II SA/Sz 937/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak - Siuda Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Makowska /spr./ Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk - Gawęcka Protokolant Edyta Wojtowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2005r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] . Nr [...] w przedmiocie zasiłku i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji Burmistrz Miasta i Gminy [...] , decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 104 i art. 130 § 4 Kpa oraz art. 4 ust. 2 pkt 1, art.5 ust.1, art.6 ust.1 pkt 1, art.12 ust.1 ,3,4 art. 14, art.20 ust. 3, art. 24 ust. 1, art. 26 ust. 1 i ust. 2, art. 47 ust.1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 2003 r. Nr 228 poz. 2255 z póź. zm.) po rozpatrzeniu wniosku z dnia[...] . przyznał M. SZ. niżej wymienione świadczenia: 1. Zasiłek rodzinny, przyznany na A. S., w kwocie [...] zł miesięcznie, na okres od[...] . do[...] . 2. Zasiłek rodzinny, przyznany na K. S., w kwocie [...] zł miesięcznie, na okres od[...] . do [...] . 3. Zasiłek rodzinny, przyznany na Ż. S. w kwocie [...] zł miesięcznie, na okres od [...] r. do[...] . 4. Dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka, przyznany na A. S., w kwocie [...] zł miesięcznie, na okres od [...] r. do [...] r. 5. Dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka, przyznany na K. S. w kwocie [...] zł miesięcznie, na okres od [...] r. do[...] . 6. Dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka, przyznany na Ż. S., w kwocie [...] zł miesięcznie, na okres od[...] . do[...] . 7. Dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego - wyprawka, przyznany na A. S., w kwocie [...] zł jednorazowo. 8. Dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego - wyprawka, przyznany na K. S., w kwocie [...] zł jednorazowo. 9. Dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego - wyprawka, przyznany na Ż. S., w kwocie [...] zł jednorazowo. Z uzasadnienia decyzji wynika, że organ uznał, iż wnioskodawczyni spełnia określone w ustawie przesłanki do przyznania wyżej wskazanych świadczeń. Decyzja ta doręczona została M. S. [...] r., a w dniu [...] r. do Burmistrza Gminy Miasta [...] wpłynęło odwołanie M. S. kwestionujące wyżej opisaną decyzję z powodu nie przyznania wskazanych świadczeń za[...] ., w którym strona podniosła, że nie z jej winy nie mogła przedłożyć w [...] . wyroku rozwodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] r. Nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 23 ust.1, 2 i 3 oraz art. 24 ust.2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych /Dz.U. Nr 228, poz. 2255 ze zm./, po rozpatrzeniu odwołania - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że wnioskodawczyni wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego złożyła w dniu [...] r. i wyjaśnił powołując się na art. 24 ust.2 ustawy o świadczeniach rodzinnych – że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca wpływu wniosku z prawidłowo wypełnionymi dokumentami do końca okresu zasiłkowego, Kolegium uznało zatem, że organ I instancji orzekł prawidłowo. W skardze od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. S. domagając się "ponownego przeanalizowania" Jej odwołań złożonych do Urzędu Miasta i Gminy w [...] podniosła, że nie zgadza się z decyzją ponieważ nie podnosi żadnej winy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z przepisu tego wynika, że sądy administracyjne rozpatrując skargi na ostateczne decyzje organów administracji publicznej nie stanowią "trzeciej instancji", to znaczy nie wydają merytorycznych rozstrzygnięć, co do istoty sprawy, a więc nie zastępują organów w orzekaniu co do praw lub obowiązków w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej, lecz jedynie kontrolują ostateczne decyzje tych organów badając czy odpowiadają one przepisom prawa materialnego oraz procedury administracyjnej. Należy wyjaśnić, że z mocy art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. /Dz.U. Nr 153, poz. 1276 ze zm. zwanej dalej P.p.s.a./, Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach przedmiotowych i podmiotowych danej sprawy nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. W rozpatrywanej sprawie zaistniała właśnie taka opisana w art. 134 § 2 Ppsa, sytuacja wyjścia poza granice skargi, zaskarżona decyzja jest bowiem dotknięta naruszeniem prawa skutkującym stwierdzeniu jej nieważności. Jak wynika to z przedstawionego na wstępie stanu faktycznego sprawy decyzja organu I instancji z dnia [...] r. doręczona została skarżącej w dniu [...] ., o czym świadczy data i podpis skarżącej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru pisma /k.12 akt administracyjnych /. Art. 129 § 2 kpa przewiduje, że odwołanie od decyzji organu I instancji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji doręczonej skarżącej w dniu [...] r. upłynął z dniem[...] . Po tej dacie wobec nie wniesienia w tym terminie odwołania, decyzja organu I instancji stała się decyzją ostateczną w rozumieniu art. 16 ust.1 kpa. Ostateczność decyzji oznacza w praktyce przede wszystkim to, że decyzja taka nie może zostać zakwestionowana za pomocą zwykłych środków zaskarżenia. Skarżąca wniosła odwołanie od decyzji organ I instancji, jak wynika to z prezentaty tego organu na odwołaniu – w dniu 28 czerwca 2004r., a więc po upływie terminu przewidzianego do wniesienia odwołania . W tym momencie decyzja organu I instancji była już decyzją ostateczną. Organ odwoławczy okoliczności tych nie dostrzegł i mimo, że sprawa została rozstrzygnięta decyzją ostateczną orzekł ponownie w tej samej sprawie, czym naruszając powagę rzeczy osądzonej /res iudicata/. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 kpa decyzja, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną jest dotknięta wadą nieważności. Dlatego należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 134 § 2 Ppsa orzec jak w sentencji.