II SA/Sz 930/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędzia WSA Arkadiusz Windak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 października 2018 r. sprawy ze skargi Gminy M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienie zażalenia I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej Gminy M. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Powiatowego Zarządu Dróg w K., działający z upoważnienia Zarządu Powiatu K. , odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej nr [...] działka nr [...] obręb M., poprzez umieszczenie urządzeń stanowiących sieć wodociągową i kanalizację tłoczną. Powyższe postanowienie doręczono Gminie M. w dniu 28 maja 2018 r. , co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru postanowienia przez pracownika Urzędu Miejskiego w M. . Postanowienie zawierało prawidłowe pouczenie o przysługujących stronie środkach zaskarżenia oraz o terminie i sposobie ich złożenia. Zażalenie na powyższe postanowienie złożone zostało przez Gminę M. za pośrednictwem Poczty Polskiej SA., przy czym datownik na kopercie zawierającej zażalenie potwierdza nadanie tej przesyłki w dniu 5 czerwca 2018 r. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 61a § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 134 i art. 141 § 2 k.p.a., stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji wskazał, że z treści pouczenia, które zawierało kwestionowane postanowienie, wynikało jednoznacznie, iż stronie służyło prawo wniesienia zażalenia na to postanowienie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego za pośrednictwem Dyrektora Powiatowego Zarządu Dróg w K., w terminie 7 dni od daty jego doręczenia. W tej sytuacji, termin na wniesienie zażalenia, licząc od dnia 29 maja 2018 r., tj. od dnia następnego po doręczeniu postanowienia stronie, upłynął w dniu 4 czerwca 2018 r. (poniedziałek). Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, Burmistrz M. złożył zażalenie w dniu 5 czerwca 2018 r. czyli jeden dzień po terminie. Wobec powyższego, Kolegium stwierdziło, że niniejsze zażalenie wniesione zostało z uchybieniem określonego ustawowo terminu. Merytoryczne rozpoznanie zażalenia, wniesionego po terminie, stanowiłoby rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Pismem z dnia 19 lipca 2018 r. Gmina M. wniosła skargę na ww. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zarzucając mu: - naruszenie art. 141 § 2 k.p.a. polegające na stwierdzeniu uchybienia terminu do złożenia zażalenia, podczas gdy zażalenie to zostało złożone w terminie, - naruszenie art. 134 k.p.a w związku z art. 61a § 1 i 2 k.p.a. polegające na stwierdzeniu, że doszło do uchybienia terminu do złożenia zażalenia, podczas gdy z przedłożonych przy skardze dokumentów wynika, że strona złożyła zażalenie w terminie, - błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść zaskarżonego postanowienia polegający na ustaleniu, że zażalenie zostało złożone przez stronę w dniu 5 czerwca 2018 r., podczas gdy zostało ono złożone w dniu 4 czerwca 2018 r. Do skargi załączono pisemne wyjaśnienie asystenta Urzędu Pocztowego M. z dnia 29 czerwca 2018 r., notatkę służbową archiwisty z dnia 2 lipca 2018 r. oraz zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki, na potwierdzenie, że G. nie uchybiła terminowi do złożenia zażalenia w niniejszej sprawie. Zdaniem strony skarżącej, błąd w ustaleniach dotyczących daty złożenia ww. zażalenia wynika jedynie z faktu, że pracownik Poczty Polskiej nie zaewidencjonował przesyłki z prawidłową datą. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a."). W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że złożona w tej sprawie skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Od dnia 15 sierpnia 2015 r. obowiązuje bowiem regulacja art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którą sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie. Oznacza to, że w przypadku skargi na takie postanowienie organu administracji publicznej w obecnym stanie prawnym skierowanie jej do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. Zaskarżone postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia zostało wydane na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz.1257), w skrócie "k.p.a.". Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Postanowienie, o którym mowa w art. 134 k.p.a., winno być oparte na wnikliwej analizie okoliczności danej sprawy, bowiem w istocie zamyka ono stronie możliwość ponownego rozpoznania jej sprawy rozstrzygniętej przez organ I instancji, czyli realizację zasady dwuinstancyjności postępowania mającą oparcie nie tylko w art. 15 ust. 1 k.p.a., ale przede wszystkim w art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie art. 134 k.p.a. został zastosowany przedwcześnie, ponieważ kwestia, czy zażalenie złożone przez stronę skarżącą na postanowienie organu I instancji z dnia 24 maja 2018 r. zostało wniesione w terminie, jak twierdzi Gmina, czy też z uchybieniem terminu, jak twierdzi organ odwoławczy, nie została dostatecznie wyjaśniona. Zgodnie z art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz.U. z 2017 r. poz. 1481 ze zm.). Bezsporny w niniejszej sprawie jest fakt – wynikający ze znajdującego się w aktach administracyjnych zwrotnego potwierdzenia odbioru postanowienia organu I instancji z dnia [...] r. – że postanowienie to zostało doręczone stronie skarżącej w dniu 28 maja 2018 r. Spór natomiast dotyczy kwestii, w jakiej dacie strona skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie. Z datownika na kopercie, w której przesłane zostało ww. zażalenie, wynika, że nastąpiło to w dniu 5 czerwca 2018 r., a więc jeden dzień po terminie, jednak zdaniem skarżącej Gminy adnotacja ta jest skutkiem błędnego zaewidencjonowania przesyłki. Powyższe wynika, zdaniem strony skarżącej, m.in. z pisma załączonego do skargi z dnia 29 czerwca 2018 r., w którym asystent Urzędu Pocztowego w M. , w odpowiedzi na reklamację wskazał, że "przesyłka polecona o nr [...] została odesłana w dniu 04-06-2018, czyli w dniu dostarczenia poczty firmowej od klienta". W dalszej części ww. pisma wyjaśniono, że w kolejnym dniu, tj. w dniu 5 czerwca 2018 r. zauważono, że część przesyłek nie została wprowadzona do systemu, w związku z czym zaewidencjonowano je w tej właśnie dacie. Kolegium wydając postanowienie z dnia [...] r. o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia nie posiadało opisanych wyżej informacji, wobec czego podjęcie takiego właśnie rozstrzygnięcia mogło uznać za uzasadnione, jednakże po uzyskaniu dokumentów w postaci m.in. wyjaśnień asystenta UP M. wraz ze skargą, która wpłynęła do organu w dniu 25 lipca 2018 r., powinno było powziąć wątpliwości co do faktycznej daty nadania przedmiotowej korespondencji. Nie przesądzając w sposób jednoznaczny, kiedy wspomniane zażalenie zostało faktycznie nadane, stwierdzić należy, że okoliczność ta w świetle znajdujących się w aktach dowodów pozostaje nieustalona. Z jednej strony, z datownika na kopercie, w której znajdowało się zażalenie wynika, że korespondencja została nadana w Urzędzie Pocztowym w M. w dniu 5 czerwca 2018 r. z drugiej zaś strony wyjaśnienia asystenta Urzędu Pocztowego w M. wskazują na wadliwe wprowadzenie do systemu SP 2000 części przesyłek z dnia 4 czerwca 2018 r. dopiero w następnym dniu, tj. 5 czerwca 2018 r. Kwestia wymaga niewątpliwie wyjaśnienia z uwagi na niejednoznaczną treść powyższych wyjaśnień bowiem nie sposób stwierdzić co ww. asystent rozumie przez odesłanie przesyłki w dniu 4 czerwca 2018 r. Jeżeli miałoby to oznaczać odesłanie przesyłki do adresata, tj. Powiatowego Zarządu Dróg w K., [...], to kłóci się to z widniejącą na datowniku UP M. datą 5 czerwca 2018 r. (datownik nie mógł być przystawiony w M. jeżeli przesyłkę odesłano już poprzedniego dnia do M. ). W ocenie Sądu, strona skarżąca nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji niezawinionych przez siebie uchybień przy ewidencjonowaniu korespondencji wpływającej do operatora pocztowego, będących wynikiem zaniedbań lub nawet zwykłych pomyłek tego podmiotu wobec czego omówione powyżej kwestie wymagają szczegółowego wyjaśnienia. W związku z powyższym zastosowanie w niniejszej sprawie art. 134 k.p.a. okazało się przedwczesne. Prowadząc postępowanie odwoławcze organ II instancji będzie zobowiązany uwzględnić stanowisko Sądu przedstawione w niniejszym orzeczeniu. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze podejmie działania, mające na celu ustalenie okoliczności, kiedy faktycznie strona skarżąca złożyła przedmiotowe zażalenie. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzekł jak w pkt. I sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt II sentencji wyroku).