II SA/Sz 934/10
PostanowienieWSA w Szczecinie2010-11-04
Skład orzekający: Barbara Gebel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni może otrzymać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, w sprawie dotyczącej zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni, która wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny, może otrzymać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Jednakże w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej obowiązuje ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych, co wyklucza przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od tych kosztów, natomiast prawo do ustanowienia adwokata pozostaje możliwe do przyznania.Stan faktyczny
B.W. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję o zwrocie nienależnie pobranego dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka. W toku postępowania wnioskowała o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, wykazując trudną sytuację materialną i rodzinną, w tym samotne wychowywanie dwojga dzieci, z których jedno jest niepełnosprawne, oraz brak oszczędności.Rozstrzygnięcie
Ustanowił adwokata dla wnioskodawczyni oraz przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku B. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z Jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych postanawia: ustanowić adwokata
Decyzją z dnia [...], Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] Kierownika Referatu w Szczecińskim Centrum Świadczeń z dnia [...], Nr [...] w sprawie zwrotu nienależnie pobranego dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, przyznanego B.W. na rzecz H.M., za okres [...] w kwocie [...] zł wraz z należnymi ustawowymi odsetkami w kwocie [...] zł.
Pismo stanowiące skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...], nazwane przez B.W odwołaniem od decyzji [...] z dnia [...], wpłynęło do [...] Centrum Świadczeń w dniu [...] (potwierdzenie wpływu –k-3 akt sądowych), a następnie na podstawie postanowienia organu I instancji z dnia [...],[...]przekazane zostało Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...], jako organowi, za pośrednictwem którego należało wnieść skargę.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej odrzucenie, jako złożonej po upływie terminu do jej wniesienia.
W dniu [...] B.W. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku, złożonym na urzędowym formularzu PPF, wnioskodawczyni oświadczyła, że od [...] samotnie wychowuje dwoje dzieci, w tym najmłodsze jest niepełnosprawne. Źródło utrzymania rodziny stanowią zasiłki rodzinne, dodatki do zasiłku rodzinnego oraz zaliczka alimentacyjna w łącznej wysokości [...]. B.W. określając swój stan majątkowy wykazała mieszkanie własnościowe o powierzchni [...] m², nie wykazała natomiast jakichkolwiek oszczędności, czy też przedmiotów wartościowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3).
W myśl art. 246 ww. ustawy, prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskujący o taką pomoc wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Natomiast w zakresie całkowitym – gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Przedmiotem sprawy, w której został złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy, jest decyzja wydana w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. W tej sytuacji zastosowanie ma art. 239 pkt 1 lit. a powołanej wyżej ustawy, zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Wobec ustawowego zwolnienia skarżącej od ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, brak jest możliwości przyznania prawa pomocy w tym zakresie na mocy orzeczenia sądu.
Zgodnie z art. 262 ustawy przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Sąd, mając na względzie przedstawione we wniosku okoliczności oraz sytuację materialną i rodzinną skarżącej uznał, iż B.W. wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W tych okolicznościach, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec, jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło