II SA/Sz 942/04
WyrokWSA w Szczecinie2005-04-13
Skład orzekający: Henryk Dolecki, Danuta Strzelecka - Kuligowska, Arkadiusz Windak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozbawieniu uprawnień kombatanckich przysługujących wdowie po kombatancie, który był zatrudniony w strukturach służb represyjnych, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Uprawnienia kombatanckie oraz pochodne uprawnienia wdów po kombatantach nie przysługują osobom, które były zatrudnione lub pełniły służbę w strukturach służb represyjnych wymienionych w art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy o kombatantach. Pozbawienie uprawnień kombatanckich kombatanta skutkuje również pozbawieniem uprawnień wdowy po nim. Skarga na decyzję pozbawiającą tych uprawnień jest niezasadna.Stan faktyczny
G. L. zaskarżyła decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o pozbawieniu jej uprawnień wdowy po kombatancie J. L., który nabył uprawnienia kombatanckie z tytułu służby w armiach sojuszniczych oraz walki o utrwalanie władzy ludowej. Organ ustalił, że J. L. w latach był zatrudniony w strukturach Informacji, które są służbą represyjną, co skutkowało pozbawieniem uprawnień kombatanckich i pochodnych uprawnień wdowy.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę G. L. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o pozbawieniu uprawnień kombatanckich przysługujących wdowie po kombatancie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki /spr./ Sędziowie Sędzia NSA Danuta Strzelecka - Kuligowska Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Płocharska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi G. L. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich przysługującym wdowie o d d a l a skargę
Decyzją z dnia [...] r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów
i Osób Represjonowanych działając na podstawie art. 127 § 3 pkt 1 w zw. z art.138 § 1 pkt.1 kpa oraz art. 20 ust. 3 w zw. z art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a i z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.) – po rozpoznaniu wniosku G. L. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] .
o pozbawieniu uprawnień przysługujących wdowie po kombatancie.
W uzasadnieniu decyzji podano, że Kierownik Urzędu rozpatrując ponownie sprawę ustalił, iż G. L. uzyskała w [...] uprawnienia przysługujące wdowie po kombatancie J. L., który uprawnienia te posiadał z tytułu służby w armiach [...] od [...] r. do [...] r. oraz z tytułu walki
o utrwalanie władzy ludowej od [...] r. do [...] r. Z informacji o przebiegu służby wojskowej nadesłanej w piśmie z dnia [...] r. przez Centralne Archiwum [...] wynika, że J. L. w latach – [...] pełnił służbę
w Informacji [...] .
Zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które w latach [...] były zatrudnione, pełniły służbę lub funkcję i były zatrudnione w strukturach Urzędów[...] , Służby [...] i Informacji [...] j, a także nadzorujących je komórkach jednostek zwierzchnich związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej .
Jak stwierdził Sąd Najwyższy w uchwale z dnia [...] uprawnienia wdów po kombatantach nie maja charakteru pierwotnego. Są to uprawnienia pochodne, a więc od istnienia uprawnień pierwotnych (uprawnień kombatanckich) i braku przesłanek do pozbawienia tychże uprawnień zależy istnienie uprawnień pochodnych (uprawnień przysługujących wdowie po kombatancie). Należy więc uznać, że jeżeli kombatant byłby pozbawiony uprawnień kombatanckich to także istnieją, przesłanki do pozbawienia uprawnień przysługujących wdowie po kombatancie.
Od powyższej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w [...] wniosła G. L., zarzucając rażące naruszenie art. 25 ust. 2 pkt 1 lit.a w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit.a ustawy o kombatantach, przez błędną ich interpretację i zastosowanie oraz naruszenie art. 7 i 77 kpa. Skarżąca wskazała, że zmarły mąż J. L. uprawnienia kombatanckie nabył z tytułu służby w armiach [...] i utrwalania władzy ludowej. Zdaniem skarżącej ustawa z dnia[...] . o kombatantach (...) wyłącza z kręgu kombatantów osoby, którym w nowych warunkach ustrojowych nie zostają przypisane szczególne zasługi dla Polski. Ustawodawca w art. 25 ust. 1 cyt. ustawy sformułował zasadę zachowania uprawnień uzyskanych na podstawie przepisów dotychczasowych w poprzednim stanie prawnym. Wyjątkiem jest utrata uprawnień z mocy prawa tj. art. 25 ust. 2. Zdaniem skarżącej skoro jej mąż posiadał uprawnienia kombatanckie z dwóch tytułów uzasadnia to w pełni zachowanie przez nią uprawnień
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/
Mając na uwadze zakres kompetencji Sądu oraz ustalony stan faktyczny i prawny należało uznać, że skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które w latach [...] były zatrudnione, pełniły służbę lub funkcję i były zatrudnione w strukturach Urzędów[...] , Służby [...] i Informacji[..] , a także nadzorujących je komórkach jednostek zwierzchnich związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej .
Mąż skarżącej nabył uprawnienia kombatanckie z dwóch tytułów,
a mianowicie z tytułu służby w armiach sojuszniczych od [...] . oraz z tytułu walki o utrwalanie władzy ludowej od [...] .
Z dokumentów dotyczących przebiegu jego służby [...] przedstawionych przez Centralne Archiwum [...] wynika, że J. L. w latach [...] pełnił służbę w Informacji [...] .
Z powołanych wyżej przepisów jednoznacznie wynika, że wymienionym
w nich osobom, jak również wdowom po nich, nie przysługują uprawnienia kombatanckich z żadnego tytułu.
W sprawie nie ma też zastosowania przepis art. 21 ust. 3 ustawy
o kombatantach, który stanowi, że nie tracą uprawnień osoby, które przedłożą dowody, że do wymienionych służb i organów zostały skierowane przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje były zwerbowane w celu udzielenia im pomocy. Skarżąca w piśmie z dnia [...] . (zawiadomienie o wszczęciu postępowania) została wezwana do przedstawienia wszelkich wiarygodnych wyjaśnień i dokumentów, ale żadnych dowodów na wskazane okoliczności nie przestawiła.
W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak
w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło