II SA/Sz 940/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Iwona Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 27 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. M. i A. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z Ich skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem postanawia: zwolnić skarżących od kosztów sądowych i ustanowić adwokata W dniu [...]r. G. M. oraz A. M. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] r. Nr[...], o odmowie wydania decyzji nakładającej na inwestora – E. J. obowiązek doprowadzenia wykonanych robót, polegających na remoncie lokalu mieszkalnego nr [...] na poddaszu w budynku mieszkalnym, położonym w G., przy ul. W. na terenie działki nr [...], obręb geodezyjny nr [...] miasta G., do stanu zgodnego z prawem. W dniu [...]r. G. M. oraz A. M. złożyli na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym ustanowienie adwokata oraz zwolnienie od kosztów sądowych, których wysokość w rozpatrywanej sprawie została ustalona na kwotę [...] złotych. W uzasadnieniu złożonego wniosku skarżący wskazali, że są osobami schorowanymi. Podkreślili swoją trudną sytuację finansową, przy uzyskiwanych miesięcznych dochodach z tytułu świadczeń emerytalnych i rentowych w łącznej wysokości [...] zł netto. Powyższa kwota, przy jednoczesnym obciążeniu wynikającym z zaciągniętych kredytów bankowych oraz wydatków ponoszonych na media i eksploatację lokalu, tj.: opał, ubezpieczenia, opłaty radiowo-telewizyjne, prąd, gaz itp., nie pozwala skarżącym ponieść kosztów profesjonalnego obrońcy. Skarżący podnieśli również, iż z uwagi że stroną przeciwną jest organ państwowy, zwracają się o zwolnienie z kosztów sądowych oraz przyznanie z urzędu pomocy prawnej. Sprawa samowoli budowlanej, prowadzona przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. od dnia [...]r., ze względu na jej przewlekłość, pochłania bowiem znaczą część zasobów pieniężnych skarżących. W zakresie oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wskazali, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. W zakresie posiadanych nieruchomości wykazali mieszkanie o pow. [...] m2. Skarżący zaznaczyli również, że nie posiadają zasobów pieniężnych, jak również jakichkolwiek innych przedmiotów wartościowych powyżej wartości [...] Euro. W zakresie uzyskiwanych dochodów zaznaczyli kwotę [...] zł netto miesięcznie, z tytułu emerytury uzyskiwanej przez G. M. oraz kwotę [...] zł netto miesięcznie, z tytułu renty uzyskiwanej przez A. M.. W związku ze złożonym z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny, pismem z dnia [...]r., wezwał skarżących do przedłożenia, w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy: - dowodów potwierdzających wysokość uzyskiwanych przez skarżących emerytury i renty za okres ostatnich trzech miesięcy; - dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie mieszkania za okres ostatnich trzech miesięcy; - wskazania wysokości oraz przeznaczenia zaciągniętych kredytów i pożyczek; - wyciągów z rachunków bankowych każdego ze skarżących za okres ostatnich trzech miesięcy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w piśmie z dnia [...]r. G. M. oraz A. M. wyjaśnili, że wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych związany jest z koniecznością spłaty obciążeń bankowych w kwocie [...] zł. miesięcznie. Powyższe kredyty zobowiązani byli oni zaciągnąć z uwagi na wyniszczającą ich i toczącą się prawie 8 lat - od 15 grudnia 2003 r. r. sprawę samowoli budowlanej inwestorski – E. J. Skarżący zmuszeni byli bowiem ponosić koszty procesowe związane z niniejszym postępowaniem, w tym koszty sądowe, odwołań oraz biegłych. Ponadto została na nich nałożona grzywna w wysokości [...] zł za zniszczony ponad dachem komin, który w wyniku samowoli budowlanej się zapadał. Grzywna została cofnięta, lecz skarżący czekają na potwierdzenie tej informacji z Urzędu Skarbowego. G. M. i A. M. podkreślili również, że są osobami bez przygotowania prawnego, co utrudnia im występowanie przed sądem i to w sytuacji tak przewlekłego konfliktu, w którym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. usiłuje, , zdaniem skarżących, przerzucić na nich koszty naprawy budynku związane z uszkodzeniami spowodowanymi wskazaną samowolą budowlaną. Skarżący dodali także, że są osobami w podeszłym wieku i schorowanymi. Oprócz tego mają oni pod opieką [...] matkę i jej schorowanego męża, zamieszkujących w S.do których zmuszeni są często dojeżdżać, celem sprawowania opieki. W kwestii wydatków skarżący podnieśli, że ponosić muszą koszty eksploatacji własnościowego, bezczynszowego lokalu o pow. [...] m2, tj. opłaty za prąd, ogrzewanie lokalu i podgrzewania wody, telefon oraz opłaty radiowo-telewizyjne. Zmuszeni są także do zakupu opału i butli gazowych, finansowania wywozu śmieci, uiszczania opłat z tytułu podatku od nieruchomości, ubezpieczeń majątkowych i osobistych, a także ponoszenia wydatków na żywność, leki, środki higieny osobistej, środki czystości oraz na bieżące naprawy budynku. Do ww. pisma skarżący załączyli decyzje w przedmiocie uzyskiwanej renty i emerytury, wyciągi bankowe oraz rachunki opłat na ubezpieczenie oraz z tytułu dostaw mediów. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Postępowanie przed sądem administracyjnym toczy się według przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej zwanej "ustawą"). W zakresie analizy podstaw prawnych instytucji prawa pomocy podkreślenia wymaga, iż w myśl art. 245 § 1-3 oraz art. 246 § 1 ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Po przeanalizowaniu sytuacji majątkowej oraz rodzinnej skarżących, biorąc pod uwagę okoliczności wskazane we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w piśmie z dnia [...] r., znajdujące potwierdzenie w dokumentacji przedłożonej przez skarżących na wezwanie Sądu uznać należy, iż skarżący nie są w stanie bez uszczerbku w wydatkach niezbędnych dla ich wspólnego utrzymania, ponieść kosztów sądowych oraz kosztów wynagrodzenia i wydatków profesjonalnego pełnomocnika. W związku z powyższym, w ocenie Sądu, wniosek skarżących zasługuje na uwzględnienie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec, jak w sentencji.