II SA/Sz 93/15
PostanowienieWSA w Szczecinie2015-03-09
Skład orzekający: Bożena Gonzalez Perea
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zostać oddalony, jeśli strona skarżąca nie przedłożyła na wezwanie sądu dokumentów potwierdzających jej stan majątkowy i dochody, mimo że oświadczenia zawarte we wniosku budziły wątpliwości?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega oddaleniu, jeżeli strona skarżąca, pomimo wezwania sądu, nie przedłożyła wymaganych dokumentów potwierdzających jej stan majątkowy i dochody, co uniemożliwia ocenę jej rzeczywistej sytuacji finansowej i możliwości płatniczych. Ciężar dowodu w zakresie wykazania trudnej sytuacji materialnej spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
A. Ż. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, powołując się na niskie dochody z emerytury i chorobę żony. Referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do przedłożenia dokumentów potwierdzających dochody, wydatki oraz wyciągów z rachunków bankowych. Strona skarżąca nie zastosowała się do wezwania, nie przedkładając wymaganych dokumentów. W związku z tym, referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Ż. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. Ż. i A. Ż. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy
A.Ż. i An. Ż. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] przywracającą stan ewidencyjny sprzed zmiany poprzez usunięcie w jednostce rejestrowej dotyczącej lokalu będącego współwłasnością skarżących zapisu dotyczącego powierzchni lokalu o treści: [...] m2 i wprowadzenie w jego miejsce zapisu o treści [...] m2 i zapisu o treści: do lokalu nr 1 (...) przynależy pomieszczenie inne (oranżeria) o powierzchni [...] m2.
W dniu [...] A.Ż. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, a ich jedynym dochodem jest jego emerytura w kwocie [...] zł brutto, ponieważ żona z uwagi na chorobę kręgosłupa nie może pracować i jest na jego utrzymaniu. Nie uzyskuje ona dochodów z innych źródeł, w tym ze środków z opieki społecznej, alimentów ani ubezpieczenia społecznego. Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnych oszczędności, a comiesięczne stałe wydatki skarżących wynoszą: [...]. Reszta emerytury w kwocie ok. [...] zł przeznaczana jest na żywność i odzież.
Referendarz sądowy wezwaniem z dnia [...] (doręczonym w dniu [...]) zobowiązał wnioskodawcę do przedłożenia w terminie 7 dni, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy:
- dowodów potwierdzających dochody uzyskane w okresie ostatnich trzech miesięcy,
- wyciągów lub wykazów z wszystkich rachunków bankowych wnioskodawcy i jego żony, z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- dowodów potwierdzających wydatki na utrzymanie domu i leczenie, z okresu ostatnich trzech miesięcy,
Skarżący nie odpowiedział na wezwanie.
W myśl art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2).
Powyższe oznacza, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej.
Zgodnie z cytowanym wyżej przepisem art. 246 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z pomocy.
W myśl art. 255 ww. ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący w 2012 r. wybudował w miejsce dotychczasowej werandy przynależnej do jego mieszkania oranżerię o pow. [...] m2. W postępowaniu administracyjnym dotyczącym zmiany w ewidencji gruntów, a także w postępowaniu przed sądem cywilnym o ustalenie sposobu korzystania z działki gruntu, skarżący i jego żona byli reprezentowani przez adwokata ustanowionego z wyboru, któremu pełnomocnictwo do zastępowania ich w postępowaniu administracyjnym cofnęli w dniu wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że wraz żoną utrzymują się wyłącznie z jego emerytury wynoszącej [...] zł miesięcznie brutto, a ich comiesięczne stałe wydatki na utrzymanie mieszkania, środki czystości i leki wynoszą ok. [...] zł. Żona wnioskodawcy nie otrzymuje żadnych świadczeń.
Informacje zawarte we wniosku złożonym na urzędowym formularzu, w powiazaniu z informacjami wynikającymi z akt sprawy, nie były wystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącego, a wnioskodawca nie przedłożył dokumentów określonych w wezwaniu z dnia [...]. Uniemożliwiło to ustalenie rzeczywistej sytuacji majątkowej wnioskodawcy i jego możliwości płatniczych.
Ponieważ skarżący nie wykazał, że znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie jakichkolwiek czy też częściowych kosztów postępowania, wniosek należało oddalić na podstawie art. 246 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło