II SA/Sz 936/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska Sędziowie NSA Stefan Kłosowski /spr./ WSA Maria Mysiak Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Klimek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2005 r. sprawy ze skargi Z. R i R. R. na decyzję Wojewody z dnia[...] . Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania o pozwolenie wodnoprawne I. u c h y l a zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. Nr [...] , II. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. III. z a s ą d z a od Wojewody [...] na rzecz każdego ze skarżących po [...] /[...] / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Decyzją z dnia [...] r. znak [...] Starosta [...] wydał Nadleśnictwu [...] pozwolenie wodnoprawne na wykonanie urządzeń wodnych regulacyjno-piętrzących – dla ochrony obszarów wodno-błotnych na terenie Nadleśnictwa. Pismem z dnia [...] r. Z. R. i R. R. powołując się na art. 145 § 1 pkt 4 kpa wnieśli o wznowienie postępowania, podnosząc, iż bez swej winy nie brali udziału w postępowaniu wodnoprawnym, dotyczącym wydania powyższej decyzji, choć decyzja ta narusza ich interesy albowiem korzystają z pozwoleń wodno-prawnych na prowadzenie hodowli ryb, przy wykorzystaniu wód ze zlewni Kanału [...] , której dotyczy też wydane Nadleśnictwu pozwolenie wodnoprawne z [...] r.. Decyzją z dnia[...] . znak [...] Starosta na podstawie art. 149 § 3 kpa odmówił wznowienia postępowania w sprawie wydanego dnia[...] . Nadleśnictwu[...] – pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych. W uzasadnieniu tej decyzji Starosta stwierdził, iż wydając Nadleśnictwu [...] w dniu[...] . pozwolenie wodnoprawne uznał, że nie ma przeszkód do wydania powyższego pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych, ponieważ zmiana stosunków wodnych na gruncie nie będzie miała negatywnego wpływu na grunty innych użytkowników a jednocześnie przyczyni się do odtworzenia pierwotnego środowiska roślinności bagienno-torfowej. Pierwsza zastawka żelbetowa odbudowana przez Nadleśnictwo [...] znajduje się w km [...] Kanału [...] Przeznaczona jest do retencjonowania wody do celów przeciwpożarowych i odnawiania tworzonego użytku ekologicznego. Ostatnia zastawka szandorowa Nadleśnictwa [...] zlokalizowana jest w km [...] Kanału [...] i służy do nawadniania. Nadleśnictwo [...] wykorzystuje wody pochodzące ze źródłowej części Kanału[...] . Natomiast stawy Z. R. i R. R. zlokalizowane są w km na ujściu Kanału [...] do rzeki [...] i, czyli oddalone są o ok. [...] km od zastawek Nadleśnictwa. Między stawami Skarżących a zastawkami Nadleśnictwa zlokalizowane jest Jezioro [...] oraz system rowów melioracji szczegółowych zasilających wody Kanału [...] W/w stawy zasilane są wodami Kanału pochodzącymi z jego środkowej i końcowej części. Organ uznał więc, iż wydanie pozwolenia wodnoprawnego nie narusza interesów Z. R. oraz R. R. wobec czego nie zostali uznani za strony w tym postępowaniu administracyjnym. Skarżącym kilkakrotnie wyjaśniano dlaczego nie zostali uznani za strony. Uczynił to m.in. Wojewoda [...] w piśmie z dnia[...] . znak: [...] stwierdzając, iż pozwolenie wodnoprawne nie narusza interesów Z. R. i R. R., ponieważ wykorzystują oni końcowy odcinek Kanału [...] . Niedobór wody w zlewni może występować jedynie w okresie suszy, wówczas wszyscy użytkownicy wód Kanału [...] mogą odczuwać skutki niedoboru wody. Wnioskujący o wznowienie postępowania nie mają zatem przymiotu strony w rozumieniu art. 28 Kpa. wobec czego, z uwagi na przesłanki przedmiotowe brak jest podstaw do wznowienia postępowania w ww. sprawie. Od powyższej decyzji odmawiającej wznowienia postępowania R. R. i Z. R.I złożyli odwołanie zarzucając tej decyzji naruszenie art. 28 kpa. Według skarżących o uznaniu za stronę, a tym samym o występowaniu interesu prawnego lub obowiązku, decydują przepisy prawa materialnego. W myśl art. 128 ust. 1 i 3 Prawa wodnego, osoby posiadające już pozwolenie wodnoprawne, mają przymiot strony w postępowaniu o kolejne pozwolenia wodnoprawne. Organ wydający decyzje wodnoprawne nie zrobił bilansu wodnego, do czego był zobowiązany Prawem wodnym oraz zignorował przedstawiony przez skarżących skrócony bilans wodny, oparty o część hydrologiczna opracowania pt. "Studium maksymalnej retencji wody w zlewni rzeki [...] i" Biura Projektów Wodnych Melioracji w [...] z [...] r. Skarżący uważają, że w miesiącach letnich lustro wody na obiekcie Nadleśnictwa drastycznie opadnie, a Nadleśnictwo, ratując sytuację, nie przepuści w dół rzeki ani kropli wody. Płytkie jezioro [...] przestanie być zasilane wodą Kanału [...] a kanał poniżej jeziora straci charakter cieku pstrągowego. Zlewnia zasilająca ujęcie wody dla stawów R. R. i Z. R. zmniejszy się, a pozostała część zlewni nie będzie w stanie zabezpieczyć wody dla istniejących już ich stawów hodowlanych. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda[...] , decyzją z dnia[...] . znak: [...] utrzymał w mocy powyższą decyzję Starosty[...] . W uzasadnieniu wskazano, że Nadleśnictwo[...] , zgodnie z wnioskiem z dnia[...] . i przedłożoną dokumentacją projektową, uzyskało pozwolenie wodnoprawne na wykonanie urządzeń wodnych regulacyjno-piętrzących dla ochrony obszarów wodno-błotnych w Nadleśnictwie. Decyzja wydana została w oparciu o art. 131 ust.1 oraz 122 ust.1 pkt 3 prawa wodnego. Z decyzji tej nie wynika, że Nadleśnictwo [...] posiada pozwolenie wodnoprawne na pobór i odprowadzenie wód powierzchniowych oraz na piętrzenie i retencjonowanie śródlądowych wód powierzchniowych, co zgodnie z art. 37 pkt. 1 i pkt. 4 Prawa wodnego, jest szczególnym korzystaniem z wód. Zarzuty R. R. i Z. R. dotyczą zasobów wodnych zlewni Kanału [...] w szczególności braku wyliczonego bilansu wodnego wszystkich użytkowników posiadających pozwolenia wodnoprawne i ewentualnych braków wody do napełniania stawów hodowlanych skarżących, natomiast decyzja Starosty [...] zezwala jedynie na wykonanie urządzeń wodnych, położonych na terenach zarządzanych przez Nadleśnictwo. Decyzja ta nie nakłada na składających odwołanie żadnego obowiązku. Nie wykazali oni też, aby decyzja ta naruszyła ich interes prawny. W związku z tym, zasadnie nie uznano skarżących za stronę w postępowaniu o wydanie przedmiotowej decyzji. Nadleśnictwo [...] jest zobowiązane przepisami Prawa wodnego do wystąpienia o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na pobór i odprowadzenie wód powierzchniowych oraz na piętrzenie i retencjonowanie śródlądowych wód powierzchniowych. Sporządzenie instrukcji gospodarowania wodą, która w myśl art. 128 ust. 3 Prawa wodnego stanowi integralną część pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z wód powierzchniowych za pomocą urządzeń do jej piętrzenia lub na zależne korzystanie z wód przez kilka zakładów, jest konieczne przy wystąpieniu o wydanie pozwolenia na pobór i odprowadzenie wód powierzchniowych oraz na piętrzenie i retencjonowanie śródlądowych wód powierzchniowych. Decyzję Wojewody R. R. i Z. R. zaskarżyli skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu podtrzymali zarzuty zawarte w odwołaniu. Zdaniem skarżących, wyrażona w zaskarżonej decyzji pogląd jest całkowicie bezpodstawny i nieuzasadniony. Zgodnie bowiem z treścią art. 122 ust. 1 Prawa wodnego pozwolenie wodnoprawne wymagane jest zarówno na szczególne korzystanie z wód, jak i na wykonanie urządzeń wodnych, przy czym zgodnie z art. 122 ust. 3 pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód jest jednocześnie pozwoleniem na wykonanie urządzeń wodnych. Istotne jest jednak, że na wykonanie urządzeń wodnych niezbędne jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego. Wobec tego organ wydający takie pozwolenie winien w całej rozciągłości stosować zalecenia i nakazy zawarte w przepisie art. 128 Prawa wodnego. Organ wydający pozwolenie wodnoprawne dla Nadleśnictwa [...] zobowiązany był zatem ustalić jego obowiązki wobec innych zakładów posiadających pozwolenia wodnoprawne, uprawnionych do rybactwa oraz narażonych na szkody w związku z wykonywaniem tego pozwolenia wodnoprawnego /art. 128 ust. 1 pkt 7 Prawa wodnego/. Skarżący posiadają pozwolenie wodnoprawne na korzystanie z wód oraz na pobór wód do celów hodowlanych, obejmujące swym zasięgiem zlewnię Kanału[...] , które to pozwolenia były przedmiotem postępowania dowodowego przed organem II instancji. W tej sytuacji zupełnie bezpodstawne jest twierdzenie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż decyzja Starosty [...] nie nakłada na skarżących żadnego obowiązku, a składający odwołanie nie wykazali, aby naruszyła ona ich interes prawny. Uzasadnienie odwołania poparte zostało szczegółową analizą merytoryczną, literaturą fachową z zakresu hydrologii oraz wyliczeniem możliwych do przewidzenia następstw wydanego pozwolenia. W uzasadnieniu swej decyzji organ II instancji w ogóle nie odniósł się merytorycznie do przedstawionych w odwołaniu argumentów strony skarżącej, co oznacza, że w tym zakresie nie przeprowadził jakiegokolwiek postępowania dowodowego i wyjaśniającego. Ustawodawca nakładając w art. 128 ust. 1 pkt 7 Prawa wodnego na organy wydające pozwolenia wodnoprawne, powinność ustalania obowiązków wobec innych zakładów posiadających już pozwolenia wodnoprawne, zobowiązał tym samym organ administracyjny do zapewnienia tym zakładom możliwość czynnego udziału w każdym stadium postępowania, zgodnie z treścią art. 10 § 1 kpa Analiza przepisów Prawa wodnego wskazuje, że osoby, o których mowa w art. 128 ust. 1 pkt 7 mają przymiot strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia wodnoprawnego obejmującego zlewnię Kanału [...] niezależnie od tego czy pozwolenie wodnoprawne dotyczy szczególnego korzystania z wód, czy też jedynie wykonania urządzeń wodnych. Organ wydający pozwolenie wodnoprawne dla Nadleśnictwa [...] naruszył więc przepisy art. 128 Prawa wodnego, oraz art. 10§1 kpa, pozbawiając skarżących prawa do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, zatem zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 4 kpa ich wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego jest zasadny. Odpowiadając na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie , podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skargę uznać należy za zasadną. Stanowisko organów obu instancji, iż skarżącym, posiadającym pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód zlewni Kanału [...] nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia wodnoprawnego dla Nadleśnictwa [...] na wykonanie urządzeń wodnych regulacyjno-piętrzących dla tychże wód, jest błędne i niezgodne z art. 128 § 1 pkt 7 Prawa wodnego. Zgodnie z treścią tego przepisu – w pozwoleniu wodnoprawnym ustala się cel i zakres korzystania z wód, warunki wykonywania, uprawnienia oraz obowiązki niezbędne ze względu na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki, a w szczególności także obowiązki wobec innych zakładów posiadających pozwolenie wodnoprawne, uprawnionych do rybactwa oraz osób narażonych na szkody w związku z wykonywaniem tego pozwolenia wodnoprawnego. Przepis ten stanowi normę prawa materialnego, chroniącą interesy wskazanych w nim podmiotów, w tym w szczególności zakładów /osób/ posiadających już pozwolenie wodnoprawne, jeśli nowe pozwolenie wodnoprawne oddziaływać może na warunki korzystania z posiadanego przez ten zakład pozwolenia wodnoprawnego. Dotyczy to każdego postępowania o wydanie pozwolenia wodno-prawnego, a nie tylko pozwolenia na szczególne korzystanie z wód. Także na budowę urządzeń wodnych regulacyjno-piętrzących. Oczywiste jest, że budowa urządzeń piętrzących, i retencyjnych realizowana jest w celu regulacji przepływu wody, co może naruszać interesy osób posiadających zezwolenie wodnoprawne na korzystanie z tych wód, a więc posiadających wynikający z tego pozwolenia interes prawny. Powoływanie się przez organy w niniejszej sprawie na brak przesłanki podmiotowej do uwzględniania wniosku skarżących o wznowienie postępowania jest więc bezpodstawne i stanowi naruszenie art. 149 kpa. W tym stanie rzeczy Sąd, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ zaskarżoną decyzję wraz z decyzją organu I instancji, uchylił. Orzeczenie w pkt II oparto na art. 152 zaś o kosztach postępowania na zasadzie art. 200 w/w ustawy.