II SA/Sz 932/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędziowie Protokolant Sędzia NSA Elżbieta Makowska WSA Barbara Gebel /spr./ Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka st. sekr. sąd. Agnieszka Klimek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. numer [...] , działający z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy [...] , Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] odmówił A. M. świadczenia pielęgnacyjnego, powołując się na art.17 ust.1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz.U. Nr 228, poz.2255 z późn.zm. ) i podając, iż nie została spełniona jedna z przesłanek uprawniających do otrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego, a mianowicie w orzeczeniu o niepełnosprawności syna brak jest jednego ze wskazań, o których mowa w art.6 b ust.7 i 8 ustawy z dnia 27 listopada 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych . Od decyzji tej A. M. odwołała się podnosząc, iż organ I instancji nie uwzględnił przedłożonych przez nią podania i załączonych do niego rozporządzeń i jednego wyroku NSA. Zdaniem skarżącej do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego nie muszą być spełnione łącznie dwa warunki określone w art.6b ust.7 i 8 ustawy, a wystarczy tylko konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem czyli ust.7 lub 8. Skarżąca na poparcie swoich wywodów opisuje informacje zawarte na stronie internetowej Ministerstwa Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej oraz powołuje się na rozmowę z pracownikiem Ministerstwa. Ponadto przedstawia swoją bardzo trudną sytuację rodzinną i zdrowotną i podtrzymuje swoje stanowisko, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art.17 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] r. numer [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Kolegium stwierdziło, iż zgodnie z art.17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz.U. Nr 228, poz.2255 z późn.zm. ) świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776, z późn. zm.), albo o znacznym stopniu niepełnosprawności. Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 583,00 zł. Wskazania o których mowa wyżej dotyczą stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji. Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy D. M. jest dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności wydanym na okres do [...] r., wydanym przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] określono, iż w przypadku D. M. istnieje konieczność stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji, nie wymaga on natomiast stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Jego matka, A. M. zrezygnowała z zatrudnienia i innej pracy zarobkowej w celu sprawowania nad nim opieki. Dochód miesięczny rodziny w przeliczeniu na osobę w [...] r. wyniósł [...] zł, pomimo jednak tak niskiego dochodu nie zostały spełnione wszystkie przesłanki uprawniające do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego. Podstawą odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest treść orzeczenia o niepełnosprawności z dnia [...] r. D. M.. Zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy, orzekając w rozpatrywanej sprawie nie ma kompetencji do dokonywania oceny czy istnieje w tym przypadku konieczność stałej i długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczność stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji, ani też, czy obie te przesłanki muszą wystąpić jednocześnie w celu uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Zadaniem tych organów jest jedynie stwierdzenie, na podstawie art.17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, czy powyższe wskazania zostały zamieszczone w orzeczeniu o niepełnosprawności. Jedynie zmiana treści orzeczenia o niepełnosprawności mogłaby spowodować w tym przypadku przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Kolegium z uwagą przeanalizowało materiały nadesłane przez stronę wraz z odwołaniem. Wyrok NSA, na który powołuje się strona, został wydany w okresie kiedy obowiązywał jeszcze przepis art.27 ust.1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej ( Dz.U. z 1998 r. Nr 64, poz.414 z późn.zm. ), który stwierdzał, że zasiłek stały ( obecnie zastąpiony przez świadczenie pielęgnacyjne ) przysługuje ( przy spełnieniu kryterium dochodowego ) osobie zdolnej do pracy, lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem, które jest uprawnione do zasiłku pielęgnacyjnego i wymaga stałej pielęgnacji, polegającej na bezpośredniej, osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym. Tak więc w poprzednim stanie prawnym organ pomocy społecznej lub odwoławczy miał uprawnienie do dokonania oceny, czy obie omawiane przesłanki powinny wystąpić "z taką samą intensywnością". Obecnie organy te muszą orzekać na podstawie orzeczeń o niepełnosprawności, których zapisy są wiążące w tego typu sprawach. Powyższa decyzja została zaskarżona przez A. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...]. Skarżąca wniosła o uchylenie wydanych decyzji i przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego. Zarzuciła, iż organy odmawiając przyznania świadczenia powołują się tylko na niezgodność z art.17 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a nie widzą powodu dla którego faktycznie złożyła wniosek o przyznanie tego świadczenia. Podtrzymała argumenty podniesione wcześniej w odwołaniu ponownie przytaczając wyrok NSA sygn. akt SA/Bk [..] , który jej zdaniem winien być wzięty pod uwagę przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz.1269 ) Sąd właściwy jest do kontroli decyzji administracyjnych tylko w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Tak więc uchylenie decyzji administracyjnych przez Sąd następuje w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd rozpoznając skargę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm.). Zgodnie z art.17 ust.1 i 2 ustawy z dnia o świadczeniach rodzinnych ( Dz.U. Nr 228, poz.2255 z późn.zm. ), świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776, z późn. zm.), albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, a dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 583, 00 zł. Wskazania, o których mowa w art.6b ust.3 pkt 7 i 8 ustawy o rehabilitacji zawodowej... to konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji ( pkt 7 ) oraz konieczność stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji (pkt 8 ). Z treści cytowanego powyżej art.17 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika więc, iż aby uzyskać świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem, dziecko winno legitymować się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym lub orzeczeniem o niepełnosprawności ( wydawanym na rzecz dzieci do 16 roku życia ) zawierającym wskazania, o których mowa w punktach 7 i 8 ust.3 art.6b ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. W przypadku orzeczenia o niepełnosprawności obydwa wskazania muszą więc wystąpić łącznie. Jak wynika z orzeczenia o niepełnosprawności z dnia [...] r., wydanego przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [,..] na rzecz D. M. ur.[...] r., jest on osobą niepełnosprawną, a wśród wskazań zawartych w orzeczeniu stwierdzono konieczność stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji, nie stwierdzono natomiast konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W świetle powyższego A. M. ubiegająca się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad synem D. spełnia przesłanek do uzyskania tego świadczenia określonych w art.17 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Należy wyjaśnić, że wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego zapadłe w indywidualnej sprawie wiążą sąd oraz organy administracji publicznej tylko w zakresie tej sprawy, której dotyczą. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt SA/Bk [...] z dnia [...] r. ( ONSA[...] ), na który powołuje się skarżąca, zapadł w innym stanie prawnym, a zawarta w nim wykładnia dotyczy przepisu art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.), nie zaś art.17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Nadmienić także należy, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa ( art.6 Kodeksu postępowania administracyjnego ). Żaden z przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych nie zezwala organom na odstąpienie od zasad przyznawania świadczeń określonych w przepisach ustawy i posłużenie się "zasadami współżycia społecznego" czy też "słusznym interesem strony" jako wyłączną podstawą przyznania świadczenia. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. ), orzekł jak w sentencji.