II SA/Sz 952/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki, Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 listopada 2009 r. sprawy ze skargi D. i J. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego klatki schodowej oddala skargę W dniu [...] r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] wpłynęło pismo G. M. z informacją, iż w budynku wielorodzinnym położonym na działce nr [...] obr. [...] , przy ul. [...] w [...] wykonana została samowolnie nowa instalacja wodociągowa. Strona zwróciła się w tym piśmie o ustalenie czy wykonanie ww. instalacji na klatce schodowej budynku mieszkalnego nie zagraża bezpieczeństwu mieszkańcom posesji i czy nie została naruszona konstrukcja klatki schodowej tego budynku. Pismem z dnia [...] r. organ nadzoru budowlanego I instancji zawiadomił strony postępowania o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego klatki schodowej w budynku mieszkalnym, położonym w [...] przy ul.[...] , na terenie działki nr [...] , obręb geodezyjny nr [...] miasta[...] . Następnie decyzją z dnia [...] r., nr[...] , Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w[...] , działając na podstawie art.105 § 1 K.p.a., umorzył postępowanie administracyjne wszczęte z urzędu w dniu [...] r. prowadzone w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego klatki schodowej w ww. budynku mieszkalnym. Organ I instancji uzasadnił, iż w wyniku dokonanych oględzin przedmiotowej klatki schodowej stwierdzono, że z lokalu nr [...] (poddasza) H. K., wyprowadzony jest pion instalacji wodociągowej (obudowany konstrukcją drewnianą) przechodzący przez korytarz klatki na parterze i skierowany do piwnicy, w której zainstalowany został piec centralnego ogrzewania. W związku z tym, iż roboty instalacyjne wykonane zostały bez wymaganego przepisami zezwolenia od organu architektoniczno-budowlanego organ nadzoru budowlanego poprowadzi z tytułu samowolnie wykonanych robót odrębne postępowanie administracyjne. Ustalono także, że budynek wybudowany został w latach przedwojennych, jest konstrukcji murowanej tradycyjnie, podpiwniczony, piętrowy z użytkowym poddaszem i dachem dwuspadowym wysokim, w którym - jak oświadczył własnoręcznym podpisem podczas oględzin jeden z czterech współwłaścicieli, wykonanie pionu wodociągowego przechodzącego przez korytarz nie spowodowało żadnych pęknięć na ścianach, czy suficie nad wejściem do budynku, klatka od wielu lat nie była odnawiana i brak jest przeprowadzanych bieżących konserwacji. Wewnątrz klatki schodowej z parteru na piętro prowadzą schody o konstrukcji drewnianej. Organ ocenił stan techniczny schodów jako dobry, które nie stwarzają zagrożenia bezpieczeństwa życia lub zdrowia mieszkańców klatki schodowej. Organ I instancji wskazał dalej, iż inwestor robót przedłożył ocenę techniczną klatki schodowej, w której to osoba uprawniona opiniuje, iż w ramach wykonywanego remontu, inwestor nie uszkodził konstrukcji budynku, tynków ani powłok malarskich - przejścia przez stropy i ściany wykonano metodą odwiertu, rur są zaizolowane i odbudowane, roboty wykonane przez inwestora H.K. nie spowodowały ujemnego wpływu na konstrukcję przedmiotowego budynku, ani na stan techniczny tynków i powłok malarskich klatki schodowej i nie zagrażają zdrowiu i życiu ludziom oraz bezpieczeństwu mienia. Mając powyższe ustalenia na względzie organ uznał postępowanie w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego klatki schodowej za bezprzedmiotowe i orzekł o jego umorzeniu. Od tej decyzji organu I instancji odwołali się G. i A. M., a także D. i J.W.. W wyniku rozpoznania ww. odwołań [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [....] r., nr [.. .], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 § 1 K.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Na wstępie uzasadnienia organ odwoławczy wskazał, iż skarżący podnieśli w swoich odwołaniach m.in., że uszkodzenia tynków, ścian i sufitów zostały spowodowane wyłącznie na skutek samowoli budowlanej dokonanej przez H. K., a wobec początkowego zbagatelizowania przez PINB w [...] wpływu ww. samowoli budowlanej na stan techniczny przedmiotowego budynku, grozi on katastrofą budowlaną. Dalej organ II instancji uzasadnił, iż w ramach postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego klatki schodowej w budynku mieszkalnym, położonym w [...] przy ul. [...] , na terenie działki nr [...] , w obrębie geodezyjnym nr [...] miasta [...] inwestor H. K. dostarczyła opinię techniczną autorstwa S. S. upr. bud.[...] . Z opinii tej wynika, że w ramach wykonywanego remontu, inwestor nie uszkodził konstrukcji budynku, tynków ani powłok malarskich - przejścia przez stropy i ściany wykonano metodą odwiertu, rury zaizolowane i odbudowane. Ponadto wynika, iż wykonane przez H. K. roboty budowlane nie spowodowały ujemnego wpływu na konstrukcję przedmiotowego budynku, ani na stan techniczny tynków i powłok malarskich klatki schodowej. W dniu [...] r. PINB w [...] przeprowadził oględziny przedmiotowego budynku i stwierdził, że ściany i sufity klatki schodowej budynku nie były odnawiane od kilku lat, oraz że nad wejściem do klatki schodowej od strony ulicy widnieje miejscowe spękanie tynku (rysa). Ponadto w protokole odnotowano, że z parteru na piętro prowadzą schody o konstrukcji drewnianej, których stan techniczny oceniony został na dobry i nie stwarzający zagrożenia bezpieczeństwa życia lub zdrowia mieszkańców. W ocenie organu II instancji przedmiotowe postępowanie, prowadzone - jak wynika z powyższego - w trybie przewidzianym w rozdziale VI ustawy Prawo budowlane (utrzymanie obiektów budowlanych) od samego początku było bezprzedmiotowe. W zamierzeniu organu I instancji miało ono bowiem głównie na celu ustalenie wpływu samowolnie wykonanych robót budowlanych na stan techniczny przedmiotowej klatki schodowej. Prawo budowlane natomiast stanowi, iż w przypadku stwierdzenia popełnienia samowoli budowlanej innej niż określone w art. 48 albo 49b ustawy Prawo budowlanego, właściwy organ obowiązany jest prowadzić postępowanie w trybie przewidzianym w art. 50 - 51 tej ustawy. W toku tego postępowania organ powinien zaś ustalić m.in. wpływ popełnionej samowoli budowlanej na stan techniczny całego obiektu budowlanego. Organ II instancji podał, iż z przesłanych akt organu I instancji wynika, że PINB w [...] prowadzi odrębne postępowania dotyczące wykonanych samowolnie przez H. K. robót budowlanych w przedmiotowym budynku. Sprawy zarejestrowane są pod następującymi znakami:[...] ;[...] . Zdaniem organu odwoławczego wszelkie kwestie związane z wpływem wykonanych przez H.K. robót budowlanych (w tym przeprowadzenie pionów instalacyjnych) na stan techniczny budynku mieszkalnego, położonego w [...] przy ul. [...] (w tym klatki schodowe) powinny być wyjaśnione właśnie w toku wyżej wskazanych postępowań. Przedmiotowe postępowanie zaś nie powinno być w ogóle wszczynane na obecnym etapie sprawy. Powyższe okoliczności uzasadniają umorzenie niniejszego postępowania. D. i J.W. zaskarżyli decyzję organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w podnosząc zarzut naruszenia zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 7, 8 i 13 kodeksu oraz nieuzasadnionego przyjęcia za dowód w sprawie opinii technicznej, która w ich ocenie jest nierzetelna. Skarżący wyjaśnili w skardze, iż od wielu lat toczy się spór pomiędzy właścicielami budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] spowodowany samowolnie wykonywanymi przez H. K. pracami budowlanymi powodującymi dewastację tegoż budynku i zagrożenie katastrofą budowlaną. Skarżący podkreślili, iż sprawa dotyczy prac budowlanych polegających na wykonaniu wewnętrznej instalacji wodociągowej oraz instalacji c.o. jednakże decyzja organu I instancji nie rozstrzyga faktu wykonania tych robót bez wymaganego prawem pozwolenia na wykonanie robót budowlanych, lecz odnosi się tylko do stanu technicznego klatki schodowej ustalonego na podstawie nierzetelnej opinii technicznej. Zdaniem skarżących zakres wykonanych prac przez H. K. świadczy, iż nie jest to remont, lecz budowa nowych instalacji. Fakt samowolnego wykonania instalacji wodociągowej i c.o. w przedmiotowym budynku został całkowicie pominięty w zaskarżonych decyzjach. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje : Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwaną dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji pod względem zgodności z prawem. Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a zatem skarga D. i J. W. jako niezasadna podlega oddaleniu. Sąd stwierdził, iż jak wynika z akt sprawy G. M. współmieszkaniec budynku wielorodzinnego położonego przy ul. [...] w [...] zgłosiła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych polegających na wykonaniu na klatce schodowej od piwnicy do wejścia do budynku nowej instalacji wodociągowej i c.o. W treści wniosku strona zawarła również żądanie ustalenia przez organ nadzoru budowlanego, czy samowolnie wykonane przez inwestora H. K. roboty budowlane naruszyły konstrukcję klatki schodowej w tym budynku stwarzając zagrożenie dla bezpieczeństwa mieszkańców. Tak więc z ww. wniosku wynika żądanie załatwienia przez organ nadzoru budowlanego konkretnej sprawy administracyjnej tj. sprawy samowoli budowlanej dokonanej w budynku wielorodzinnym położonym przy ul. Wyspiańskiego 1 w Goleniowie na działce nr [...] obr.[...] 8. Stąd też rolą Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] było wszczęcie postępowania administracyjnego w zakresie objętym ww. wnioskiem i prowadzenie postępowania w tym zakresie. Tymczasem organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego klatki schodowej w przedmiotowym budynku. W ramach tego postępowania, w oparciu o zebrany materiał dowodowy, organ I instancji stwierdził, iż wykonane przez inwestora prace nie wpłynęły na istniejący stan techniczny budynku, a zatem postępowanie w przedmiocie nieodpowiedniego stanu technicznego ww. budynku stało się bezprzedmiotowe i na podstawie art. 105 K.p.a. należało je umorzyć. Zaskarżoną decyzją organ II instancji utrzymał w mocy, co do zasady prawidłowe rozstrzygnięcie organu I instancji z dnia [...] r. wskazując, iż przedmiotowe postępowanie, prowadzone w trybie przewidzianym w rozdziale VI ustawy Prawo budowlane (utrzymanie obiektów budowlanych) od samego początku było bezprzedmiotowe. Miało ono bowiem głównie na celu ustalenie wpływu samowolnie wykonanych robót budowlanych na stan techniczny przedmiotowej klatki schodowej. Natomiast przepisy prawa budowlanego stanowią, iż w przypadku stwierdzenia popełnienia samowoli budowlanej innej niż określone w art. 48 albo 49b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), właściwy organ obowiązany jest prowadzić postępowanie w trybie przewidzianym w art. 50 - 51 tej ustawy. Dopiero w toku tego postępowania organ powinien zaś ustalić m.in. wpływ popełnionej samowoli budowlanej na stan techniczny całego obiektu budowlanego. Sąd podziela stanowisko organu II instancji wyrażone w decyzji albowiem w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane organ zobligowany byłby do podjęcia wszelkich działań i czynności zmierzających do ustalenia istnienia samowoli budowlanej, a w konsekwencji takich ustaleń byłby zobowiązany zbadać wpływ wykonanych robót na stan techniczny klatki schodowej. W ocenie Sądu zasadne zatem było umorzenie postępowania prowadzonego w innej sprawie niż to określała treść żądania o jego wszczęcie, zwłaszcza gdy rozstrzygnięcie sprawy wpływu samowolnie wykonanych robót budowlanych na stan budynku mieści się w granicach sprawy w przedmiocie samowoli budowlanej dokonanej w tym budynku. Notabene z akt sprawy wynika, iż takie postępowania w przedmiocie samowoli budowlanej dot. wykonania instalacji wodociągowej i c.o. zostały już wszczęte. W zaistniałej sytuacji, prowadzenie postępowania w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku, ściślej klatki schodowej, podczas gdy przedmiotem postępowania winno być ustalenie istnienia samowoli budowlanej z wszelkimi konsekwencjami z nią związanymi - stało się bezprzedmiotowe. Zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Sąd stwierdził, iż rozstrzygnięcia organów obu instancji w tej sprawie okazały się zasadne i odpowiadające przepisom prawa zarówno materialnego jak i procesowego. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.