II SA/Sz 930/04

WyrokWSA w Szczecinie2005-11-04

Skład orzekający: Grzegorz Jankowski, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Joanna Wojciechowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ugoda zawarta przed geodetą w postępowaniu rozgraniczeniowym, w której nie uczestniczyły wszystkie strony, może stanowić podstawę do umorzenia postępowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie przyjęły bezprzedmiotowość postępowania z powodu zawarcia ugody, w której nie brały udziału wszystkie strony. Ugoda, aby była skuteczna i mogła stanowić podstawę do umorzenia postępowania, wymaga zgodnego oświadczenia woli wszystkich stron. Nieusprawiedliwione niestawiennictwo stron nie wstrzymuje czynności geodety, ale nie pozwala na zawarcie ugody tylko przez obecne strony, gdyż ustawa nie przewiduje pojęcia częściowej ugody.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego. Postępowanie wszczęto z urzędu w celu ustalenia granicy między dwiema nieruchomościami. Przed geodetą strony zawarły ugodę, a następnie Burmistrz umorzył postępowanie na podstawie art. 105 § 1 KPA. SKO utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił, że geodeta nie dokonał pomiarów działki, co doprowadziło do utraty gruntu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk –Meder Asesor WSA Joanna Wojciechowska( spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Białas-Gołąb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 listopada 2005 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o rozgraniczenie nieruchomości I. u c h y l a zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Burmistrz Miasta i Gminy postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 29, art. 30 ust. 1, 4 oraz art. 31 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne / Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 z póź. zm. / z urzędu wszczął postępowanie rozgraniczeniowe nieruchomości położonej w [...] ., oznaczonej nr geod. [...], stanowiącej własność Gminy Trzebiatów w wieczystym użytkowaniu [...],[...],[...] , ujawnionej w [...] oraz nieruchomości sąsiedniej, oznaczonej nr geod. [...] będącej własnością Skarbu Państwa w wieczystym użytkowaniu [...] – [...] , ujawnionej w KW [...] , do ustalenia granicy upoważniono geodetę [...] . W dniu [...] r. w trakcie czynności ustalani przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] położonymi w [...] przed geodetą [...] strony : [...] zawarły ugodę, geodeta ustalił granice pomiędzy sąsiednimi działkami i dla ustalonych punktów granicznych wykonał ich stabilizację, strony oświadczyły zgodnie, że uważają spór za wygasły, zaś ustalone granice uznają za obowiązujące i nie zgłaszają zastrzeżeń do ich przebiegu, strony poinformowano, że ugoda zawarta przed geodetą posiada moc ugody sądowej. Osoby : [...] wezwane na powyższe czynności, nie stawiły się. Burmistrz Miasta i Gminy decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego / Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z póź. zm./ art. 31 ust. 4 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne / Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 z póź. zm. / oraz § 19 pkt 9 rozporządzenia Ministra spraw Wewnętrznych i Administracji Rolnictwa i gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości / dz. U. Nr 45, poz. 453 / z urzędu postanowił umorzyć postępowanie rozgraniczeniowe dotyczące ustalenia granicy pomiędzy działką nr 129 stanowiącą własność Gminy w wieczystym użytkowaniu, , ujawnionej w KW [...] oraz działką nr . [...] będącą własnością Skarbu Państwa w wieczystym użytkowaniu [...] Z uzasadnienia decyzji wynika, że postępowanie rozgraniczeniowe pomiędzy przedmiotowymi działkami wszczęto z urzędu, pomimo wezwań do stawienia się w celu ustalenia przebiegu granicy nie stawili się [...] , lecz nieusprawiedliwione niestawiennictwo stron nie wstrzymuje czynności geodety. Upoważniony geodeta przeprowadził prace określające przebieg granicy pomiędzy działkami, przed nim strony zawarły ugodę, która ma moc ugody sądowej. Strony oświadczyły zgodnie, że uważają spór za wygasły, zaś ustalone granice uznają za obowiązujące i nie zgłaszają zastrzeżeń do ich przebiegu. Akt ugody został odczytany przez geodetę i podpisany przez obecne strony, włączono go do zasobu [...] . [...] złożyli odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania, zarzucili że w trakcie przeprowadzonego postępowania rozgraniczeniowego geodeta nie dokonał pomiarów działki nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 105 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 31 ust. 4 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, uzasadniając że w toku prowadzonego postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy przedmiotowymi działkami w dniu [...] r. obecne strony zawarły przed upoważnionym geodetą ugodę, która ma moc ugody sądowej. Strony zgodnie oświadczyły, że uważają spór za wygasły, zaś ustalone granice uznają za obowiązujące i nie zgłaszają zastrzeżeń do ich przebiegu. Akt ugody został odczytany przez geodetę i podpisany przez obecne strony, włączono go do zasobu [...] pod pozycją [...] . Organ I instancji wobec zawarcia przez strony ugody na podstawie art. 105 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego umorzył postępowanie rozgraniczeniowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło odwołującym, że rozgraniczenie nieruchomości na mocy art. 29 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Powyższe postępowanie nie obejmuje pomiarów nieruchomości, dlatego bezpodstawne jest żądanie aby geodeta dokonał pomiaru działki przy czynnościach rozgraniczeniowych, takie prace mogą zostać przez nich samych zlecone geodecie. [...] złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania, zarzucił że w trakcie przeprowadzonego postępowania rozgraniczeniowego geodeta nie dokonał pomiarów działki nr [...] , odebrano mu grunt ponad 80 m2 i przekazano go na rzecz państwa [...] i tylko pomiary działki to wykażą, zaś ugoda dotyczyła tylko drogi dojazdowej do piekarni. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz.U. Nr 153, poz. 1269 / sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm./ Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną. Skarga okazała się zasadna, choć nie z przyczyn w niej podnoszonych. Skarżącemu wyjaśnić należy, że rozgraniczenie nieruchomości na mocy art. 29 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. W postępowaniu rozgraniczeniowym geodeta nie dokonuje pomiarów nieruchomości, których granice są sporne i jego żądanie dokonania ww. pomiarów w takim postępowaniu nie może zostać uwzględnione. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy o rozgraniczenie przedmiotowych działek organ administracyjny zajmie się tylko ustaleniem spornej granicy między nimi, gdyż do kompetencji organu administracji nie należy rozpatrywanie sporów o własność nieruchomości/ całości czy też części gruntów, wchodzących w skład konkretnej nieruchomości/, takie spory rozpoznaje jedynie sąd powszechny w ramach postępowania o wydanie i przywrócenie naruszonego posiadania nieruchomości. W niniejszej sprawie organy administracji I i II instancji błędnie przyjęły, że wystąpiła bezprzedmiotowość postępowania z uwagi na zawarcie przed upoważnionym geodetą ugody przez obecne w toku czynności rozgraniczeniowych strony. Do zawarcia ugody potrzebne jest zgodne oświadczenie woli wszystkich stron, a w niniejszej sprawie tak nie było, w czynnościach rozgraniczeniowych nie brały udziału osoby : M. B., I. B. oraz pełnomocnik Skarbu Państwa, nie doszło więc do zawarcia ugody w rozumieniu art. 31 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, a tym samym organ I instancji nie mógł umorzyć postępowania rozgraniczeniowego , gdyż nie zostało ono zakończone. Zgodnie z art. 32 ust. 3 wyżej wymienionej ustawy, nieusprawiedliwione niestawiennictwo stron nie wstrzymuje czynności geodety, lecz nie oznacza to możliwości zawarcia ugody jedynie przez obecne w toku czynności rozgraniczeniowych strony, bowiem ustawa nie zna pojęcia częściowej ugody i z samej istoty instytucji ugody , wynika że ma ona na celu rozwiązanie sporu granicznego między wszystkimi stronami, których nieruchomości dotyczy. Powyższy przepis wskazuje jedynie na skuteczność dokonanych czynności rozgraniczeniowych przez geodetę wobec stron, które nie stawiły się na nie bez usprawiedliwienia swojej nieobecności, pomimo otrzymania wezwania do stawienia się na gruncie. Przy ponownym rozpoznaniu organ I instancji winien przeprowadzić postępowanie rozgraniczeniowe pomiędzy przedmiotowymi działkami zgodnie z przepisami Prawa geodezyjnego i kartograficznego, o ile sporne są granice, a w tym celu winien kierując się art. 7 i 9 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, ustalić dokładnie czego domaga się skarżący, bowiem treść jego pism, zawartych w aktach sprawy sugeruje, że nie tyle kwestionuje on granice przedmiotowych działek, co uważa, że pozbawiono go władztwa nad częścią należących do niego gruntów. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło