II SA/Sz 947/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący sędzia NSA Iwona Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2009 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku P. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego p o s t a n a w i a: I. odmówić zwolnienia z kosztów sądowych, II. ustanowić radcę prawnego Wyrokiem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę P. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...[ r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego. W dniu [...] r. skarżący złożył wniosek o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego. W urzędowym formularzu skarżący rozszerzył wniosek wskazując, że wnosi także o zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek skarżący oświadczył, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie ma żadnego majątku, a jego comiesięczny dochód wynosi [...] zł (renta ZUS [...] zł, opieka [...] zł, urząd [...] zł) z którego płaci alimenty w kwocie [...] zł. Zgodnie z art. 245 § 1, § 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Z przepisu tego wynika, że obowiązek poniesienia kosztów postępowania w sprawie jest niezbędną przesłanką do przyznania prawa pomocy w tym zakresie. Przedmiotem sprawy, w której został złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy, jest zasiłek stały z opieki społecznej. W tej sytuacji zastosowanie ma art. 239 pkt 1 lit. a powołanej wyżej ustawy, zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W tej sytuacji wniosek P. J. o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, gdyż skarżący został już zwolniony od tych kosztów z mocy prawa. Skoro zaś sam ustawodawca zdecydował, że sprawy z zakresu pomocy społecznej są zwolnione od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, to uznać trzeba, że z uwagi na ten właśnie przedmiot sprawy oraz wskazany przez skarżącego stan majątkowy, zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącemu prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego, co umożliwi P. J. dochodzenie jego praw w postępowaniu kasacyjnym. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 w zw. z art. 254 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić wniosek w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowić skarżącemu radcę prawnego.