II SA/Sz 929/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy S. P. wezwany do uiszczenia wpisu od złożonej skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Na formularzu PPF przesłanym na wezwanie Sądu wnioskodawca wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że tegoroczna susza spowodowała 75% start w uprawach rolnych. Z dalszej części oświadczenia wynika, że skarżący zamieszkuje sam, posiada dom o powierzchni [...] m2, mieszkanie [...] m2, nieruchomość rolną o powierzchni [...]ha nadto dzierżawi nieruchomość o pow.[...]ha, inne posiadane nieruchomości to obora, wiata, chlewnia. Wysokości osiąganych dochodów nie podał. Pismem z dnia [...] r. S. P. został wezwany do nadesłania w terminie 7 dni od daty doręczenia : - dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie domu za okres ostatnich trzech miesięcy, - oświadczenia kto zamieszkuje w mieszkaniu, miejsce położenia i przesłanie dowodów potwierdzających wydatki ponoszone na jego utrzymanie, - decyzji dot. podatku od nieruchomości, - oświadczenia, czy otrzymuje dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych, jeżeli tak to przesłanie decyzji, - wyciągów z posiadanych kont bankowych za okres ostatnich trzech miesięcy, - oświadczenia o osiąganym dochodzie z posiadanego gospodarstwa rolnego pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W dniu [...] r. skarżący odebrał wezwanie, jednakże zobowiązania Sądu nie wykonał. Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) zwanej dalej P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie fachowego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 cyt. ustawy). Jak wynika z treści powołanych przepisów, kryterium przesądzającym o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy jest stan majątkowy wnioskodawcy. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest już pogląd, iż strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy na podstawie art. 246 P.p.s.a. obowiązana jest wykazać swoją trudną sytuację materialną. Nie wystarczy jedynie ogólnikowe powołanie się na istniejące trudności, czy prawidłowe wypełnienie formularza. Sąd ma prawo, oceniając złożone oświadczenie za niewystarczające, żądać od strony dodatkowych wyjaśnień bądź złożenia dokumentów (art. 255 P.p.s.a.). Zauważyć bowiem należy, iż oceniając zasadność wniosku sąd musi rozważyć z jednej strony interes państwa w pobieraniu opłat za rozstrzyganie sprawy, a z drugiej - interes strony w dochodzeniu swych praw przed sądem i zachować odpowiednią proporcję między nimi. Z tych też względów musi dołożyć wszelkiej staranności, aby uzyskać dowody weryfikujące treść oświadczeń strony dotyczących jej stanu majątkowego. W tym przypadku oświadczenie skarżącego zawarte w formularzu o jego sytuacji osobistej i finansowej uznano za niewystarczające i wezwano stronę do jego uzupełnienia o dalsze wyjaśnienia i dokumenty. Żądanie to było w pełni uzasadnione, ponieważ wnioskodawca podał, że prowadzi gospodarstwo rolne, posiada nieruchomości, jednakże w rubryce dot. osiąganego dochodu podał "nie dotyczy" wobec czego należało ustalić, jego rzeczywistą sytuację materialną. Pomimo właściwego doręczenia wezwania oraz ustalenia rygoru jego niewykonania S. P. nie wykonał wezwania referendarza sądowego. Nie wyjaśnił również przyczyn swego zaniechania. Nie wykonując wezwania referendarza sądowego skarżący nie starał się współpracować w wyjaśnieniu swej sytuacji majątkowej. Umożliwiłoby to dostosowanie zakresu pomocy do możliwości wnioskującego. Obliguje to do odmowy przyznania prawa pomocy w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 oraz 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.