II SA/Sz 94/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak,, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi B. Z. na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...] oddala skargę Rada Gminy , działając na podstawie art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (DzU Nr 15, poz. 19 ze zm.), podjęła w dniu [...] r. uchwałę Nr [...] w sprawie "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...]". B. Z., będąca właścicielką dwóch działek gruntu położonych na terenie gminy [...], działając stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia jej interesu prawnego, wniosła skargę na opisaną powyżej uchwałę. Skarżąca zarzuciła temu aktowi rażące naruszenie przepisu art. 10 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wskazując, że w Studium nie uwzględniono uwarunkowań wynikających w szczególności z dotychczasowego przeznaczenia gruntów (art. 10 ust. 1 pkt 1) oraz występowania terenów chronionych na podstawie przepisów odrębnych (art. 10 ust. 1 pkt 9). Z uwagi na powyższe uchybienia, które w ocenie strony stanowią przesłanki stwierdzenia nieważności, wniosła ona o uznanie zaskarżonej uchwały za niezgodną z prawem. W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła stan faktyczny sprawy, z którego wynika, iż w dotychczasowym planie zagospodarowania przestrzennego, należąca do niej działka nr [...], położona w obrębie [...], była oznaczona jako działka o przeznaczeniu "uprawy polowe" (RP). Działka ta wraz z działką o nr [...] wchodzi w skład prowadzonego przez skarżącą od wielu lat gospodarstwa rolnego i obecnie jest wykorzystywana rolniczo. Tymczasem Rada Gminy samowolnie (tj. bez udziału i wiedzy skarżącej) zmieniła przeznaczenie tych gruntów na strefę rozwoju funkcji osadniczych (M), nie respektując istniejącego stanu tych gruntów. Rada naruszyła przy tym przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, według których przeznaczenie gruntów klasy III na cele nierolnicze i nieleśne wymaga uzyskania zgody ministra rolnictwa. W odpowiedzi skargę Wójt gminy wniósł o jej odrzucenie, jako niespełniającej przesłanki określonej w art. 57 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie bowiem z art. 9 ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (DzU Nr 80, poz. 717 ze zm.), studium nie jest aktem prawa miejscowego, a tym samym nie wywołuje żadnych bezpośrednich skutków prawnych. Organ wskazał także, że przed podjęciem zaskarżonej uchwały Zarząd gminy Dolice w dniu [...] r. podał do publicznej wiadomości informację o przystąpieniu do sporządzenia Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy ("Głos Szczeciński" z 11 marca 1999 r.). W opublikowanym ogłoszeniu wskazano, iż zainteresowane osoby fizyczne mogły zgłaszać wnioski w przedmiotowej sprawie, jednakże B. Z. żadnego wniosku nie zgłosiła. Następnie, w toku rozprawy, pełnomocnik skarżącej podniósł, iż Sąd powinien pouczyć gminę, w jaki sposób ma wydawać zaświadczenia o przeznaczeniu gruntów w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem skarżącej, przeznaczenie gruntów powinno być określone w treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu. Obecny stan powoduje zaś, że gmina wydaje zaświadczenie, na podstawie którego gospodarstwo skarżącej nie ma charakteru gospodarstwa rolnego, a to komplikuje uzyskanie pomocy unijnej z funduszy celowych. Pełnomocnik skarżącej przyznał, iż gmina nie naruszyła jej interesu i działa w ramach władztwa planistycznego, ale wydawane zaświadczenia nie są zgodne ze stanem faktycznym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju przed sądami administracyjnymi (DzU Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Analizowana pod tym kątem skarga B. Z. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona uchwała odpowiada prawu. Na wstępie wskazać należy, że jak stanowi przepis art. 9 ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (DzU Nr 80, poz. 717 ze zm.), studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie jest aktem prawa miejscowego, a zatem nie wywołuje bezpośrednich skutków prawnych. Nie można jednakże na tej podstawie wywodzić - tak jak to uczynił organ w odpowiedzi na skargę - że wskazana okoliczność automatycznie przesądza o niedopuszczalności skargi na taki akt administracyjny. Plany miejscowe, ustalające przeznaczenie konkretnych terenów oraz warunki zabudowy i zagospodarowania, muszą być zgodne ze studium, stąd ustalenia studium znacząco, choć pośrednio oddziaływają na prawa i obowiązki podmiotów zewnętrznych wobec administracji, a przede wszystkim użytkowników przestrzeni oraz właścicieli i władających nieruchomościami. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie przewiduje wprawdzie skargi indywidualnej na ustalenia projektu studium, nie wyklucza to jednak możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwalone studium w trybie art. 101 ust. 1 ustawy i samorządzie gminnym. Zgodnie z tym przepisem, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W rozpatrywanej sprawie, skarżąca działając na podstawie przywołanego powyżej art. 101 ust. 1, wniosła skargę do sądu administracyjnego. Skarga ta jednak nie może zostać uwzględniona, gdyż skarżąca nie wykazała swojej legitymacji skargowej, tj. nie wykazała, aby jej interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone zaskarżoną uchwałą. W toku rozprawy pełnomocnik skarżącej jednoznacznie stwierdził bowiem, iż "Gmina nie naruszyła naszego interesu i działa w ramach władztwa planistycznego", i wskazał, że celem działania skarżącej jest pozyskanie od właściwego organu administracji zaświadczenia, potwierdzającego faktyczny sposób użytkowania posiadanych przez nią działek (ich rolny charakter). Kwestie związane z uzyskaniem przez skarżącą stosownego zaświadczenia nie mogą stanowić przedmiotu rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Natomiast swoich roszczeń w tym zakresie skarżąca może dochodzić w trybie określonym w przepisach Działu VII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. DzU z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). W tym stanie sprawy, uznając legalność zaskarżonej uchwały, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DzU Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł o oddaleniu skargi.