II SA/Sz 929/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 września 2018 r. sprawy ze sprzeciwu M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, umorzenia odsetek oraz odroczenia terminu płatności oddala sprzeciw. Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] r., nr [...] z dnia [...] r., po rozpatrzeniu wniosku M. W. z dnia [...] r. postanowił odmówić: 1) rozłożenia na raty należności dłużnika alimentacyjnego z tytułu wypłaconych osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego, 2) umorzenia odsetek powstałych od należności z tytułu wypłaconych osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego, 3) odroczenia terminu płatności kwoty zadłużenia wynikającego z wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Od powyższej decyzji M. W. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.. Zarzucił organowi I instancji naruszenie; - art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów; - art. 8, 9 i 11 oraz 77 § 1 i 80 k.p.a.; - przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów poprzez bezpodstawne przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz dziecka M. K. na okres od [...] r. do [...] r. w związku z tym, iż w okresie tym na konto wierzycielki były przekazywane alimenty w kwocie zgodnej z ugodą sądową. W wyniku rozpatrzenia sprawy na wskutek wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., działając na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2017 r. poz. 489), decyzją z dnia [...] r., nr [...], uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Kolegium przytoczyło przepis art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów stwierdzając, że decyzja wydana na podstawie powyższego przepisu ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ pomocy społecznej nie jest obowiązany, lecz może przychylić się do wniosku strony. Instytucja ta jest instytucją wyjątkową, a zatem tylko zaistnienie wyjątkowych okoliczności po stronie dłużnika alimentacyjnego uzasadnia zastosowanie przedmiotowego przepisu. Na podstawie akt sprawy Kolegium ustaliło, że M. W. od dnia [...] r. odbywa karę pozbawienia wolności. Koniec kary przypada na [...] r. Jest dłużnikiem alimentacyjnym na rzecz małoletniej M. K.. Odwołujący się jest człowiekiem młodym ([...] lat), stanu wolnego, ojcem dziecka, w pełni wieku produkcyjnego, z zawodu technik energetyk z uprawnieniami w innych zawodach, w których ze względu na obecny stan zdrowia nie może pracować. Odbywając karę pozbawienia wolności, nie pracuje i nie osiąga żadnych dochodów. Według danych posiadanych przez Areszt Śledczy w K. ma zobowiązania finansowe alimentacyjne oraz poza alimentacyjne. Według informacji komornika sądowego oraz informacji organu pierwszej instancji w okresie od [...] r. do [...] r. wpłacił na konto wierzycielki na poczet alimentów kwotę [...]zł (4 x [...] zł), którą wierzycielka przekazała komornikowi na poczet zadłużenia. Według złożonych oświadczeń nie pozostaje w związku partnerskim z wierzycielką. Nie zaprzecza jednak poczuciu obowiązku alimentacyjnego wobec dziecka. Z analizy dokumentów dotyczących stanu zdrowia skarżącego wynika, że z powodu rozpoznanych dysfunkcji (orzeczenie orzecznika ZUS z dnia [...] r.) jest niezdolnym do pracy, jest częściowo niezdolny do pracy na czas określony do [...] r. Jest osobą niepełnosprawną w stopniu lekkim na czas określony do [...] r. ze wskazaniem odpowiedniego zatrudnienia w zakładach otwartego rynku pracy (wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] r. sygn. akt IV U [...]). Zdaniem Kolegium, nie można więc zakładać, że stan zdrowia skarżącego nie ulegnie poprawie, a ponieważ jest on osobą młodą, to nie można również wykluczyć w przyszłości podjęcia przez niego pracy. W powyższych okolicznościach faktycznych, Kolegium zgodziło się ze stanowiskiem organu I instancji, że skarżący nie jest pozbawiony ze względu na swój stan zdrowia oraz wiek możliwości poprawy obecnie trudnej sytuacji materialnej w przyszłości, jeżeli częściowa niezdolność do pracy zostanie orzeczona na stałe, bowiem może się starać o uzyskanie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności i podjęcia zatrudnienia adekwatnego do stanu zdrowia w zakładach otwartego rynku pracy dla osób posiadających orzeczenie o niepełnosprawności. Mając na względzie obecną sytuację strony Kolegium za zasadne uznało ponowne rozpatrzenie wniosku odwołującego się pod kątem odroczenia terminu spłaty zadłużenia, bowiem w obecnej sytuacji spłata zadłużenia jest niewykonalna z uwagi na brak zatrudnienia i brak jakiegokolwiek dochodu. Odroczenie terminu spłaty zwolni stronę z ciężaru rosnących odsetek a o rozłożenie zadłużenia na raty strona będzie mogła zwrócić się po opuszczeniu zakładu karnego. Sprzeciw od wyżej opisanej decyzji wniósł M. W., zarzucając jej - naruszenie art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym o alimentów poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów przeprowadzonych w sprawie, dokonanej wybiórczo, wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego, polegającej na błędnym ustaleniu, że Prezydent Miasta K. w decyzji z dnia [...] r. bezpodstawnie odmówił wnioskodawcy umorzenia odsetek powstałych od należności z tytułu wypłaconych osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego – naruszenie przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów poprzez niezbadanie sprawy pod kątem zastosowania art. 23 ww. ustawy wobec matki małoletniej uprawnionej do alimentów, z uwagi na zarzut jaki to skarżący postawił organowi I instancji polegający na bezpodstawnym przyznaniu świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz małoletniej na okres od [...] r. do [...] r., w którym to okresie na konto wierzyciela były przekazywane alimenty bieżące od [...] r. zgodnie z ugodą sądową W odpowiedzi na sprzeciw Wojewoda Z. uznając zaskarżone rozstrzygnięcie za zgodne z prawem, nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z treścią art. 64e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji kasacyjnej, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a. Stosownie zaś do przywołanego art. 138 § 2 K.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym jej rozpatrzeniu. Oceniając w pierwszej kolejności prawidłowość wydania zaskarżonej decyzji w kontekście przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia ustaleń stanu faktycznego, nie można podzielić zarzutu skargi, jakoby Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało wybiórczej oceny materiału dowodowego. Po pierwsze skarżący nie wskazał konkretnie na czym miało polegać przekroczenie przez organ odwoławczy zasady swobodnej oceny dowodów. Po drugie, Sąd uznał ten zarzut jako chybiony, bowiem wskazane przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ustalenia znajdują pełne oparcie w dokumentach zgromadzonych w aktach sprawy. Kolegium prawidłowo ustaliło m.in., że skarżący obecnie odbywa karę pozbawienia wolności, jest osobą młodą, w wieku produkcyjnym. Odbywając karę pozbawienia wolności nie pracuje i nie osiąga żadnych dochodów. Z powodu rozpoznanych dysfunkcji jest niezdolnym do pracy, posiada orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu lekkim na czas odkreślony do [...] r. Prawidłowo organ przyjął, że niewykluczone jest, iż stan zdrowia skarżącego w przyszłości ulegnie poprawie, a jako osoba młoda, będzie mógł jeszcze podjąć zatrudnienie. Na podstawie informacji uzyskanych z Aresztu Śledczego w K. posiada zobowiązania finansowe alimentacyjne i poza alimentacyjne. Kolegium stwierdziło jednak, że w obecnej sytuacji spłata zadłużenia jest niewykonalna z uwagi na brak zatrudnienia i brak jakiegokolwiek dochodu. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał równocześnie organowi okoliczności, które ten winien wziąć przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Przede wszystkim Kolegium zwróciło uwagę na konieczność należytego rozważenia możliwości odroczenia skarżącemu terminu spłaty zadłużenia, co równocześnie zwolni stronę z ciężaru rosnących odsetek. Innymi słowy, Kolegium uwzględniło częściowo zasadność złożonego przez skarżącego odwołania od decyzji Prezydenta Miasta K., co skutkowało uchyleniem decyzji organu I instancji i przekazaniem mu sprawy do ponownego rozstrzygnięcia. Z tego punktu widzenia orzeczenie Kolegium w zakresie odroczenia terminu płatności należności z tytułu wypłaconych osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego należy ocenić jako korzystne dla skarżącego. Drugi zarzut skargi polegający na braku skontrolowania przez Kolegium prawidłowości decyzji o przyznaniu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wynika z nienależytego zrozumienia zakresu przedmiotowego niniejszej sprawy. W związku z tym celowym jest wyjaśnienie, że przedmiotem postępowania administracyjnego w którym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wydało decyzję z dnia [...] r. było umorzenie lub rozłożenie skarżącemu na raty należności z tytułu wypłaconych osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Kolegium nie mogło na etapie rozpoznawania tej sprawy rozstrzygać o prawidłowości przyznania M. K. świadczenia z funduszu alimentacyjnego inną, ostateczną decyzją administracyjną w odrębnym postępowaniu. Ponowna weryfikacja ostatecznej decyzji administracyjnej może odbyć się wyłącznie w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania opisanych w art. 145 – 163 K.p.a. lub na podstawie omawianej ustawy. Przy tym postępowanie w tym zakresie może zostać wywołane wnioskiem strony, w rozumieniu art. 28 K.p.a., z urzędu, lub na wniosek podmiotów uprawnionych, tj. prokuratora, ... . Podsumowując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że podniesione w skardze zarzuty wobec kwestionowanej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego są niezasadne. Nie znajdując również innych podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie orzekł o jej oddaleniu, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.