia 2024 r. 11. W dniu [...] stycznia 2025 r. do Sądu wpłynęła skarga kasacyjna na postanowienie z dnia 17 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 927/24 złożona przez zawodowego pełnomocnika w imieniu A. K. i K. C.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, zważył co następuje: 12. Zgodnie z art. 179a p.p.s.a., jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie rozstrzygając na wniosek strony także o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę. Od wydanego na tej podstawie orzeczenia przysługuje skarga kasacyjna. Wskazany przepis umożliwia wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu dokonanie autokontroli zaskarżonego wyroku lub postanowienia, od którego przysługuje skarga kasacyjna. Przy czym z woli ustawodawcy, uchylenie zaskarżonego orzeczenia i ponowne rozpoznanie sprawy może nastąpić wówczas, gdy sąd ten uzna, że podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione lub w razie stwierdzenia przesłanek nieważności. 13. Po wniesieniu przez pełnomocnika A. K. i K. C. skargi kasacyjnej, Sąd stwierdził, że postanowienie z dnia [...] grudnia 2024 r. o odrzuceniu skargi (sygn. akt II SA/Sz 927/24) zostało doręczone jedynie A. K. i K. C., natomiast nie zostało doręczone pozostałym 52 Skarżącym – mieszkańcom Ś. , którzy podpisali się pod skargą z dnia [...] października 2024 r. i byli również stroną postępowania sądowoadministracyjnego. Z akt sprawy wynika bowiem, że w związku z brakiem prawidłowego pełnomocnictwa załączonego do pierwotnie złożonej skargi, wezwano A. K. do nadesłania podpisanej skargi przez wszystkich Skarżących, bądź pełnomocnictwa procesowego do działania w ich imieniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, który to brak został uzupełniony w ten sposób, że A. K. i K. C. przedłożyli podpisaną skargę z dnia [...] października 2024 r. również przez pozostałych 52 mieszkańców Ś. 14. W myśl art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. nieważność postępowania zachodzi jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw. Brak zapewnienia możliwości udziału w postępowaniu przed sądem, który wynika z braku doręczenie skarżącym postanowienia o odrzuceniu skargi uzasadniało zatem zastosowanie trybu przewidzianego w art. 179a p.p.s.a. Wobec powyższego zaistniałe uchybienie natury formalnej powoduje, że konieczne jest rozpoznanie sprawy w sposób respektujący wskazane wyżej prawo stron postępowania i doręczenie postanowienia wszystkim osobom podpisanym pod skargą. Powyższe uchybienia, w ocenie Sądu powodują, że Skarżący zostali pozbawieni możności obrony swoich praw, w rozumieniu art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. 15. Natomiast odnosząc się do merytorycznego aspektu sprawy, Sąd nie znajduje podstaw do zmiany wcześniej prezentowanego stanowiska i stwierdza nadal, że skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Pojęcie interesu prawnego, o którym mowa w art. 50 § 1 p.p.s.a., ma charakter obiektywny, a jego źródła każdorazowo należy upatrywać w przepisach prawa materialnego (niekiedy również procesowego, czy też nawet ustrojowego), w związku z czym o jego istocie trzeba wnioskować na podstawie jego związku z konkretną normą prawną, co oznacza, że istnienie interesu prawnego uzasadnia istnienie przepisu prawa i rekonstruowanej z niego normy prawnej stanowiącej źródło (podstawę) wywiedzenia z niej dla danego podmiotu określonych praw lub obowiązków (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 kwietnia 2024 r. sygn. akt II GSK 212/21, LEX nr 3730867). Z tego względu osobom tym nie przysługuje prawo do wniesienia skargi na postanowienie stwierdzające niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną umarzającą postępowanie odwoławcze zainicjowane przez A. K.. Skarga sołtysa [...] oraz podpisanych pod skargą mieszkańców tej miejscowości jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Jednocześnie postanowienie o odrzuceniu zostaje doręczone wszystkim 53 osobom podpisanym pod skargą, z wyłączeniem A. K., który nadal pozostaje Skarżącym w sprawie. 16. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, albowiem skoro autokontroli dokonuje ten sam skład, to również na takim samym posiedzeniu co w sprawie pierwotnej (kontrolowanej). Jeżeli sędzia sprawozdawca (członek składu orzekającego) stwierdzi dopuszczalność zastosowania art. 179a p.p.s.a., kieruje sprawę do rozpoznania przez sąd na rozprawie albo na posiedzeniu niejawnym w składzie i terminie wyznaczonym przez przewodniczącego wydziału orzeczniczego (zob.: B. Dauter, Komentarz do [...] ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LEX-el., teza 8). Skoro zatem pierwotna sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, stąd i posiedzenie autokontrolne miało taki charakter. 17. Sąd mając na uwadze powyższe, po ponownym rozpoznaniu sprawy w trybie art. 179a p.p.s.a., stwierdzając nieważność postępowania, uchylił postanowienie tut. Sądu z dnia 17 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 927/24 oraz skargę odrzucił jako niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a.