II SA/Sz 951/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi R. T. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego dotyczącego doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [..], II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego R. T. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, IV. zasądza od Skarbu Państwu - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokata P. M. kwotę [...] złotych, powiększoną o kwotę należnego podatku od towarów i usług, z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej k.p.a.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. po rozpatrzeniu odwołania R. T. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego dotyczącego doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem samowolnie wykonanych robót budowlanych związanych z wybudowaniem budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr [...] w obr. [...] przy ul. [...] w K.. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż w dniu 21 października 2005 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., po przeprowadzonych oględzinach przedmiotowego budynku, wszczął postępowanie w sprawie wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę obiektu. W toku postępowania ustalono, że budynek gospodarczy, usytuowany na działce nr [...] w obr. [...] przy ul. [...]w K. powstał w 1984 r. w warunkach samowoli budowlanej. Decyzją z dnia [...] Architekt Miejski Miasta K. nakazał inwestorowi dokonanie rozbiórki przedmiotowego budynku. W dniu [...] r. pomiędzy R. T. a inwestorem – M. D., doszło do zawarcia ugody administracyjnej, określającej wspólne działania dotyczące spornego obiektu. Postanowieniem z [...] zatwierdzono w/w ugodę, orzekając, iż po jego uprawomocnieniu się, utraci moc decyzja z dnia [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. Pismem z dnia [...] PINB w K. zwrócił się do Wydziału Architektury i Urbanistyki Urzędu Miejskiego w K. o przesłanie dokumentacji związanej z rozpatrywaną sprawą. W odpowiedzi uzyskał informację, iż w archiwum nie zachowały się akta dotyczące spornego budynku gospodarczego. W związku z powyższym, postanowieniem z dnia [...] organ I instancji nałożył na aktualną właścicielkę posesji nr [...] – W. Gł. obowiązek dostarczenia inwentaryzacji architektoniczno - budowlanej wybudowanego budynku gospodarczego, jak również opinii technicznej określającej zgodność wykonanych robót budowlanych z obowiązującymi przepisami, Polskimi Normami oraz zasadami wiedzy technicznej, w tym ocenę stanu i możliwości bezpiecznego użytkowania wyrobów zawierających azbest. Zobowiązana wywiązała się z nałożonego obowiązku. Ponadto w trakcie postępowania przesłuchano rzeczoznawcę budowlanego dr inż. W. B., który sporządził opinię techniczną przedmiotowego obiektu, a w aneksie do tejże opinii stwierdził, iż stan techniczny rozpatrywanego budynku gospodarczego spełniał na dzień oceny wymagania odnośnie zapewnienia bezpieczeństwa jego eksploatacji w rozumieniu art.37 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229, ze. zm.). W opinii organu I instancji, dokonane ustalenia o zgodności wykonanych robót budowlanych z przepisami ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 roku, gdzie nie naruszono zawartego w niej art. 37 oraz okoliczność, iż nie wystąpiły przesłanki do wydania decyzji na podstawie art. 40 tejże ustawy stanowiły, iż dalsze postępowanie pod kątem doprowadzenia wykonanych robót budowlanych przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z prawem stało się bezprzedmiotowe. W konsekwencji decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. umorzył postępowanie w sprawie. Od powyższej decyzji R. T. wniósł odwołanie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. kwestionując w nim prawidłowość przedłożonej w sprawie, przez W. G. opinii rzeczoznawcy budowlanego - dr inż. W. B. W przekonaniu skarżącego, rzeczoznawca pominął w niniejszej decyzji kwestie związane z wyglądem budynku i jego złym stanem technicznym od strony posesji skarżącego, oznaczonej numerem 172. W ocenie organu II instancji, PINB w K., w przedmiotowej sprawie prawidłowo zastosował przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Z akt sprawy i przedłożonych przez W. G. dokumentów wynikało, iż nie naruszono postanowień art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., tj. obiekt posadowiony został zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym oraz zachowano bezpieczeństwo konstrukcji. Ponadto z uwagi na fakt, iż nie wystąpiły przesłanki do zastosowania art. 40, a w konsekwencji także art. 42 przywołanej wersji ustawy z 1974 r., organ powiatowy słusznie umorzył postępowanie. Z kolei odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji uznał, iż nie miały one wpływu na przyjęte rozstrzygnięcie, ponieważ jak zostało wykazane, nakaz rozbiórki obiektu nie był w tym stanie faktycznym prawnie dopuszczalnym środkiem. Ponadto jak wynikało z treści opinii rzeczoznawcy – W. B. oraz jego zaprotokołowanych zeznań uzupełniających, nie można było podzielić zdania skarżącego, iż niniejsza opinia nie traktowała problemu całościowo i była nieprawidłowa. Rozwiązania w niej zawarte odnosiły się bowiem do całego budynku, zarówno od strony działki nr [...], jak i posesji nr [...]. Na powyższą decyzję w dniu 17 sierpnia 2007 r. R. T. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2008 r. pełnomocnik skarżącego uzupełnił skargę w ten sposób, iż zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 6, art. 7, art. 75, art. 77, art. 84 oraz art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej Kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według wskazanego wyżej kryterium oraz w granicach rozstrzygania sądu zakreślonych w art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm., dalej zwanej P.p.s.a.) doprowadziła do uznania, iż decyzja ta wydana została w sposób niezgodny z prawem. W przedmiotowej sprawie organy obu instancji prawidłowo uznały, iż z uwagi na okres wzniesienia spornego obiektu, stosownie do treści art. 103 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. zastosowanie znajdować powinny przepisy ustawy Prawo budowlane w wersji z 1974 r. W sposób właściwy zobowiązały również aktualną właścicielkę posesji nr 173 – W. G, do przedłożenia inwentaryzacji architektoniczno - budowlanej oraz opinii technicznej wybudowanego budynku gospodarczego, a w zakresie tej ostatniej m. in. oceny stanu i możliwości bezpiecznego użytkowania wyrobów zawierających azbest. Nieprawidłowości, których się dopuściły dotyczą sposobu ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Z dokumentacji fotograficznej, załączonej do opinii rzeczoznawcy budowlanego dr inż. W. B. wynika, iż przedstawia ona stan budynku, w tym także pokrycia dachowego wyłącznie od strony posesji nr [...]. Pomimo tej okoliczności organ I instancji, na podstawie niniejszej dokumentacji, treści opinii oraz w oparciu o uzupełniające materiał dowodowy zeznania sporządzającego opinię techniczną rzeczoznawcy przyjął, iż stan wykonanych w obiekcie robót był zgodny z prawem. W konsekwencji umorzył postępowanie, jako bezprzedmiotowe. W złożonym odwołaniu skarżący zakwestionował ustalenia zawarte w sporządzonej opinii technicznej przedkładając na potwierdzenie podnoszonej argumentacji, materiał fotograficzny przedmiotowego obiektu od strony własnej posesji. W postępowaniu odwoławczym organ II instancji, pominął jednakże załączone przezeń środki dowodowe, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, koncentrując się w nim przede wszystkim na ocenie działań organu I instancji oraz ograniczając w wykazaniu bezpodstawności zarzutów odwołania wyłącznie do wskazania wiarygodnych w jego ocenie treści opinii technicznej oraz potwierdzających je zeznań rzeczoznawcy. W żaden sposób nie odniósł się natomiast do różnic wynikających z przedłożonych przez tegoż rzeczoznawcę oraz skarżącego zdjęć przedmiotowego obiektu. W kontekście powyższych działań organów podkreślenia wymaga, iż nałożenie przez organ na stronę postępowania administracyjnego obowiązku przedstawienia związanych z przedmiotem postępowania środków dowodowych, nie oznacza zwolnienia organu z obowiązku przeprowadzenia postępowania zgodnie z regułami postępowania dowodowego oraz zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego jurysdykcyjnego, określonymi w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego. Zgodnie bowiem z treścią art. 7 i 77 k.p.a., to na organie administracji publicznej ciąży konieczność podjęcia w toku postępowania wszelkich kroków, niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz jej załatwienia, poprzez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całości materiału dowodowego. Organy obu instancji powinny były zatem zadbać, aby ustalenia dotyczące stanu technicznego dotyczyły całości przedmiotowego obiektu. W przypadku zaś ewentualnych wątpliwości, a takie niewątpliwie pojawiły się w przedmiotowej sprawie w związku z przedłożeniem przez skarżącego zdjęć spornego obiektu od strony jego posesji, organy powinny z urzędu podjąć działania w celu ustalenia stanu rzeczywistego, w tym w szczególności w drodze oględzin lub na podstawie opinii powołanego przez organ w trybie art. 84 k.p.a. biegłego. Zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia art. 6, art. 7, art. 75, art. 77, art. 84 k.p.a. uznać należy zatem za zasadne. Za bezpodstawny przyjąć należy jednakże zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Przepis ten bowiem, formułując jedną z przesłanek właściwych dla trybu weryfikacji decyzji ostatecznych nie znajduje zastosowania w trybie zwykłym postępowania administracyjnego. Reasumując, naruszenie powołanych przepisów postępowania, w ocenie Sądu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji powinien wnikliwie przeprowadzić postępowanie dowodowe, mające na celu ustalenie stanu technicznego budynku, w tym zwłaszcza połaci dachowych z uwzględnieniem także tej od strony posesji skarżącego, oznaczonej nr [...]. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., należało orzec jak w pkt I sentencji. Orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia wyroku (pkt II) oparte zostało o przepis art. 152 P.p.s.a. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego (pkt III), sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a., natomiast w zakresie wynagrodzenia pełnomocnika (pkt IV) na podstawie art. 250 P.p.s.a.