II SA/Sz 935/09

referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 25 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku S. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z Jego skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy S. M. wniósł skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji nakazującą skarżącemu rozbiórkę domku letniskowego o konstrukcji drewnianej i wymiarach [...]m wybudowanego na terenie działki nr [...] w miejscowości [...] w gminie Karnice bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżący, wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. We wniosku podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, posiada dom o pow. [...] m2, mieszkanie w [...] o pow. [...] m2, oraz dwie działki w miejscowości [...] w gminie [...] o pow. [...] ha i [...] ha, uzyskuje dochód miesięczny brutto w kwocie [...] zł, a comiesięczne wydatki wynoszą: czynsz za mieszkanie [...] zł, gaz, [...] zł, energia elektryczna [...] zł, telefon stacjonarny i komórkowy [...] zł, podatek od domu w [...] [...] zł, energia elektryczna w tym domu [...] zł, koszt leków [...] zł. Do wniosku skarżący dołączył dowody potwierdzające uzyskiwane dochody oraz dowód potwierdzający wysokość czynszu za mieszkanie. W skardze S. M. wskazał, że postanowieniem z dnia [...] r. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 763/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny przyznał skarżącemu mu prawo pomocy w zakresie całkowitym, a do skargi dołączył kserokopię tego postanowienia. Referendarz sądowy wezwaniem z dnia [...] r. wezwał skarżącego do przedłożenia na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej i dochodów: - dowodów potwierdzających wszystkie konieczne wydatki poniesione w okresie ostatnich trzech miesięcy, - kserokopii ostatniego świadectwa pracy, - oświadczenia dotyczącego stażu pracy w [...] oraz dokumentu z którego wynikałoby, czy skarżący otrzymał jednorazowe odszkodowanie pieniężne w związku z programem dobrowolnych odejść. Jednocześnie referendarz poinformował wnioskodawcę, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest rozpoznawany odrębnie w każdej sprawie i okoliczność, że w innej sprawie toczącej się przed Sądem skarżącemu przyznano prawo pomocy nie oznacza, że w rozpoznawanej sprawie wniosek zostanie automatycznie uwzględniony. W odpowiedzi na wezwanie skarżący oświadczył, że sprawa o sygn. akt II SA/Sz 763/08 dotyczy opłaty legalizacyjnej w kwocie [...] zł za wybudowanie altanki bez zezwolenia i tej samej altanki dotyczy decyzja nakazującą rozbiórkę, dlatego rozdzielenie tych spraw i żądanie w każdej z nich zbierania dokumentów jest nieuzasadnione. Wnioskodawca oświadczył, że poniesione przez niego wydatki na utrzymanie, bieżące opłaty, leczenie i lekarstwa w ciągu ostatnich trzech miesięcy były takie same jak przedstawił w dokumentach znajdujących się w aktach sprawy II SA/Sz 763/08, a nie spodziewał się że ktoś znowu będzie żądał dokumentów, więc ich nie zbierał. Wnioskodawca przedłożył natomiast kserokopię świadectwa pracy ze [...], kserokopię zaświadczenia od pracodawcy z dnia [...] r. z którego wynika, że skarżący otrzymał w dniu [...] r. jednorazowe odszkodowanie pieniężne zgodnie ze specustawą stoczniową, a staż pracy do programu dobrowolnych odejść liczony był od dnia [...] r. Wnioskodawca przedłożył także pięć kart informacyjnych leczenia szpitalnego w Klinice Chorób Skórnych i Wenerycznych [...] z których wynika, że w okresie od [...] r. skarżący był kilkakrotnie krótko hospitalizowany z powodu łuszczycy. Stosownie do art. 245 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 199 ww. ustawy, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zasadą jest zatem ponoszenie kosztów postępowania przez strony, a zwolnienie od ponoszenia tych kosztów jest wyjątkiem od zasady i może mieć miejsce w ściśle określonych przypadkach. W myśl art. 246 § 1 powołanej wyżej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Prawo pomocy stanowi instytucję wyjątkową i dlatego może być stosowane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych poniesienia kosztów postępowania, lub posiada środki bardzo ograniczone zaspokajające tylko podstawowe potrzeby życiowe. Skarżący posiada mieszkanie, dom poza [...] i dwie działki gruntu w tym na jednej z nich altanę której dotyczy skarga, nie ma nikogo na utrzymaniu i uzyskuje stałe dochody w kwocie [...] zł netto miesięcznie. Poza tym, jak wynika z zaświadczenia od pracodawcy, w dniu [...] r. otrzymał jednorazowe odszkodowanie na podstawie ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o postępowaniu kompensacyjnym w podmiotach o szczególnym znaczeniu dla polskiego przemysłu (Dz. U. Nr 233 poz. 1569), a z art. 118 ust. 1 tej ustawy wynika, że odszkodowanie to w przypadku skarżącego wyniosło [...] zł. W rozpoznawanej sprawie skarga została wniesiona w dniu [...] r., czyli niespełna dwa miesiące po otrzymaniu odszkodowania. Pomimo tego, wnioskodawca oświadczył, że nie posiada żadnych oszczędności. Udokumentowane przez skarżącego w sprawie II SA/Sz 763/08 comiesięczne wydatki na utrzymanie domu i mieszkania wynosiły ok. [...] zł miesięcznie, a w oświadczeniu z dnia [...] r. (k-23) wnioskodawca wskazał, że wydatki te nie zmieniły się. Dochody skarżącego wynoszące [...] zł netto miesięcznie trudno uznać za uzasadniające przyznanie dofinansowania w postaci przyznania prawa pomocy, a skarżący nie udokumentował, że faktycznie znajduje się w sytuacji wyjątkowej z uwagi na bardzo wysokie koszty leków które jest zmuszony ponosić. W sprawie o sygn. akt II SA/Sz 763 S. M. udokumentował wydatki na leki które wynosiły: w [...] r. [...] zł, w [...] r. [...] zł, w [...] r. [...] zł. Zatem wydatki te były wielokrotnie niższe od zadeklarowanych w urzędowym formularzu. Należy także zauważyć, że także poprzednio w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 763 skarżący wskazywał, że nie zbierał wszystkich dowodów dotyczących kosztów leczenia, bo nie wiedział, że będą potrzebne (k-75 akt sądowych w sprawie II SA/Sz 763). Reasumując należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał w sposób przekonujący by rzeczywiście znajdował się w stacji uniemożliwiającej poniesienie kosztów sądowych w całości lub w części oraz ustanowienie pełnomocnika z wyboru z własnych środków finansowych. W krótkim czasie przed wniesieniem skargi skarżący otrzymał znaczną kwotę pieniędzy o której nie wspomniał w złożonym oświadczeniu, uzyskuje stosunkowo wysokie comiesięczne dochody i nie wykazał swojej specyficznej sytuacji polegającej na bardzo wysokich kosztach leków przekraczających [...] zł miesięcznie. Z akt sprawy II SA/Sz 763/08 wynika, że skarżący od ok. [...] lat choruje na łuszczycę i wymaga częstych hospitalizacji. Niewątpliwie zatem ponosi koszty zakupu leków i środków pielęgnacyjnych związanych z tą chorobą, ale nie udokumentował, by koszty te rzeczywiście były tak wysokie. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 w związku z art. 258 § 2 pkt. 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.