II SA/Sz 95/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. i H. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Ich skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem p o s t a n a w i a 1/przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu w kwocie powyżej [...] zł, 2/ w pozostałym zakresie wniosek oddalić. M. i H. M. wezwani do uiszczenia wpisu w kwocie 500 zł od złożonej skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. w sprawie uchylenia w części dotyczącej terminu wykonania obowiązków decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładającą na M. M. obowiązek wykonania określonych czynności, w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, wnieśli o przyznanie prawa pomocy. W formularzu PPF przesłanym na wezwanie Sądu wnioskodawcy wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podnieśli, iż uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 500 zł, stanowi dla nich duży uszczerbek w domowym budżecie. Skarżący prowadzą gospodarstwo rolne, w które muszą cały czas inwestować, a w ubiegłym roku dotknęła ich klęska żywiołowa, która spowodowała duże straty. Wnioskodawcy zmuszeni byli zaciągnąć kredyty, by móc kontynuować produkcję rolną. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że M. i H. M. mają na utrzymaniu czworo dzieci, z których troje jest w wieku szkolnym, najstarsza córka studiuje. Posiadany majątek stanowi mieszkanie o pow. [...] m2, nieruchomość rolna o pow. [...] ha oraz budynki gospodarcze tj. obora, stodoła, nadto kombajn zbożowy zakupiony na kredyt. Dochód osiągany z prowadzonego gospodarstwa rolnego wynosi [...] zł rocznie, co miesięcznie na osobę daje kwotę [...] zł. Miesięczne wydatki kształtują się następująco: gaz [...] zł, opał [...] zł, energia elektryczna [...] zł, woda [...] zł, czesne [...] zł, koszty dojazdu dzieci do szkół [...] zł, podatek [...] zł, lekarstwa [...] zł, nadto spłata rat kredytu inwestycyjnego i klęskowego. Mając na uwadze, że złożony formularz PPF został podpisany przez jednego z wnioskodawców a jego charakter uniemożliwiał identyfikację , które z małżonków go podpisało, referendarz sądowy wezwał wnioskodawców do złożenia oświadczenia, które z małżonków podpisało wniosek złożony w Sądzie oraz do podpisania i uzupełnienia przesłanego formularza PPF przez drugiego z małżonków w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Równocześnie wnioskodawcy zostali wezwani do nadesłania w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy : - dowodów potwierdzających wydatki ponoszone na utrzymanie domu za okres ostatnich trzech miesięcy, - wyciągów z kont bankowych wszystkich członków rodziny z okresu ostatnich trzech miesięcy, - dowodów potwierdzających wydatki ponoszone na zakup lekarstw za okres ostatnich trzech miesięcy, - dowodów potwierdzających wydatki na dojazd dzieci do szkoły, - oświadczenia gdzie studiuje córka i czy otrzymuje stypendium socjalne bądź naukowe, - zaświadczenia o posiadanym kredycie i wysokości miesięcznie spłacanych rat, - zaświadczenia o posiadanych kredytach na zakup maszyn rolniczych i wysokości miesięcznej raty, - oświadczenia, czy skarżący korzystają z dopłat bezpośrednich, jeżeli tak to przedłożenie kserokopii decyzji potwierdzającej ten fakt. W odpowiedzi skarżący nadesłali formularz PPF podsiany przez obojga z nich, zaświadczenie Banku Spółdzielczego [...] r. z którego wynika, że mają zaciągnięty kredyt klęskowy oraz siedem kredytów inwestycyjnych w różnych wysokościach na różne okresy czasu. Terminy spłat kapitału są raz w roku, odsetek kwartalnie, w roku [...] z posiadanego zadłużenia spłacono [...] zł kapitału. Nadto wnioskodawcy dołączyli rachunek za wodę na kwotę [...] zł, energię elektryczną [...] zł ( za okres dwóch miesięcy). Dodatkowo M. i H. M. wnieśli o przedłużenie terminu do dostarczenia pozostałych dokumentów wymienionych w wezwaniu. Zarządzeniem z dnia [...] r. referendarz sądowy przedłużył wnioskowany termin o dalsze 7 dni, liczonych od dnia doręczenia zarządzenia. W zakreślonym terminie wnioskodawcy ponownie przesłali zaświadczenie z banku, ponadto rachunek za telefon w kwocie [...] zł, wodę w kwocie [...] zł, prąd [...] zł i prąd [...] zł, kserokopię decyzji przyznającej dopłaty bezpośrednie. Pozostałych dokumentów wymienionych w wezwaniu nie przedłożyli. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest ciężka, gdy strona pozbawiona jest środków do życia lub posiadane środki są tak niewielkie, że zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Instytucja powyższa ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym, dla których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Każdy wnoszący sprawę do Sądu powinien zaś liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Występując natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawcy nie wykazali, że znajdują się w sytuacji materialnej kwalifikującej Ich do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W formularzu skarżący określili miesięczne koszty utrzymania na kwotę [...] zł na co składają się następujące kwoty: gaz [...] zł, opał [...] zł, prąd [...] zł, woda [...] zł, czesne [...] zł, dojazdy do szkoły [...] zł, podatek [...] zł, [...] zł leki nadto wskazali, że spłacają kredyty, ale nie określili miesięcznej wysokości spłacanych rat. Wezwani do udokumentowania ww. wydatków nadesłali jedynie rachunki za wodę, prąd i telefon oraz zaświadczenie z banku i decyzję w sprawie dopłat bezpośrednich. W pozostałej części ignorując wezwanie, nie odnieśli się w ogóle do wydatków za leki, czy kwestii nadesłania wyciągów z posiadanych kont bankowych. Należy również zauważyć, że z przedstawionych wydatków nie wszystkie ponoszone są co miesiąc, dotyczy to zakupu opału, czy nawozu, jak też podatku od nieruchomości. Skarżący prowadzą gospodarstwo rolne z którego osiągają dochód, a zatem nie należą do osób pozbawionych zupełnie środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. Jednakże biorąc pod uwagę wysokość wpisu (500 zł) oraz sytuację majątkową i osobistą skarżących – zwłaszcza wysokość zaciągniętych kredytów, referendarz sądowy uznał, że uiszczenie wpisu w całości w obecnej sytuacji mogłoby prowadzić do uszczerbku utrzymania koniecznego dla nich i rodziny, dlatego postanowił jak w sentencji. Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.