II SA/Sz 930/09
WyrokWSA w Szczecinie2009-12-01
Skład orzekający: Henryk Dolecki, Stefan Kłosowski, Maria Mysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel sąsiedniej nieruchomości jest stroną w postępowaniu o pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego, który zgodnie z wcześniejszą decyzją o pozwoleniu na budowę miał zostać rozebrany, a jego rozbudowa nastąpiła przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r.?Ratio decidendi
Właściciel sąsiedniej nieruchomości, który był stroną w postępowaniu o pozwolenie na budowę, w którym wskazano na konieczność rozbiórki istniejącego obiektu, posiada przymiot strony w postępowaniu dotyczącym legalizacji tego obiektu, który został rozbudowany przed 1995 r. W takiej sytuacji organ odwoławczy zasadnie uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, gdyż rozstrzygnięcie wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. i W. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), która uchyliła decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego (INB) o pozwoleniu na użytkowanie rozbudowanej części budynku mieszkalnego i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Rozbudowa nastąpiła przed 1995 r. B. S., właściciel sąsiedniej nieruchomości, odwołał się od decyzji INB, podnosząc, że inwestor nie wykonał obowiązku rozbiórki istniejącego obiektu, wynikającego z wcześniejszej decyzji o pozwoleniu na budowę. Skarżący zarzucili WINB naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne uznanie B. S. za stronę postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi J. i W. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu oddala skargę
Zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia
14 czerwca 1960 r. kpa, art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania B. S. od decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r., znak [...], udzielającej pozwolenia na użytkowanie rozbudowanej części budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania przed organem I instancji wskazując, iż Inspektor Nadzoru Budowlanego
, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie zalegalizowania samowolnie rozbudowanej części budynku mieszkalnego na działce nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w [...], na podst. art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, w dniu [...]r. wydał inwestorowi W. B. decyzję znak: [...] o pozwoleniu na użytkowanie ww. obiektu budowlanego.
Od decyzji odwołał się właściciel nieruchomości sąsiedniej B. S., podnosząc, iż zgodnie z decyzją Wojewody z dnia [...]r. znak: [...] dotycząca zatwierdzenia projektu budowlanegoi wydania pozwolenia na budowę domu mieszkalnego jednorodzinnego z garażem, instalacjami oraz przyłączami, inwestor - W. B. przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, którego dotyczyła ww. decyzja o pozwoleniu na budowę, zobowiązany był do rozbiórki istniejącego na jego działce obiektu budowlanego nie przewidzianego do dalszego użytkowania. Inwestor nie wywiązał się z tego obowiązku, a INB zalegalizował samowolnie wykonane roboty budowlane dotyczące tego obiektu, który zgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę miał być po zakończeniu robót budowlanych rozebrany.
Rozpatrując powyższe odwołanie organ odwoławczy stwierdził, iż na wniosek Wydziału Urbanistyki i Administracji Budowlanej Urzędu Miasta [...] z dnia
[...]r. INB przeprowadził postępowanie wyjaśniające w sprawie istniejącego na działce nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w [...] budynku. Z ustaleń organu powiatowego wynika, iż przedmiotowy obiekt został wybudowany przez II wojną światową, był budynkiem mieszkalnym, w części dwukondygnacyjnym, i w latach [...] ubiegłego wieku został rozbudowany.
W dniu [...]r. inwestor - W. B. złożył do INB
pismo informujące, iż obiekt budowlany położony na działce nr [...]
w obrębie [...] przy ul. [...] nabył aktem notarialnym Repertorium [...] nr [...]. Po przejęciu w/w nieruchomości nie dokonywał żadnej rozbudowy lub nadbudowy. Z dokumentacji, która jest w posiadaniu rodziny wynika, ze część budynku jednokondygnacyjna została przez ówczesnego właściciela w latach [...] rozbudowana, natomiast część zasadnicza dwu-kondygnacyjna pozostała w stanie niezmiennym. W związku z powyższym informuje urząd, że w świetle powyższego rozpocznie procedurę legalizacji rozbudowanej nieruchomości.
Postanowieniem z dnia [...]r. znak: [...], na podst. art. 81c ust. 1 pkt 1 i ust. 2 w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 1 lipca 1994r. Prawo budowlane, organ powiatowy nałożył na inwestorów – J. i W. B. obowiązek przedłożenia
w terminie do dnia [...]r. dokumentów niezbędnych dla doprowadzenia samowolnie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem tj.:
1. dwóch egzemplarzy inwentaryzacji architektoniczno - budowlanej zrealizowanego obiektu;
2. orzeczenia technicznego odnoszącego się do zgodności zrealizowanych robót
z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy (podać rok budowy) oraz zdatności do użytkowania, sporządzonego przez osobę legitymującą się wymaganymi uprawnieniami budowlanymi
3. inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej obiektu;
4. protokoły badań i sprawdzeń.
W dniu [...]r. inwestor wywiązał się z nałożonego obowiązku
i przedłożył wymagane dokumenty, a przeprowadzone przez inspektorów INB
oględziny budynku potwierdziły zgodność inwentaryzacji budowlanej ze stanem faktycznym.
Wobec powyższego, w dniu [...]r. INB wydał w oparciu o art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlanej w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane decyzję znak: [...] o pozwoleniu na użytkowanie rozbudowanej części budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w [...].
W ocenie organu II instancji, INB wydał zaskarżoną decyzję
z rażącym naruszeniem przepisów k.p.a oraz prawa budowlanego. W aktach sprawy znajduje się decyzja Wojewody z dnia [...]r. znak: [...] uchylająca w całości decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...]r. odmawiającą zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i zmiany decyzji z dnia [...]r. o pozwoleniu na budowę domu mieszkalnego jednorodzinnego z garażem, instalacjami oraz przyłączami do sieci wodociągowej, kanalizacyjnej, elektroenergetycznej i gazowej, na działce nr ewid. gruntów [...] z obrębu [...], przy ul. [...] w [...] w zakresie niewykonania rozbiórki istniejącego budynku mieszkalnego na działce nr [...] obręb [...] i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Jak wynika z decyzji Wojewody z dnia [...]r. wydanej w postępowaniu odwoławczym, zatwierdzającej projekt budowlany i wydającej pozwolenie na budowę dla J. i W. B. na realizację domu jednorodzinnego z garażem, inwestor zobowiązany został do rozbiórki istniejącego obiektu budowlanego nie przewidzianego do dalszego użytkowania (zgodnie z planem zagospodarowania działki) przed zgłoszeniem zamiaru użytkowania budynku objętego inwestycją. Ponadto, jak wynika z pisma Wydziału Urbanistyki i Administracji Budowlanej Urzędu Miasta [...] z dnia [...]r. organ ten prowadzi postępowanie w sprawie zmiany ww. decyzji z dnia [...]r. w zakresie nie wykonania rozbiórki istniejącego budynku mieszkalnego.
Zdaniem organu odwoławczego, INB nie miał podstaw prawnych do prowadzenia postępowania w zakresie legalizacji obiektu, przeznaczonego w decyzji o pozwoleniu na budowę domu jednorodzinnego z garażem z dnia [...]r. do rozbiórki, a posiadając wiedzę o prowadzonym postępowaniu w zakresie zmiany ww. decyzji o pozwoleniu na budowę, winien w pierwszej kolejności zastosować w sprawie przepisy dotyczące zawieszenia postępowania.
Zwrócił również uwagę na fakt, iż organ powiatowy wszczął postępowanie legalizacyjne pomimo braku wniosku strony o przeprowadzenie takiego postępowania, dysponując jedynie pismem, w którym inwestor wyraża zamiar przeprowadzenia takiej procedury w przyszłości.
Ponadto, w aktach sprawy, jak i w przedłożonej przez inwestora dokumentacji, brak jest stwierdzenia zgodności przedmiotowej inwestycji z obowiązującymi przepisami, w tym planem zagospodarowania przestrzennego, jak i rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Powyższą decyzją J. i W. B. zaskarżyli skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania przed organem odwoławczym.
Zaskarżonej decyzji zarzucili:
1. naruszenie art. 59 ust 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i art. 127 kpa poprzez uznanie, że stroną postępowania o udzielenie pozwolenia na użytkowanie jest właściciel nieruchomości sąsiedniej,
2. naruszenie art. 134 kpa poprzez rozpoznanie odwołania niedopuszczalnego - wniesionego przez osobę niebędącą stroną postępowania,
3. naruszenie art. 61 kpa poprzez błędne uznanie, że postępowanie zostało wszczęte bez wniosku skarżącego, 4. naruszenie art. 103 ust. 2 Prawa Budowlanego i art. 42 ust. 3 ustawy 24 października 1974 r. Prawo Budowlane r. ( Dz.U. Nr 38, poz.229 - zwanej dalej Prawem Budowlane z 1974 r.) - poprzez jego niezastosowanie w szczególności błędne uznanie, że:
a) przepisy powyższe nie stanowią podstawy do wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (legalizacji samowoli budowlanej),
b) wbrew literalnemu brzmieniu cyt. przepisów wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynków zakończonych przed 1994 r. wymaga stwierdzenia zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego i z przepisami
o warunkach technicznych budynków
W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawili własny pogląd na stan faktyczny sprawy oraz wynikające niego skutki prawne wskazując, iż:
1. Decyzją z dnia [...] r. o znaku [...] Wojewoda udzielił skarżącym pozwolenia na budowę ustalając termin dokonania rozbiórki istniejącego obiektu budowlanego nie przewidzianego do dalszej eksploatacji jako przed zgłoszeniem zamiaru użytkowania obiektu objętego inwestycją.
2. W dniu [...] r. Skarżący wniósł o zmianę pozwolenia na budowę
w zakresie nie wykonywania rozbiórki istniejącego budynku mieszkalnego przy
ul [...].
3. Organ I instancji (UM w [...]) decyzją z dnia [...] r. znak: [...] odmówił udzielenia pozwolenia na zmianę decyzji o pozwoleniu na budowę.
4. Organ II Instancji Wojewoda decyzją z dnia [...] r. znak [...] uchylił w wyniku odwołania w/w decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji wskazując przy tym iż organ I instancji winien ustalić:
a) kiedy i na podstawie jakich decyzji budynek (o którego zaniechania
rozbiórki wnosił skarżący) został rozbudowany,
b) jaki jest charakter przedmiotowego budynku (jego przeznaczenie),
c) ustalenie czy planowana zmiana pozwolenia na budowę poprzez zaniechanie rozbiórki budynku pozostaje w zgodzie z wydaną w sprawie decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
5. W wykonaniu zaleceń organu odwoławczego (z pkt a) i b) organ I instancji
w związku z ponownym rozpatrzeniem sprawy:
a) przekazał sprawę do Inspektora Nadzoru Budowlanego (INB)
w celu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie zgodności
z prawem zmiany sposobu użytkowania i rozbudowy istniejącego budynku,
b) postanowieniem z dnia [...] r. znak [...] na podstawie art. 97 § 1 i art. 101 § 1 KPA zawiesił postępowanie w sprawie zmiany pozwolenia na budowę w zakresie nie dokonywania rozbiórki do czasu zakończenia przez INB postępowania wyjaśniającego w zakresie zgodności
z prawem zmiany sposobu użytkowania i rozbudowy istniejącego budynku.
6. Po przeprowadzeniu czynności wyjaśniających przez INB skarżący wniósł
o wszczęcie postępowania w sprawie legalizacji samowolnej rozbudowy budynku
a INB wystosował zawiadomienia z dnia [...] r. [...] o wszczęciu postępowanie w sprawie legalizacji istniejącego - rozbudowanego budynku mieszkalnego na działce nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w [...].
7. Decyzją z dnia [...] r. (znak [...]) Inspektor Nadzoru Budowlanego udzielił skarżącemu pozwolenie na użytkowanie rozbudowanej części budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w [...], w uzasadnieniu której stwierdził, że rozbudowa została wykonana zgodnie z obowiązującymi w 1970 r. warunkami technicznymi, zasadami wiedzy technicznej oraz że rozbudowana część nadaje się od użytkowania.
8. Od w/w decyzji odwołanie złożył B. S., rzekomy właściciel nieruchomości sąsiedniej.
9. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy - Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał zaskarżoną decyzję do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji stwierdził iż;
1) z uwagi na przeznaczenie przedmiotowego budynku do rozbiórki w pozwoleniu na budowę - decyzji Wojewody z dnia [...] r., nie ma podstaw prawnych do przeprowadzenia postępowania w zakresie legalizacji obiektu przeznaczonego do rozbiórki,
2) postępowanie legalizacyjne wszczęto pomimo braku wniosku strony,
3) brak stwierdzenia zgodności przedmiotowej nieruchomości z obowiązującymi przepisami - w tym z planem zagospodarowania przestrzennego.
Z tak przedstawionym stanowiskiem organu odwoławczego skarżący nie mogą się zgodzić albowiem osoba, która złożyła odwołanie od decyzji organu I instancji nie posiada statusu strony w postępowaniu o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie albowiem zgodnie z art. 59 ust. 7 Prawa Budowlanego na etapie uzyskiwania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego stroną jest wyłącznie inwestor Zmiana zasadza się na przekonaniu ustawodawcy, że nikt poza inwestorem nie może posiadać interesu prawnego w sprawie użytkowania obiektu budowlanego, a zatem korzystania z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem. Właściciel nieruchomości sąsiedniej nie ma interesu w udziale w postępowaniu legalizacyjnym, zaś w postępowaniu w przedmiocie zmiany pozwolenia na budowę posiada status strony, co gwarantuje poszanowanie jego interesów.
W zakresie zarzutu naruszenie art. 61 kpa poprzez błędne uznanie że postępowanie w przedmiocie legalizacji spornego budynku zostało wszczęte bez wniosku skarżącego. Skarżący podnoszą, iż postępowanie legalizacyjne może być wszczęte zarówno na wniosek strony jak i z urzędu, szczególnie że w ramach czynności sprawdzających organ przeprowadził kontrolę obiektu budowlanego.
W niniejszej sprawie skarżący złożył w dniu [...] r. pismo wyrażające jego wolę wszczęcia postępowania legalizacyjnego, a wezwany do przedłożenia wymaganych dokumentów, dokumenty te złożył, potwierdzając tym samym swoją wolę wszczęcia postępowania legalizacyjnego. Wystosowanie przez INB zawiadomienia o wszczęciu postępowania nie ma znaczenia dla oceny sposobu wszczęcia postępowania, i jest nieporozumieniem. Organ nie mógł bowiem wszcząć postępowania, które już zostało wszczęte wnioskiem stron. Nieścisłości w tym zakresie nie mają znaczenia, gdyż rolą przepisów regulujących wszczęcie z urzędu lub na wniosek jest ochrona obywatela przed nadmierną regulacją i aktywnością ze strony organów administracji w sytuacji, w której nie mają uprawnienia do działania z urzędu. Jeżeli ingerencja ta jest zgodna z wolą strony, nie ma żadnego znaczenia proceduralnego w jakim trybie dane postępowanie zostało wszczęte.
Dalej skarżący wskazują, iż z uwagi na rozbudowę przedmiotowego obiektu
w latach [...] ubiegłego wieku, przed dniem wejścia w życie ustawy Prawo Budowlane z 1994, na mocy przepisu intertemporalnego tejże ustawy - art.103.ust. 2 do obiektów takich stosuje się przepisy dotychczasowej tj. ustawę z dnia 24 października 1974 r. Prawo Budowlane (Dz.U.74.38.229), w szczególności art. 42 ust. 3 ustawy. Przepis tej ustawy stanowi podstawę prawną do legalizacji samowoli budowlanej w niniejszej sprawie i organ działając na wniosek skarżącego winien wydać decyzję w tym przedmiocie.
W przepisach prawa budowlanego brak jest przepisu zakazującego dokonania legalizacji zabudowy przeznaczonej do rozbiórki. Zakazu takiego nie można wywieść też na podstawie wykładni. Legalizacja zabudowy nie niweczy sama w sobie zawartego w pozwoleniu na budowę warunku w postaci wyburzenia określonego budynku. Legalizacja budynku przeznaczonego do rozbiórki nie jest bezprzedmiotowa zważywszy na podejmowane przez skarżącego działania zmierzające do zmiany pozwolenia na budowę w zakresie odstąpienia od tego wymogu i czas jaki ma upłynąć do wyburzenia budynku.
Z kolei warunkiem zmiany pozwolenia na budowę w zakresie odstąpienia od wymogu wyburzenia przedmiotowego budynku, jest uprzednie stwierdzenie czy budynek ten odpowiada warunkom technicznym niezbędnym do jego użytkowania,
w przeciwnym wypadku organ zmieniający pozwolenie na budowę dokonałby nieuprawnionej legalizacji samowoli.
Procedura legalizacji samowoli budowlanej jest procedurą odmienną od zmiany decyzji na wniosek strony - zmiany pozwolenia na budowę - poprzez odstąpienie od wymogu wyburzenia istniejącego budynku. Słusznie organ I instancji uznał iż legalizacja zabudowy jest zagadnieniem wstępnym którego rozwiązanie jest niezbędne do rozstrzygnięcia zasadności wniosku o zmianę pozwolenia na budowę. Kierował się przy tym zaleceniami organu I instancji zawartymi w decyzji z [...] r., zgodnie z którymi przekazał powyższą sprawę do rozpoznania kompetentnemu organowi - INB.
Rozstrzygnięcie czy pozwolenie na budowę zostanie zmienione zgodnie
z wnioskiem skarżącego czy też nie, będzie przedmiotem postępowania w sprawie zmiany pozwolenia na budowę, które jako zawieszone zostanie podjęte po uprawomocnieniu się decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Organ II instancji uchylając zaskarżoną decyzję wypowiedział się w sprawie, która nie była przedmiotem postępowania.
Zgodnie z art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r., podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu.
Uzależnienie dopuszczalności legalizacji samowoli od stwierdzenia zgodności inwestycji z obowiązującymi przepisami, w tym planem zagospodarowania przestrzennego i rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.
w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 609), dotyczą jedynie samowoli budowlanych dokonanych po wejściu w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U.06.156.1118 ze zm.).
Odpowiadając na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie (art. 145-151 P.p.s.a).
W świetle tych przepisów uwzględnienie skargi na wydaną decyzję administracyjną następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy
(art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
W rozpatrywanej sprawie taka sytuacja nie zachodzi.
Zaskarżona decyzja jest decyzją kasacyjną, wydaną przez organ odwoławczy
w oparciu o art. 138 § 2 kpa, który stanowi, iż organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości bądź w znacznej części.
Zarzut skarżących, iż organ II instancji rozpatrując odwołanie uczestnika postępowania sąsiada inwestora naruszył art. 59 ust.7 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994r. albowiem zgodnie z tym przepisem stroną w postępowaniu o pozwolenie na użytkowanie jest wyłączne inwestor – jest nietrafny. Art. 59 ust.7 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994r. na zastosowanie tylko w zakresie pozwoleń na użytkowanie obiektów wybudowanych w czasie obowiązywania tej ustawy. i w warunkach, o których mowa w art. 59. Nie ma on natomiast zastosowania w przypadku pozwolenia na użytkowanie wydanego na podstawie art. 42 ust.3 ustawy Prawo budowlane z 1974r., który to przepis i wydane na jego podstawie pozwolenie na użytkowanie jest formą legalizacji samowoli budowlanej popełnionej w okresie przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994r. tj. przed dniem 1 stycznia 1995r. W postępowaniu takim stroną jest każdy, kto spełnia warunki z art. 28 kpa, czyli każdy, czyjego interesu prawnego dotyczy postępowanie.
Odwołujący się był stroną postępowania o wydaniu skarżącemu pozwolenia na budowę z dnia [...]r., w której to decyzji zawarto warunek dokonania przez inwestora rozbiórki istniejącego na jego działce obiektu budowlanego nie przewidzianego do dalszej eksploatacji przed zgłoszeniem zamiaru użytkowania obiektu objętego inwestycją.
W świetle powyższych przepisów właściciel sąsiedniej działki nie może być stroną postępowania w sprawie dotyczącej pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego wybudowanego na podstawie decyzji z dnia [...]r. jednakże
w postępowaniu dotyczącym legalizacji budynku wybudowanego lub rozbudowanego na tej działce w warunkach samowoli budowlanej przed 1 stycznia 1995r., który organ wydający pozwolenie na budynek z dnia [...]r. wskazał w tej decyzji jako przeznaczony do rozbiórki, zastrzegając przy tym, że powinna być ona dokonana przed zgłoszeniem do użytkowania budynku objętego pozwoleniem na budowę, właścicielowi sąsiedniej działki, przymiot strony, a co za tym idzie - prawo wniesienia odwołania od decyzji zezwalającej na użytkowanie tego budynku, przewidzianego wcześniej do rozbiórki – niewątpliwie przysługuje.
Decyzja w tym zakresie jest bowiem ściśle związana z wskazaną wyżej decyzją z [...]r. o pozwoleniu na budowę, której był stroną. Przypomniał to organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji kasacyjnej podnosząc szereg okoliczności wskazujących na konieczność przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego, związanego zarówno ze zmianą ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę jak i zbadaniu możliwości legalizacji przedmiotowego obiektu w świetle obowiązujących przepisów, dotyczących zarówno warunków zabudowy działki jak
i wzajemnego usytuowania, oddziaływania na siebie poszczególnych obiektów.
W tej sytuacji organ odwoławczy zasadnie zastosował art. 138 § 2 kpa, stwierdzający, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzją w całości
i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.
Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Zaskarżona decyzja niewątpliwie spełnia przesłanki powyższego przepisu. Ustalenie, że obiekt budowlany, wskazany w decyzji o pozwoleniu na budowę na danej działce nowego obiektu jako przeznaczony do rozbiórki może zostać zalegalizowany wymaga bowiem przeprowadzenia odrębnych postępowań, których wynik wpłynie na oceną istnienia podstaw prawnych takiej legalizacji.
W tym stanie rzeczy skargi, jako nieuzasadniona podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło