II SA/Sz 945/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.) Asesor WSA Joanna Wojciechowska Protokolant Beata Radomska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2006r. sprawy ze skargi B. i M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej o d d a l a skargę Decyzją z dnia [...] Starosta , działając w oparciu o przepis art. 5, art. 4 pkt 13, art. 11 ust. 1 oraz art. 12 ust. 1-4, 6-8, 13, 14, art. 12 a pkt 1, art. 28 ust. 2 i art. 30 ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 z późn. zm.) orzekł o wyłączeniu z produkcji rolniczej gruntu rolnego klasy [...] o powierzchni [...] ha, stanowiącego działkę o numerze [...], położoną w obrębie [...], gminie [...], przeznaczoną w planie zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] pod budownictwo mieszkaniowe. Z uwagi na wskazane przeznaczenie, Starosta, stosownie do przepisu art. 12a pkt 1 ustawy, zwolnił z obowiązku naliczenia należności i opłat rocznych powierzchnię [...]m2, naliczając należność z tytułu trwałego wyłączenia z produkcji rolnej pozostałej części użytku rolnego klasy [...] o powierzchni [...]m2, stanowiącą równowartość [...] ton ziarna żyta, co przy obowiązującej cenie jednej tony żyta równej [...] zł, dało kwotę w wysokości [...]zł. Następnie, zgodnie z nakazem przepisu art. 28 ust. 2 ustawy, organ podwyższył należność o [...]%, uzyskując kwotę [...]zł, którą pomniejszył o wartość gruntu ustaloną według cen rynkowych równą [...]zł. Ostatecznie w wyniku powyższych działań ustalona została należność z tytułu wyłączeniu użytków rolnych z produkcji rolniczej na kwotę [...] zł. Jednocześnie organ I instancji ustalił w zaskarżonej decyzji opłatę roczną za użytki rolne wyłączone z produkcji w wysokości [...]% ustalonej należności, tj. równowartości [...] ton ziarna żyta, obciążając stronę, stosownie do przepisu art. 4 pkt 13 ustawy, obowiązkiem jej uiszczania przez okres [...] lat, począwszy od [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przedstawił zasady i sposób wyliczenia orzeczonych ciężarów, przywołując obowiązujące w tym względzie przepisy ustawy z dnia 3 maja 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Od powyższej decyzji odwołali się B. i M. G. – właściciele przedmiotowej nieruchomości- stawiając zarzut niezgodności ustaleń faktycznych z rzeczywistym stanem rzeczy, potwierdzonym dokumentem z geodezyjnego pomiaru powykonawczego z dnia [...], z którego wynika, iż powierzchnia rozważanej działki równa [...]ha jest fizycznie nadal uprawianym areałem rolnym. Bezpodstawnym jest, zatem uznanie tej powierzchni za wyłączoną z produkcji rolnej i naliczenie podwyższonej opłaty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzja z dnia [...] numer [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej pomniejszenia ustalonej należności z tytułu trwałego wyłączenia gruntu rolnego z produkcji rolniczej o wartość gruntu, tj. w części określonej w punkcie 1, podpunkcie 1.3 zaskarżonej decyzji i orzekło o obowiązku zapłaty należności w wysokości ustalonej w punkcie 1, podpunkcie 1.2 zaskarżonej decyzji, tj. w wysokości [...] zł, utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji w pozostałym zakresie. Kolegium podniosło, iż stosownie do przepisu art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2004r. Nr 121, poz. 1266 z późn. zm.) gruntami rolnymi, w rozumieniu ustawy, są grunty określone w ewidencji gruntów jako użytki rolne. Zgodnie z wypisem z rejestru gruntów z dnia [...] przedmiotowa działka oznaczona jest symbolem B, w całej swej powierzchni. Zapis w ewidencji zaktualizowany został na podstawie dokumentacji geodezyjnej powykonawczej, w szczególności wykazu zmian danych ewidencyjnych z dnia [...], zgodnie z którym po stronie "stan dotychczasowy" uwidoczniony jest zapis: rodzaj użytku R, klasa [...], w całej powierzchni działki równej [...]ha; po stronie zaś "stan nowy" uwidoczniony jest zapis: rodzaj użytku B, powierzchnia [...] ha. Stosownie do przywołanej wyżej definicji gruntu rolnego, wystarczającym dla określenia rodzaju użytku, jest ustalenie oznaczenia użytku w ewidencji gruntów. Przedłożone w sprawie dokumenty potwierdzają stan rzeczy ustalony przez organ I instancji. Dla wyjaśnienia wątpliwości strony skarżącej, wskazać należy, iż dokumenty, które przywołuje, jako podstawę swych twierdzeń, tj. geodezyjny pomiar powykonawczy z dnia [...], zaewidencjonowany pod nr [...], rozdzielający przedmiotową nieruchomość na część budowlaną i część rolną o powierzchni [...]ha, nie stanowi wiarygodnego dowodu w sprawie. Z wyjaśnień Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej z dnia [...] wynika, iż pierwotny pomiar powykonawczy, na który powołuje się strona, został następnie skorygowany, z uwzględnieniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Tak sprostowany przebieg zakresu użytków został uwidoczniony w operacie z pomiaru powykonawczego [...] i przyjęty do zasobu pod numerem [...]. Ten operat stanowił podstawę zapisów w ewidencji gruntów i budynków. Bez znaczenia, dla ustalenia oznaczenia nieruchomości, według cech ujawnionych w ewidencji gruntów, pozostaje w niniejszym postępowaniu ewentualna nieścisłość w dokumentach stanowiących podstawę wpisu do ewidencji gruntów i budynków. Ta nieścisłość mogłaby stanowić podstawę do wszczęcia postępowania o zmianę zapisów we wspomnianej ewidencji. Dopóty jednak takie dane w ewidencji są uwidocznione, organ orzekający w postępowaniu, ma obowiązek uwzględnić te dane, zgodnie ze wskazanym na wstępie określeniem ustawowym gruntu rolnego. Stosownie do treści przepisu art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych:" Wyłączenie z produkcji użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego i organicznego, zaliczonych do klas l, II, III, lila, Iilb, oraz użytków rolnych klas IV, IVa, IVb V i VI wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego, a także gruntów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2-10, oraz gruntów leśnych, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie. W decyzji określa się obowiązki związane z wyłączeniem." Osoba, która uzyskała zezwolenie na wyłączenie z produkcji, jest obowiązana do uiszczenia należności i opłat rocznych, a obowiązek taki powstaje od dnia faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji (art. 12 ust. 1 ustawy). Z zestawienia powyższych przepisów wprost wynika, iż wyłączenie gruntów rolnych, szczegółowo określonych w art. 1 ust. 1 ustawy, może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie, które to decyzje nakładają jednocześnie na osoby uzyskujące zezwolenie określone ciężary finansowe (należności i opłaty roczne). Zacytowany przepis art. 12 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie stanowi bezpośredniej podstawy do orzekania o obowiązku uiszczenia stosownych należności, jak też opłat rocznych w stosunku do osób, które nie uzyskały formalnego zezwolenia na wyłączenie, a więc, w stosunku, do których decyzja taka nie została wydana. Podstawą prawną ustalenia obowiązków związanych z wyłączeniem gruntów z produkcji rolnej, w sytuacji braku decyzji właściwego organu, przy przeznaczeniu nieruchomości na cele nierolnicze w planie zagospodarowania przestrzennego, jest przepis art. 28 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, który stanowi, że: " W razie stwierdzenia, że grunty przeznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele nierolnicze lub nieleśne zostały wyłączone z produkcji bez decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 i 2, decyzję taką wydaje się z urzędu, podwyższając jednocześnie wysokość należności o 10%." Konsekwencją wydania decyzji z art. 11 ust. 1 ustawy, zezwalającej na wyłączenie z produkcji rolnej użytków rolnych, jest nałożenie obowiązków wynikających z art. 12 ust. 1 ustawy. Ostatnio wskazany przepis będzie też miał zastosowanie; do decyzji wydanej z mocy art. 28 ust. 2 ustawy w aspekcie obowiązków obciążających stronę, do którego odsyła sformułowanie "decyzję taką", a wiec odpowiadającą wymogom art. 11 ust. 1 w związku z art. 12 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Decyzja wydana na podstawie art. 28 ust. 2 rozważanej ustawy zawiera jednakże dodatkowy element, a mianowicie sankcję za "samowolne" wyłączenie gruntów przeznaczonych na cele nierolnicze w planie zagospodarowania przestrzennego, w postaci podwyższenia wysokości należności o 10 %. Tak zwiększona należność stanowi karę za wyłączenie gruntów z produkcji rolnej bez formalnego zezwolenia. Wyraźnego podkreślenia wymaga zasada wynikająca z przepisów art. 28 ust. 1 w związku z art. 12 ust. 1 ustawy o wyłączeniu z gruntów produkcji rolniczej, a mianowicie przy ustalaniu należności w sytuacji wyczerpującej przesłanki art. 28 ust. 2 ustawy, nie ma podstaw prawnych do zmniejszania należności o wartość gruntu. Zasada wynikająca z art. 12 ust. 6 ustawy nie ma tutaj zastosowania. Wynika to zarówno z brzmienia art. 28 ust. 2 ustawy, jak też z definicji "należności" ustalonej przepisem art. 4 pkt 12 ustawy. Przepis art. 28 ust. 2, w swej regulacji, nie odsyła do przepisu art. 12 ust. 6, a jedynie do przepisu art. 11 ust. 1 i 2, zaś art. 11 ust. 1, w zakresie mającym zastosowanie w niniejszej sprawie, do przepisu art. 12 ust. 1 ustawy. Należnością w rozumieniu ustawy jest jednorazowa opłata z tytułu trwałego wyłączenia gruntów z produkcji. Przepis art. 12 ust. 6 ustawy umożliwia weryfikację należności, w razie orzekania na podstawie art. 12. Takiej ewentualności nie przewiduje art. 28 ust. 2 ustawy, stanowiąc o obowiązku podwyższenia należności o 10%. Jest to odmienność obydwu przedstawionych regulacji, z których ta ostatnia ma charakter sankcji ustawowo określonej, za nieformalne wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej. Zmniejszenie wysokości należności, przy zastosowaniu reguły wynikającej z art. 12 ust. 6 ustawy, w stanie faktycznym, dla którego podstawą orzekania jest przepis art. 28 ust. 2 ustawy, stanowi jego rażące naruszenie i uzasadnia, zdaniem Kolegium, podjęcie rozstrzygnięcia z pogorszeniem sytuacji strony odwołującej się, zgodnie z przyzwoleniem przepisu art. 139 Kpa. Wywodząc z powyższego uprawnienie do orzeczenia w uchylonym zakresie, Kolegium ustaliło na nowo należność, w wysokości, jak w sentencji rozstrzygnięcia. Za podstawę ustalenia należności Kolegium przyjęło równowartość 6,44 ton ziarna żyta ([...] m2 powierzchni wyłączonej pomnożone przez [...]t równa się [...] ton żyta), co stanowi wartość [...]zł ([...] pomnożone przez [...]zł- równowartość ]t ziarna żyta), przy przyjęciu średniej ceny żyta [...]zł za kwintal, zgodnie z komunikatem Głównego Urzędu Statystycznego za [...], którą to następnie podwyższono o stanowiące ową sankcję 10 %, uzyskując w efekcie dokonanych ustaleń wartość należności równą [...]zł. Do określenia opłat rocznych przyjęto powyżej ustaloną należność, ustalając opłaty w wysokości 10% należności wyrażonej w tonach ziarna żyta, tj. równowartości [...] q ziarna żyta (10% z[...]t ziarna żyta równa się [...]q żyta). Stosownie do przepisu art. 12 ust. 8 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych równowartość tony ziarna żyta ustala się w wysokości stosowanej do wymierzania podatku rolnego, ogłaszanej przez Główny Urząd Statystyczny. Zgodnie z przepisem art. 6 ust. 1 in fine ustawy z dnia 15 listopada 1 984r. o podatku rolnym (Dz. U. z 1993, Nr 94, poz. 431 ze zm) do obliczenia podatku rolnego uwzględnia się średnią cenę skupu żyta za trzy pierwsze kwartały roku poprzedzającego rok podatkowy. Z akt sprawy wynika, iż przedmiotowa nieruchomość nabyta została w dniu [...], z przeznaczeniem na budowę domu jednorodzinnego (akt notarialny Rep. A nr [...]). Ustalenia planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy , zatwierdzonego uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy nr [...] z dnia [...], który utracił moc obowiązującą w dniu [...], zakładały dla działki nr [...] położonej w obszarze istniejącego mieszkalnictwa jednorodzinnego, jego utrzymanie i rewaloryzację zabudowy. Decyzją z dnia [...], znak: [...] o ustaleniu warunków zabudowy Burmistrz Miasta i Gminy ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie domu jednorodzinnego na przedmiotowej działce. Zgodnie z decyzją nr [...] z dnia [...], znak: [...], wydaną z upoważnienia Starosty, zatwierdzającą projekt budowlany i wydającą pozwolenie na budowę, obszar oddziaływania obiektu obejmuje nieruchomość oznaczoną działką nr [...]. Prace przy obiekcie rozpoczęto, według zapisu dziennika budowy w dniu [...], a zakończono w dniu [...]. Ten zatem moment winien być uznany za dzień faktycznego wyłączenia gruntu rolnego z produkcji rolniczej. Powyższa decyzja została zaskarżona przez B. i M. G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Skarżący podtrzymali swoje stanowisko zawarte w odwołaniu, iż działka o powierzchni [...] ha jest faktycznie nadal areałem rolnym – warzywny ogródek przydomowy .Skarżący nie godzą się na powoływanie się przez organy na skorygowany pomiar powykonawczy, dokonany bez ich wiedzy i niezgodny ze stanem faktycznym na podstawie którego zaktualizowano zapis w ewidencji gruntów. Nie godzą się również z zarzutem samowolnego dokonania gruntów na cele nie rolnicze, gdyż wszystkie dokumenty tworzone były przez urzędników działających z upoważnienia starosty. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Kolegium podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, zaś ustosunkowując się do zarzutu braku podstaw do zastosowania trybu odpowiedzialności za wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej bez wymaganej decyzji zezwalającej na wyłączenie podniosło, iż jakkolwiek ten wątek sprawy nie był przedmiotem odwołania, Kolegium uzasadniło w motywach zaskarżonej decyzji zasadność zastosowania trybu przewidzianego przepisem art.28 ust.2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Ustalenie w planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczenia innego aniżeli rolnicze lub leśne gruntów posiadających dotychczas taki status, obliguje nabywcę gruntu do uzyskania zezwolenia właściwego organu na wyłączenie tych gruntów z produkcji rolniczej, przed podjęciem zagospodarowania działki w sposób inny aniżeli rolniczy czy leśny, aczkolwiek zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Nie niweczy takiego obowiązku przywoływany przez stronę fakt dokonania zakupu przedmiotowej działki jako budowlanej, o ile wcześniej nie uzyskano omawianej zgody na wyłączenie. Podjęcie realizacji inwestycji innej, aniżeli mieszcząca się w ramach rolniczego wykorzystania gruntów posiadających dotychczas taki charakter wymaga uprzedniego uzyskania zezwolenia na wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje. Zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz.1269 z późn.zm. ) Sąd właściwy jest do kontroli decyzji administracyjnych tylko w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Tak więc uchylenie decyzji administracyjnych przez Sąd następuje w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd rozpoznając skargę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi –Dz.U.Nr 153, poz.1270 z późn.zm. ). Zgodnie z art.4 pkt 11 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych ( Dz.U. z 2004 r. Nr 121, poz.1266 z późn.zm. ) przez wyłączenie gruntów z produkcji - rozumie się rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowanie gruntów. Gruntami rolnymi są zaś między innymi grunty określone w ewidencji gruntów jako użytki rolne ( art.2 ust.1 pkt 1 ww ustawy ). Wyłączenie z produkcji użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego i organicznego, zaliczonych do klas I, II, III, IIIa, IIIb, oraz użytków rolnych klas IV, IVa, IVb, V i VI wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne - może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie, zaś wydanie takich decyzji, następuje przed uzyskaniem pozwolenia na budowę (art.11 ust.1 i 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych). Faktem niekwestionowanym w niniejszej sprawie jest, iż zgodnie z wypisem z rejestru gruntów sporządzonym w dniu [...], będąca własnością B. i M. G. działka numer [...] w obrębie ewidencyjnym w [...], o powierzchni [...] ha, jest użytkiem rolnym klasy IIIb. Skarżący pozwolenie na budowę budynku jednorodzinnego z garażem na przedmiotowej działce uzyskali [...] ( decyzja Starosty numer [...] ). Do momentu uzyskania tego pozwolenia na budowę nie została wydana decyzja o wyłączeniu gruntów rolnych z produkcji rolniczej, a nawet skarżący nie złożyli wniosku o takie wyłączenie, natomiast z wypisu z rejestru gruntów sporządzonego w dniu [...] wynika, iż aktualnie działka nr [...] w [...], o powierzchni [...] ha, jest oznaczona symbolem B ( budowlana ). Na przedmiotowej działce w dniu [...]. rozpoczęto, a w dniu [...] zakończono budowę domu jednorodzinnego z garażem. W tej sytuacji prawidłowo organy uznały, iż wyłączenie gruntu rolnego z produkcji rolniczej nastąpiło niezgodnie z przepisami art.11 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych – zostały samowolnie wyłączone z produkcji – i prawidłowo zastosowały do osób, które dokonały faktycznego wyłączenia ( w tym przypadku właściciele działki ), art.28 ust.2 ww. ustawy, zgodnie z którym w razie stwierdzenia, że grunty przeznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele nierolnicze lub nieleśne zostały wyłączone z produkcji bez decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 i 2, decyzję taką wydaje się z urzędu, podwyższając jednocześnie wysokość należności o 10 %. Właściwie również organy zinterpretowały wyżej powołany przepis jako zawierający swoiste sankcje za wyłączenie gruntów rolnych bez uprzedniego uzyskania decyzji zezwalającej na takie wyłączenie i przyjęły, iż należność za wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolniczej ustala się, po zastosowaniu art.12a, w oparciu o art.12 ust.7 ww. ustawy. Brak natomiast jest podstaw do stosowania w tym przypadku art.12 ust.6 ( pomniejszenie należności o wartość gruntu ), który to przepis ma zastosowanie tylko wtedy, gdy decyzja wyłączająca grunty z produkcji wydawana jest w oparciu o art.11 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, na wniosek strony. Niniejszy skład orzekający podziela stanowisko organu odwoławczego, iż zmniejszenie wysokości należności, przy zastosowaniu art.12 ust.7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, w stanie faktycznym, dla którego podstawą orzekania jest przepis art.28 ust.2 ww. ustawy, stanowi jego rażące naruszenie. Rażące naruszenie prawa stanowi podstawę wyjątku od zakazu reformationis in peius ( zakaz działania na niekorzyść strony odwołującej się ) wynikającego z art.139 Kodeksu postępowania administracyjnego. W tym przypadku działanie organu odwoławczego było więc uzasadnione rażącym naruszeniem przez organ I instancji art.28 ust.2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych i dlatego też, należy uznać za dopuszczalne częściowe uchylenie decyzji organu I instancji i rozstrzygnięcie w tym zakresie na niekorzyść strony odwołującej się. Sąd nie znalazł także podstaw do uwzględnienia zarzutu skargi, iż część działki [...], o powierzchni [...] ha nadal nie jest wyłączona z produkcji rolniczej bowiem użytkowana jest jako ogródek przydomowy. Dla niniejszej sprawy wiążące są zapisy w ewidencji gruntów i dopiero zmiana tych zapisów ( na dzień rozpoznawania sprawy cała działka [...] została wyłączona z produkcji rolniczej ) może spowodować zmianę stanu faktycznego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia. Dodać także należy, że postępowanie o wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolniczej w trybie art.11 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych wszczynane jest na wniosek zainteresowanej osoby. Brak takiego wniosku powoduje niemożność wszczęcia postępowania. Pomimo więc, że ten sam organ, który był właściwym do wydania decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji rolniczej, wydawał skarżącym decyzję o pozwoleniu na budowę, nie mógł wszcząć wcześniej stosownego postępowania, a postępowanie z urzędu mógł prowadzić jedynie w oparciu o art.28 ust.2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. ) orzekł, jak w sentencji.