II SA/Sz 930/08
WyrokWSA w Szczecinie2009-02-25
Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Maria Mysiak, Danuta Strzelecka-Kuligowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, która częściowo dotyczy terenu objętego planem miejscowym, a częściowo terenu bez takiego planu, może zostać wydana w oparciu o przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także czy narusza interes prawny lub faktyczny stron postępowania poprzez ograniczenie dostępu do lokali i miejsc parkingowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego jest możliwe na podstawie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nawet jeśli część terenu inwestycji jest objęta planem miejscowym, a część nie. Organ nie może odmówić ustalenia lokalizacji, jeśli inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi. Interes prawny musi wynikać z przepisu prawa materialnego, a obawy o utratę dochodów stanowią interes faktyczny, który nie może być podstawą do kwestionowania zgodności z przepisami o planowaniu przestrzennym. Organ prawidłowo określił wymogi ochrony interesów osób trzecich.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na zagospodarowaniu terenu wraz z przebudową sieci i ulic. Skarżący, właściciele lokali użytkowych, sprzeciwiali się inwestycji, argumentując, że spowoduje ona likwidację parkingu i utrudni dostęp do ich lokali, co wpłynie negatywnie na ich działalność gospodarczą. Organy administracji uznały, że inwestycja jest zgodna z prawem i przewidują alternatywne miejsca parkingowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.),, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 lutego 2009r. sprawy ze skargi J. i T. S.. W. S., W. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego oddala skargę
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] r., nr [...] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.), w związku z art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia
[...] r., nr [...] , ustalającej na rzecz Gminy – Miasto [...] lokalizację inwestycji celu publicznego, polegającej na zagospodarowaniu[...] , wraz instalacjami: sieci elektroenergetycznej, oświetlenia ulic i placu, przebudowa sieci wodociągowej oraz przebudowa części ul. [...]
Uzasadniając swoją decyzję organ odwoławczy podał, że Zarząd Biura Projektów "[...] " Sp. z o.o. z siedzibą w[...] , pismem z dnia [...] r., uzupełniony w dniu [...] r. wystąpił w imieniu Gminy - Miasto [...] do Prezydenta [...] z wnioskiem o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego, polegającej na zagospodarowaniu[...] , przebudowie sieci elektroenergetycznej
i oświetlenia ulic i placu, przebudowie sieci wodociągowej oraz przebudowie części ulicy Inwestycja przewidziana jest do realizacji na części działek oznaczonych [...] numerami[...] , w obrębie [...] w[...] .
Prezydent Miasta [...] przychylił się do wniosku Gminy Miasto –[...] i decyzją z dnia [...] r., nr [...] , ustalił lokalizację celu publicznego w opisanym wyżej zakresie.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że wniosek dotyczy inwestycji, która będzie realizowana częściowo na terenie objętym zmianą planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta[...] , w rejonie ulic: [...] , zatwierdzoną uchwałą Nr L [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] r., pozostała część będzie realizowana na terenie działek o numerach [...] . Postępowanie w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego odnosi się do terenu bez obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.
Organ podał również, że inwestycja nie zalicza się do mogących pogorszyć stan środowiska. Realizację i użytkowanie projektowanej inwestycji należy prowadzić w sposób zapewniający ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich. Przed rozpoczęciem robót budowlanych należy porozumieć się z dysponentami terenów, na których realizowana będzie inwestycja, a po ich zakończeniu teren uporządkować i przywrócić do stanu pierwotnego. Należy uwzględnić przebiegające sieci uzbrojenia podziemnego w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji. Inwestycja nie może też uniemożliwić dotychczasowego wykorzystania terenu wspólnej nieruchomości oraz powodować uciążliwości i utrudnień dla współwłaścicieli nieruchomości, czy też użytkowników sąsiednich nieruchomości.
W trakcie postępowania adminstracyjnego uwagi co do planowanej inwestycji złożyli właściciele lokalu "[...] " oraz [...] mieszczących się
w budynku przy[...] . Właściciel Biura Podróży "[...] " W. Z. zgłosił sprzeciw wobec planowanego usunięcia parkingu przy [...] oraz zamknięcia fragmentu ulicy [...] przyległego do płyty rynku. Jego zdaniem zmiany utrudnią komunikację samochodową na całej [...] , jak również utrudnią mieszkańcom [...] i okolic dostęp do Urzędu Gminy i "[...] " oraz do innych, działających w tym rejonie, instytucji. Również właściciele [..] położonej przy [...] w [...] - J.
i T. S., nie zgadzają się z usunięciem parkingu przy [...] oraz z zamknięciem fragmentu ulicy [...] przyległego do płyty rynku. Ich zdaniem powyższe zmiany utrudnią komunikację samochodową na całej Starówce, jak również utrudnią mieszkańcom [...] i okolic dostęp do [...] .
Dalej organ wyjaśnił, iż właściwe Komisje Rady Miejskiej w [...] , Wydział Inżynierii i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego
w [...] oraz służby konserwatorskie wyraziły pozytywne stanowisko w zakresie wyłączenia z ruchu kołowego części ulicy [...] i [...] i przesunięcia parkingu sprzed obiektu Urzędu Gminy w miejsca wskazane w koncepcji, gdyż urządzenie trwałych miejsc postojowych usytuowanych przy budynku nr [...] przy[...] , na ulicy bez przejazdu, koliduje z docelowym zagospodarowaniem rynku. W trakcie toczącego się postępowania wskazane zostało miejsce, w którym możliwe jest usytuowanie dodatkowych miejsc postojowych wzdłuż ulicy [...] . Organ stwierdził nadto, że wnioskowana inwestycja nie będzie sprzeczna z przepisami odrębnymi pod warunkiem spełnienia wymogów zawartych w niniejszej decyzji.
Odwołanie od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wnieśli J.i T. S., W. S. oraz W.Z. i podnosząc, że modernizacja rynku zmierza do likwidacji parkingu oraz zamknięcia ruchu przy części ul. [...] . Spowoduje to utrudnienie w dostępie klientów do apteki, co wpłynie na spadek obrotów podmiotów prowadzących tam działalność gospodarczą. Odwołujący zadeklarowali zgodę na modernizację płyty rynku pod warunkiem pozostawienia parkingu oraz utrzymania ruchu na ul. [...] j. Zmiana bowiem organizacji ruchu w obrębie [...] i ul. [...] zdezorganizuje ruch samochodowy na terenie całej [...] .
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] r., nr SKO [...] , w wyniku rozpatrzenia w/w odwołania, utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r.
Odnośnie zarzutów podniesionych w odwołaniach Kolegium stwierdziło, że nie mogą one prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji. O możliwości realizacji inwestycji nie decyduje zgoda stron postępowania lub jej brak na dane zamierzenie, lecz zgodność z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz zgodność z przepisami odrębnymi. Ponieważ inwestycja zmierza do zamknięcia terenu [...] dla ruchu kołowego w celu utworzenia centralnego placu miejskiego, nie jest możliwe utrzymanie istniejących obecnie miejsc postojowych. W decyzji przewidziano natomiast usytuowanie miejsc postojowych w innej części [...] [...] . Organ odwoławczy ustalił, że dojazd pojazdów do mieszkań i lokali położonych w budynkach przyległych do [...] jest umożliwiony od zaplecza tych budynków; dojście do lokali usytuowanych w tych budynkach jest utrzymane. Projektowane zamierzenie nie narusza odrębnych przepisów.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] J. i T. S., W. S. oraz W. Z., posiadający w budynku przy [...] w [..] lokale na zasadzie odrębnej własności, wnieśli o uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [..] roku i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzyli zarzuty stanowiące uprzednio treść odwołania od decyzji Prezydenta Miasta [...] wskazując, że została zaskarżona przez strony z uwagi na wynikające z niej utrudnienie dostępu do [...] i oraz biura podróży dla osób starszych i niepełnosprawnych z powodu braku miejsc parkingowych usytuowanych bezpośrednio przed apteką.
Skarżący ponownie podnieśli, że zamknięcie pasa drogowego ul. [...] ,
w istotnej dla bezpieczeństwa i ruchu części, spowoduje utrudnienia w ruchu drogowym i jego dezorganizację. Nadto pozbawienie miejsc parkingowych uniemożliwi całkowicie dojazd do apteki i innych firm i instytucji, co bezpośrednio wpłynie na szkody i straty spowodowane zmniejszeniem przychodów w/w podmiotów. Według skarżących ustalenia Kolegium są chybione i pozbawione zasad realnego zarządu nieruchomością wspólną i korzystaniem z niej.
Zdaniem skarżących decyzja Kolegium pomija całkowicie podniesione powyżej kwestie odnosząc się jedynie do ustaleń ogólnych, stronom już znanych i których strony, w zasadzie nie mogą kwestionować i wnosić skargi, gdyż te dotyczą, m.in. planów zagospodarowania przestrzennego i innych i są już prawomocne.
Dodatkowo skarżący wskazali, że teren zaplecza budynku przy [...] stanowi plac, częściowo utwardzony jako droga dojazdowa do posesji przy ul.[...] , ul. [..] oraz plac zabaw dla dzieci. Brak jest możliwości dojazdu do apteki od strony zaplecza, tym bardziej, że parkują tam pojazdy, m.in. pracowników instytucji znajdujących się w nieruchomości wspólnej. Kwestia ta zupełnie uszła uwadze Kolegium. Tymczasem pozbawienie dostępu i dojazdu do miejsc pracy, z powodu braku miejsc parkingowych i dojazdu ciągiem ulicy Grodzkiej, doprowadzi skarżących nie tylko do strat z powodu zmniejszenia ilości sprzedawanych leków oraz liczby klientów, ale też w sposób naturalny ograniczy dostępność publiczną.
Według skarżących w trakcie postępowania nie objęto ochroną interesów osób trzecich i fakt ten stanowił meritum odwołania, a nie ustalenia ogólne poczynione przez organ odwoławczy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę podtrzymało dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w szczecinie zważył, co następuje:
Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności wykładni. Uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną, w myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ocenę legalności zapadłych w przedmiotowej sprawie rozstrzygnięć oprzeć należy w pierwszej kolejności na zgodność ustalenia lokalizacji projektowanej inwestycji celu publicznego, polegającej na zagospodarowaniu [...] , wraz instalacjami: sieci elektroenergetycznej, oświetlenia ulic i placu, przebudowa sieci wodociągowej oraz przebudowa części ul. [...] w [...] , z materialnoprawnymi i procesowymi podstawami prawnymi zawartymi w ustawie z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.).
Zgodnie z przepisem art. 50 ust. 1 powołanej ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym inwestycja celu publicznego lokalizowana jest na podstawie planu miejscowego, a w przypadku braku - w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
W rozpatrywanej sprawie, tylko część obszaru, na którym projektowana jest inwestycja celu publicznego, objęta jest planem miejscowym zagospodarowania przestrzennego, dlatego też w pozostałej części istnieje podstawa w art. 50 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym do wydania decyzji
o ustaleniu lokalizacji projektowanej inwestycji, jako inwestycji celu publicznego.
W decyzji organu I instancji wyraźnie przy tym wyłączono z jej ustaleń obszar objęty planem miejscowym, odzwierciedlając to również w załączniku graficznym.
Zgodnie z art. 52 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego następuje na wniosek inwestora. Stosownie jednak do art. 56 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie jest zatem decyzją uznaniową organu, lecz jej ustalenia są zależne od regulacji prawnych dotyczących projektowanego zamierzenia inwestycyjnego i obszaru, na którym takie zamierzenie ma być zlokalizowane. Organ rozpatrujący wniosek o ustalenie lokalizacji projektowanej inwestycji celu publicznego, aby odmówić jej lokalizacji w sposób wnioskowany przez inwestora, musi wykazać niezgodność wnioskowanej lokalizacji z przepisami prawa.
Takiej niezgodności, zarówno organ pierwszej instancji, jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [..] , jako organ drugiej instancji, nie wykazały, co obligowało te organy do ustalenia wnioskowanej lokalizacji dla projektowanej inwestycji przebudowy [...] w [..] . Również Sąd nie dostrzega takiej niezgodności, która obligowałaby do uchylenia zaskarżonych decyzji.
Nie można się zgodzić z twierdzeniami skarżących o naruszeniu ich interesu prawnego w związku z uwzględnieniem wniosku o ustalenie lokalizacji celu publicznego. Podkreślić bowiem trzeba, iż interes prawny to interes (korzyść, potrzeba) znajdująca zabezpieczenie a zarazem uzasadnienie w prawie. Musi on być rozumiany jako obiektywna, czyli realnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Musi to być interes, który wynika z określonego przepisu prawa materialnego odnoszącego się wprost do podmiotu zgłaszającego zastrzeżenia i musi dotyczyć bezpośrednio tego podmiotu (por. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2002 r., IV SA 2238/01, Monitor Prawniczy 2002, nr 12, s. 532).
Odnośnie wskazywanej przez stronę szkody, która wiązałby się z utraceniem zarobku w związku z utrudnieniem w dostępie do posesji, to wskazać należy, że nie może stanowić podstawy formułowania zarzutów o naruszeniu interesu prawnego osób trzecich, w kontekście przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu. Obawy skarżących są w istocie stanowiskiem przedsiębiorców z punktu widzenia podejmowanego przez nich ryzyka prowadzenia działalności gospodarczej i związane są z obawami o wysokość dochodów, które mogliby uzyskać w przyszłości, wiąże się to z pojęciem interesu faktycznego strony. Pomijając kwestię ewentualnych strat, które miałyby wyniknąć z wprowadzenia strefy pieszej w przypadku obszaru na którym znajdują się lokale skarżących, to wskazać należy, że zarzuty naruszenia interesu faktycznego strony nie mogą stanowić podstawy uzasadniającej twierdzenie
o naruszeniu przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w innym przypadku wykluczona byłaby możliwość planowania jakiejkolwiek nowej inwestycji.
Wbrew twierdzeniom skarżących, organ w sposób należyty, określił wymogi co do ochrony interesów osób trzecich, nakazując ich uwzględnienie i szczególne przestrzeganie w dalszym procesie inwestycyjnym. Inwestor zapewnił zachowanie dojazdu z nieruchomości sąsiedniej do posesji przy ulicy [...] , a w podobnej sytuacji, jak skarżący są właściciele i mieszkańcy nieruchomości sąsiednich.
Organ wskazał także na konieczność projektowania obiektu zgodnie
z wymogami wynikającymi z ustawy Prawo budowlane, z ustawy ochronie zabytków
i opieki nad zabytkami, ustawy o drogach publicznych podkreślając przy tym, iż należy chronić prawa nabyte właścicieli lokali do dostępu do dróg publicznych. Projekt zaskarżonej decyzji został przygotowany, zgodnie z wymogiem art. 50 ust. 4 ustawy, przez osobę posiadającą uprawnienia specjalne, oraz uzgodniony z organami odrębnymi (konserwatorskimi, urzędu miejskiego, straży pożarnej, policji itp.).
Z uwagi na powyższe Sąd, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło