II SA/Sz 950/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak,, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.), Protokolant Małgorzata Frej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi W. i J. P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia I uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...], II stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, III zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę [...] ([...]) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia (...) na podstawie art. 119 § 1 i art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U z 2005r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) nałożył na (...) grzywnę w wysokości 19.992 zł celem przymuszenia z powodu niewykonania obowiązku wynikającego z decyzji z dnia (...) nakazującej J.W P rozbiórkę obiektu handlowego wraz z przyłączami wybudowanego na działkach nr (...) w K. - bez pozwolenia na budowę. Organ I instancji uzasadnił, że zgodnie z art. 121 § 5 ww. ustawy wysokość grzywny stanowi w przypadku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części objętego nakazem rozbiórki i 1/5 ceny jednego metra kwadratowego powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych. Dla Województwa Z. w IV kwartale 2006r. cena 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego do obliczania premii gwarancyjnej wynosiła 2. 380 złotych za metr kwadratowy, zatem wysokość grzywny obliczono biorąc pod uwagę powierzchnię budynku 42 m2. i kwotę 476 zł za m2 stanowiącą 1/5 ww. ceny, co w sumie daje kwotę 19.992 zł. Do postanowienia załączono odpis tytułu wykonawczego. Na skutek zażalenia J. i W P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, rozpoznał sprawę i orzekł o utrzymaniu zaskarżonego postanowienia w mocy. W decyzji organ II instancji stwierdził, że wysokość grzywny i sposób jej wyliczenia jest zgodny z art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zaś postępowanie przeprowadzone przez organ I instancji jest zasadne i zgodne z przepisami prawa. Organ II instancji podzielił stanowisko i argumenty organu I instancji wyrażone w uzasadnieniu postanowienia. Ponadto wyjaśnił, że w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nałożona, a nieuiszczona grzywna w celu przymuszenia podlega umorzeniu. Od powyższego postanowienia J i W P złożyli do Sądu skargę wnosząc o jego uchylenie. W skardze skarżący zarzucili naruszenie przez organy obu instancji przepisów art. 80 K.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego zebranego w sprawie i w konsekwencji błędne przyjęcie, że skarżący uchylają się od wykonania obowiązku rozbiórki spornego obiektu, podczas, gdy strona kolejnymi pismami z dnia 14 kwietnia 2006r. i z dnia 24 marca 2007r, zwracała się o przedłużenie terminu do wykonania rozbiórki obiektu. Nadto, zarzucili w uzasadnieniu skargi obrazę przepisów art. 124 § 2 K.p.a. w zw z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 11 K.p.a. i art. 8 K.p.a. Zdaniem skarżących organ I instancji nie odniósł się w uzasadnieniu postanowienia do treści przepisu art. 119 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który to przepis reguluje warunki zastosowania środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia, a co za tym idzie organ ten nie wyjaśnił zasadności przesłanek którymi kierował się w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał stanowisko dotychczas zajmowane w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga jest uzasadniona, jednakże z innych przyczyn niż wskazano w skardze. Jak wynika z akt sprawy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją ostateczną z dnia (...) nakazał J i W P rozbiórkę obiektu handlowego i wymiarach 7 m na 6 m wraz z przyłączami wodno – kanalizacyjnymi i elektroenergetycznymi wybudowanego bez pozwolenia na działkach nr (...). Wobec niewykonania powyższego obowiązku - wynikającego z przepisów prawa budowlanego – organ I instancji, na podstawie art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym (Dz.U. Nr z 2005, Nr 229, poz. 1954), nałożył na zobowiązanych grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 19.992 zł - ustalonej w oparciu o art. 121 § 4 i 5 ww. ustawy. Zgodnie z art. art. 119. § 1 grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Natomiast w myśl art. 121 § 1 grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie, z zastrzeżeniem § 4. Z zastrzeżeniem § 5 każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50.000 zł ( art. 121 § 2.) Grzywny nakładane wielokrotnie nie mogą łącznie przekroczyć kwoty 50.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 200.000 zł (§ 3). Jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa (art. 121 § 4). Wysokość grzywny, o której mowa w § 4, stanowi, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki, i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych (§ 5). Z powyższego wynika, że art. 121 § 4 ww. ustawy dotyczy sytuacji, gdy egzekucja ma na celu spełnienie obowiązku określonego w przepisach prawa budowlanego. Natomiast art. 121 § 5 ww. ustawy stosuje się tylko w sprawie rozbiórki budynku lub jego części, a przy obliczaniu wysokości grzywny w celu przymuszenia bierze się pod uwagę wielkość powierzchni zabudowy budynku lub jego części objętego nakazem rozbiórki. Zatem do obiektów budowlanych lub ich części, co do których orzeczono o nakazie rozbiórki, a które nie są budynkami w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j.: Dz.U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), przy nakładaniu grzywny w celu przymuszenia nie można stosować art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ustalając wysokość grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku przymusowej rozbiórki innego obiektu budowlanego niż budynek, należy stosować przepisy art. 121 § 2, 3 i 4 ww. ustawy. Sąd stwierdził, że w decyzji z dnia (...)., którą orzeczono nakaz rozbiórki jest mowa o obiekcie handlowym, jak również w postanowieniu o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania ww. obowiązku organ I instancji określa przedmiotowy obiekt jako obiekt handlowy, jednocześnie przyjmując do ustalenia wysokości grzywny sposób obliczania wskazany w art. 121 § 5 omawianej wyżej ustawy, stosowany tylko i wyłącznie w sprawach rozbiórki budynków (lub ich części). Z akt sprawy, jak i z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia i z postanowienia organu I instancji, nie wynika na jakiej podstawie organy obu instancji zakwalifikowały przedmiotowy obiekt jako budynek. Ustawową definicję budynku zawiera przepis art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, według którego pod pojęciem budynku należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przekór budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Organy obu instancji nie dokonały w wydanych orzeczeniach analizy ww. przesłanek umożliwiających zakwalifikowanie danego obiektu do kategorii budynku. W ocenie Sądu, organ I instancji winien w pierwszej kolejności ustalić, czy przedmiotowy obiekt spełnia wyżej wymienione ustawowe kryteria przewidziane dla budynku, czy też nakaz rozbiórki dotyczy innego obiektu budowlanego. Z akt sprawy nie wynika, aby okoliczność ta była przedmiotem ustaleń i rozważań organów obu instancji. W konsekwencji zastosowanie w sprawie, przy nakładaniu grzywny, przepisu art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracyjnym nie zostało należycie uzasadnione. Podkreślić przy tym należy, że ustalenia w zakresie, czy obiekt budowlany jest budynkiem, czy innym obiektem budowlanym determinują w sprawie zastosowanie właściwego przepisu w przedmiocie nałożenia grzywny. Z powyższych względów, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa tj. przepisów postępowania administracyjnego art. 7 i art. 77 oraz 107 K.p.a., które w sposób istotny miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Dlatego też, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnego (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w pkt I wyroku. Na podstawie art. 152 P.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu , zaś o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.