II SA/Sz 948/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki /spr./ Sędziowie Asesor WSA Kazimierz Maczewski Sędzia WSA Maria Mysiak Protokolant Joanna Janczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2005r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej o d d a l a skargę Decyzją z dnia [...] r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, działając na podstawie art. 127 § 3 i 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 2 pkt 2 lit "a" , art. 4 ust.l, 2 i 4 i art. 5 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) po rozpoznaniu wniosku K. K. - utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że strona złożyła wniosek o przyznanie jej uprawnienia do świadczenia pieniężnego określonego w ustawie z dnia 31.05.1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przymusowej przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich. Kierownik Urzędu decyzją z dnia [...] r. przyznał stronie uprawnienie do tego świadczenia w maksymalnym wymiarze określonym w art. 3 ust. l ustawy. Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, podnosząc, iż organ administracji państwowej winien wydać decyzję o przyznaniu uprawnienia do świadczenia pieniężnego od dnia [...] r., tj. od momentu złożenia wniosku o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego. Zdaniem organu, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 powołanej ustawy uprawnienie do świadczenia przyznawane jest decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie wniosku zainteresowanej osoby, zaopiniowanego przez właściwe stowarzyszenie osób poszkodowanych i dokumentów oraz dowodów potwierdzających rodzaj i okres represji. Z kolei art. 5 ust. 1 i 2 tej ustawy stanowi, że świadczenie wypłaca właściwy organ emerytalno-rentowy, na wniosek osoby uprawnionej złożony w tymże organie wraz z decyzją stwierdzającą uprawnienie do tego świadczenia, Wypłata świadczenia następuje za okres nie dłuższy niż 3 miesiące kalendarzowe poprzedzające miesiąc zgłoszenia wniosku. Punktem odniesienia w tej sytuacji jest więc moment złożenia przez stronę do organu emerytalno - rentowego wniosku wraz z decyzją stwierdzającą nabycie uprawnienia do świadczenia pieniężnego, a nie data złożenia wniosku do Kierownika Urzędu o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego. Zauważyć należy ponadto, iż ustawa z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR, nie przewiduje przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego za okres wsteczny. Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] złożyła K. K. wnosząc o jej zmianę, ewentualnie uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżąca zarzuciła wadliwe określenie terminu powstania prawa do świadczenia z tytułu represji. Naruszono, jej zdaniem, art. 4 ust. 1 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 31.05.1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR, przez błędną ich interpretację i zastosowanie. W decyzji przyjęto, że wnioskodawczyni jest uprawniona do otrzymywania świadczenia za okres 3 m-cy wstecz od daty złożenia wniosku o wypłatę do ZUS, nie zaś od daty nabycia do niego prawa (art. 4 ust. 1 ustawy). We wniosku z dnia[...] . skarżąca wystąpiła o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do robót przymusowych w III Rzeszy. Wydane w sprawie decyzje negatywne spowodowały nie zawinioną przez skarżącą przewlekłość postępowania. Nietrafna decyzja Kierownika Urzędu z dnia[...] . o umorzeniu postępowania oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia[...] . w wyniku kontroli sądowej zostały uchylone wyrokiem z dnia[...] . SA/Sz [...] Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w[...] . Decyzją z dnia[...] . Kierownik Urzędu przyznał skarżącej prawo do świadczenia w oparciu o art. 2 pkt 2 cyt. ustawy w maksymalnym wymiarze. Organ emerytalno-rentowy ustalił wysokość świadczenia na kwotę [...] zł miesięcznie wypłacanej kwartalnie, przyjmując termin wypłaty za 1m-c wstecz, tj. [...] Skarżąca nie zgadza się z prezentowanym w zaskarżonej decyzji stanowiskiem organu gdyż, jak wynika z dyspozycji art. 4 ust. 1 cyt. ustawy Kierownik Urzędu z woli ustawodawcy ustanowiony został do rozpatrywania wniosków stron zainteresowanych z określeniem spełnienia przez stronę towarzyszących czynności formalnych prawnie warunkujących rozpatrzenie wniosku. Interpretacja powołanego przepisu prowadzi do wniosku, że termin nabycia przez wnioskodawczynię prawa do świadczenia winien biec, jeżeli nie od daty złożenia wniosku, to od daty wydania decyzji o przyznaniu świadczenia, z uwzględnieniem wstecznego 3 miesięcznego okresu. Ustawodawca w art. 5 ust. 1 cyt. ustawy określił organ emerytalno-rentowy jako wykonawcę decyzji wydanych przez właściwy organ. Zdaniem skarżącej, czynności dokonywane przez organ emerytalno-rentowy posiadają charakter wtórny i nie jest on związany terminem złożenia wniosku o wypłatę świadczenia, od którego wstecznie biegnie termin jej wypłaty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – Sąd sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje w przypadku istnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy. Analizując stan faktyczny i prawny sprawy należy stwierdzić, że skarga jest niezasadna. Zasadnie organ wskazał, że rozstrzygające znaczenie ma treść art. 4 i 5 ustawy z dnia ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.). W myśl art. 4 ust. 1 powołanej ustawy uprawnienie do świadczenia przyznawane jest na podstawie decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie wniosku osoby zainteresowanej, zaopiniowanego przez właściwe stowarzyszenie osób poszkodowanych i dokumentów oraz dowodów potwierdzających rodzaj i okres represji. Natomiast art. 5 ust. 1 i 2 ustawy stanowi, że świadczenie wypłaca właściwy organ emerytalno-rentowy, na wniosek osoby uprawnionej złożony do tego organu wraz z decyzją stwierdzającą uprawnienie do świadczenia, Wypłata świadczenia następuje za okres nie dłuższy niż 3 miesiące kalendarzowe poprzedzające miesiąc zgłoszenia wniosku. Tak więc istotna dla sprawy jest chwila złożenia przez zainteresowanego wniosku do organu emerytalno - rentowego wraz z decyzją stwierdzającą nabycie uprawnienia do świadczenia pieniężnego, a nie data złożenia wniosku do Kierownika Urzędu o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego. Trafnie też organ wskazał, że w ustawie z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym (...) nie przewidziano możliwości przyznania świadczenia pieniężnego za okres wsteczny. Należne stronie świadczenie określono na podstawie art. 3 pkt 1 powołanej ustawy, który stanowi, że świadczenie to przysługuje w wysokości 0,5% przeciętnego wynagrodzenia w kwartale kalendarzowym poprzedzającym termin ostatniej w 1995r. rewaloryzacji emerytur i rent, za każdy pełny miesiąc trwania pracy określonej w art. 2 ustawy, z tym jednak, że nie więcej niż 10% tego wynagrodzenia. Natomiast wypłata tego świadczenia została zrealizowana zgodnie z art. 5 ustawy, tj. na wniosek uprawnionej z załączoną decyzją stwierdzającą uprawnienie i za okres nie dłuższy niż 3 miesiące (jest to termin maksymalny) wstecz. Mając na uwadze powyższe rozważania należało stwierdzić, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie naruszono ani przepisów prawa materialnego, ani procesowego i dlatego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.