II SA/Sz 930/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia WSA Arkadiusz Windak po rozpoznaniu w dniu 5 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 16 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Sz 930/07 w sprawie z Jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie rozłożenia na raty opłaty za zajęcie pasa drogowego p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadniania wyroku. Wyrokiem z dnia (...) sygn. akt (...) Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę A S na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...)., nr (...) w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie rozłożenia na raty opłaty za zajęcie pasa drogowego. Jak wynika z protokołu rozprawy i akt postępowania, skarżący prawidłowo zawiadomiony o terminie posiedzenia, nie był obecny na rozprawie i ogłoszeniu wyroku w dniu (...). W dniu 28 lutego 2008 r. A S złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia (...) oraz wniosek o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku. Motywując wniosek o przywrócenie terminu Aj S podał, iż od grudnia 2007 r. do 22 lutego 2008 r. przebywał służbowo za granicą, dlatego też nie miał wiedzy o przebiegu postępowania sądowego. Wyjaśnił także, że nikt w jego imieniu nie mógł odebrać korespondencji. W kolejnym piśmie, stanowiącym odpowiedź na wezwanie Sądu do nadesłania dokumentu potwierdzającego fakt nieprzerwanego pobytu za granicą w celach służbowych, skarżący wskazał, że od 2 grudnia 2007 r. do 22 lutego 2008 r. przebywał za granicą z wizytą w firmie (...). z siedzibą P. Do pisma A S załączył podpisane przez S K (właściciela ww. firmy) oświadczenie, z którego wynika, iż skarżący we wskazanym okresie przebywał na jego zaproszenie w P, w ramach współpracy firm. Postanowieniem z dnia (...)., sygn. akt (...) Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił A S przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia (...). W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że skarżący został pouczony, przy pierwszym doręczeniu odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi, o prawach i obowiązkach strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w tym o obowiązku zawiadomienia sądu o każdej zmianie swego miejsca zamieszkania (pobytu) i konsekwencjach zaniedbania tego obowiązku. Ostatecznie Sąd uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi przy składaniu wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Pobyt za granicą przez okres ponad 2 miesięcy w innej firmie ze względu na "wspólne interesy" nie jest sytuacją nagłą, nieprzewidywalną, którą można uznać za przyczynę wyłączającą winę strony przy niezachowaniu terminu. A S zaskarżył w/w postanowienie podnosząc w złożonym zażaleniu zarzut naruszenia art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Odnosząc się do zaniechania zawiadomienia o zmianie miejsca zamieszkania A S wskazał, że miejsca tego nie zmienił, a tylko czasowo przebywał za granicą. Nadto, brak ustanowienia pełnomocnika do doręczeń wyjaśnił brakiem takiej osoby w jego otoczeniu, która mogłaby pełnić tą funkcję. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia (...)., sygn. akt (...) uchylił zaskarżone postanowienie oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego art. 70 § 1 p.p.s.a. przewiduje obowiązek zawiadomienia sądu o zmianie: miejsca zamieszkania, adresu do doręczeń lub siedziby (o czym A S został pouczony w piśmie z dnia 13 września 2007 r.). Jednakże w niniejszej sprawie żadna z tych okoliczności nie zaistniała. W szczególności przepis ten nie zawiera nakazu informowania sądu o zmianie miejsca pobytu strony. Nadto, Wojewódzki Sąd Administracyjny zaniechał dokonania oceny uprawdopodobnienia braku winy realizowanego przez skarżącego w nadesłanych na wezwanie Sądu pismach. Sąd stwierdził jedynie, iż pobyt za granicą nie stanowił trudnej do przezwyciężenia przeszkody w realizacji obowiązków strony postępowania. Nie odnosząc się w żaden sposób do złożonych przez A S oświadczeń, Sąd I instancji nie wskazał jak ocenił wartość dowodową nadesłanych pism i w jaki sposób ich treść przyczyniła się do rozstrzygnięcia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, dopiero uzupełnienie rozważań o powyższe kwestie pozwoliłoby dokonać oceny na ile skarżący uprawdopodobnił samą przeszkodę w terminowym złożeniu wniosku o uzasadnienie wyroku, jak i brak zawinienia w tym uchybieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 87 § 2 p.p.s.a. w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie ze złożeniem wniosku należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Przywrócenie terminu może więc nastąpić, gdy spełnione zostały łącznie 3 przesłanki: 1) wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, 2) zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy, 3) dopełniona została czynność, dla której określony był termin. Brak jednej z tych przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu. Z wyjaśnień skarżącego wynika, że ustanie przyczyny uniemożliwiającej złożenie wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku nastąpiło z dniem 23 lutego 2008 r., w którym to nastąpił Jego powrót ze służbowej podróży zagranicznej ((...)). Oznaczałoby to, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku wniesiony w dniu 28 lutego 2008 r. został złożony w wymaganym terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego przyjmuje się powszechnie obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można więc mówić tylko wówczas, gdy strona dołożyła wszelkiej należytej staranności, aby dokonać czynności procesowej w terminie, lecz uniemożliwiły jej to przeszkody nie do przezwyciężenia. Przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminu należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie SN z dnia 6 października 1998 r., II CKN 8/98, LEX nr 50679). Niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw determinuje zasadność wniosku o przywrócenie terminu, bowiem przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeśli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny po raz drugi rozpoznając sprawę, mając na względzie uwagi i wytyczne Naczelnego Sądu Administracyjnego, doszedł do wniosku, że składając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku A S nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu przy dokonaniu tej czynności procesowej. Według wyjaśnień skarżącego przyczyną uniemożliwiającą mu złożenie wniosku był pobyt służbowy za granicą w okresie od 2 grudnia 2007 r. do 22 lutego 2008 r. i brak wiedzy "o postępie toczącego się postępowania". Na dowód wyjazdu za granicę skarżący przedłożył oświadczenie S K z dnia 7 kwietnia 2008 r. Zdaniem Sądu, powołana przez skarżącego argumentacja w kontekście zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów nie pozwala na przyjęcie braku winy przy podejmowanych przezeń działaniach w prowadzonym z Jego inicjatywy postępowaniu sądowoadministracyjnym. W ocenie Sądu, za skuteczne należy uznać doręczenie skarżącemu zawiadomienia o terminie rozprawy, która odbyła się w dniu 16 stycznia 2008 r. Zawiadomienie to doręczono w trybie art. 73 p.p.s.a. na adres korespondencyjny wskazany w skardze. Należy zatem uznać, że powołana przez A S okoliczność braku wiedzy o postępie toczącego się postępowania spowodowana była nie winą Sądu lecz zaniedbaniem samego skarżącego. Za takie zaniedbanie należałoby uznać niepoinformowanie Sądu o długotrwałym wyjeździe (85-dniowym), który uniemożliwiałby odebranie korespondencji pod wskazanym w skardze adresem do doręczeń. Trudno byłoby równocześnie uznać, że tak długotrwały wyjazd, poza granice kraju, stanowiłby wyjazd nagły i nieprzewidywalny, który uniemożliwiał zawiadomienie Sądu o czasowej zmianie adresu korespondencyjnego albo o braku możliwości odbierania korespondencji w kraju w danym okresie czasu. Jednak podstawową przyczyną odmowy uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu było uznanie przez Sąd za niewiarygodne oświadczenie skarżącego o nieprzerwanym pobycie poza granicami kraju (w P) w okresie od 2 grudnia 2007 r. do 22 lutego 2008 r. Pismem z dnia 18 sierpnia 2008 r. Dyrektor Zarządu Dróg i Transportu Miejskiego poinformował Sąd, że w dniu 8 lutego 2008 r. A S złożył do Zarządu Dróg i Transportu Miejskiego pismo zawierające prośbę o wyrażenie zgodny na zmianę użytkowania części parkingu na samochody osobowe w S przy ul. (...), numer ewidencyjny działki (...). Z załączonej kopii pisma skarżącego, potwierdzonej za zgodność z oryginałem, wynika, że zostało ono sporządzone w dniu 8 lutego 2008 r. w S (dowód: k. 84 akt sądowych). Powyższe podważa wiarygodność wyjaśnień skarżącego jak i oświadczenie S K z dnia 8 kwietnia 2008 r. o pobycie A S w P w okresie od 2 grudnia 2007 r. do 22 lutego 2008 r. Opisany wniosek skarżącego skierowany do Zarządu Dróg i Transportu Drogowego z dnia 8 lutego 2008 r. wskazuje, że skarżący kierował swoimi sprawami zawodowymi w S w tym okresie, a zatem miał również możliwość podejmowania czynności procesowych w postępowaniu przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. A S nie przedsięwziął w tym zakresie żadnych kroków, co należy uznać za przejaw braku zainteresowania lub niedbalstwa przy prowadzeniu własnej sprawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym. O treści rozstrzygnięcia i etapie postępowania skarżący, dbając należycie o swoje interesy, mógł dowiedzieć się chociażby telefonicznie. Skarżący jednak tego w odpowiednim czasie nie uczynił ze swej winy uchybiając terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku zapadłego w dniu 16 stycznia 2008 r., który to termin upłynął z dniem 23 stycznia 2008 r. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie zasługuje na uwzględnienie, w związku z czym, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w petitum postanowienia.