II SA/Sz 944/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Protokolant Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 listopada 2012 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Burmistrz wezwał M. B. do zwrotu świadczeń nienależnie pobranych, w okresie od [...] r. w łącznej wysokości [...] zł w formie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, który pobierany był na K. B. w kwocie [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami, naliczonymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu kiedy stały się świadczeniem nienależnie pobranym tj. [...] r. do dnia wydania decyzji tj. [...] r. w kwocie [...] zł. W dniu [...] r. (data nadania [...] r.) do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynęło pismo zatytułowane "odwołanie", w którym M. B. wniosła o "sprawdzenie wszystkich dokumentów związanych z aktami i decyzjami związanymi z pieniążkami branymi za matka samo wychowująca dziecko". Jednocześnie M. B. oświadczyła: "wiem, że dokumenty były przekazane bardzo proszę o dokładne sprawdzenie tej sprawy". Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 § 2 oraz art. 57 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071) Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że odwołanie złożone przez M. B. wniesione zostało z uchybieniem terminu przewidzianego do jego złożenia. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy wskazał, że zaskarżona decyzja została doręczona stronie w dniu [...] r. i zawierała prawidłowe pouczenie o terminie do wniesienia odwołania. Jednocześnie organ przytoczył treść art. 129 § 2 K.p.a. zgodnie z którym odwołanie od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Zdaniem Kolegium w niniejszej sprawie ostatnim dniem terminu do wniesienia odwołania był dzień [...] r., z kolei odwołanie zostało wniesione w dniu [...] r. (data stempla pocztowego). Nie zgadzając się z przedmiotowym postanowieniem M. B. złożyła na nie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżąca wskazała, że zawsze starała się składać odwołania w terminie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie oraz podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) zwanej dalej ustawą "P.p.s.a." – sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy w rozumieniu powołanego artykułu wskazać należy prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji/postanowienia. Można przyjąć, że w tej kategorii podstawy uchylenia aktu mieści się brak należytej staranności wykazany przez organ administracji publicznej w prowadzeniu sprawy, a wyrażający się w rozstrzyganiu o niej bez pełnej znajomości stanu faktycznego oraz materiału dowodowego występującego w sprawie (por. T. Woś, w: T. Woś red., Postępowanie sądowoadministracyjne Warszawa 2004, s. 240-241). W myśl art. 129 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej "K.p.a." – odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Stosownie do art. 128 odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia, wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Zasadniczym zatem elementem świadczącym o zakwalifikowaniu pisma strony, jako odwołania, jest jej niezadowolenie z decyzji i elementem przesądzającym o takiej kwalifikacji jest jego treść. Obowiązkiem organów administracji jest podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 K.p.a.). Jednocześnie stosownie do art. 8 K.p.a. organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Treść powołanych przepisów wskazuje na nałożony na organy administracji obowiązek dokładnego wyjaśnienia treści żądania strony. W ocenie Sądu analiza treści pisma M. B. z daty wpływu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego– [...] r. nie zawiera przejawu jej niezadowolenia z powodu wydania decyzji Burmistrza z dnia [...] r. Nr [...] nawet nie wskazuje tej decyzji. Jednocześnie z treści pisma wynika, że M. B. wnosi o sprawdzenie dokumentów związanych z aktami i decyzjami, zatem brak jest precyzyjnego wskazania konkretnej decyzji. Tymczasem Kolegium w niniejszej sprawie uznało jedną z decyzji za zaskarżoną. W takiej sytuacji, gdy charakter pisma budzi wątpliwości obowiązkiem organu jest wyjaśnienie rzeczywistej woli strony. W tym miejscu należy zwrócić uwagę na pogląd wyrażony w orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie z którym nie można jednak przyjąć, że jeżeli żądanie jest zredagowane niezręcznie i mało zrozumiale, to organ administracji publicznej jest uprawniony do sprecyzowania treści żądania. Jest to niedopuszczalne chociażby dlatego, że mogłoby to doprowadzić do niedopuszczalnej zmiany żądania, wbrew intencji wnoszącego podanie (por. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2002 r., I SA 2188/00, niepubl.). Wobec powyższego obowiązkiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego było przeprowadzenie stosownego postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie, czy zamiarem M. B. jest złożenie odwołania od decyzji Burmistrza z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu świadczeń nienależnie pobranych. Brak powyższych ustaleń, w sytuacji niejednoznacznej treści pisma M. B. z daty wpływu do organu [...] r. stanowi o naruszeniu przez Kolegium art. 7 oraz art. 8 K.p.a., które to naruszenie, zdaniem Sądu, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno wyjaśnić rzeczywisty cel złożenia przez skarżącą powyższego pisma i w zależności od przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego w tym zakresie oraz jego wyników należy wydać odpowiednie rozstrzygnięcie. W tym stanie rzeczy należało orzec, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy P.p.s.a., jak w sentencji wyroku.