II SA/Sz 955/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Asesor WSA Kazimierz Maczewski, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego I. u c h y l a zaskarżoną decyzją oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu , III. z a s ą d z a od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] na rzecz adwokata T. G. kwotę (...) złotych powiększoną o kwotą należnego podatku od towarów i usług z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej oraz kwotę (...) z tytuł zwrotu poniesionych wydatków. Działający z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] r. przyznał dodatek mieszkaniowy J.K. w wysokości [...] zł. na okres 6 miesięcy, począwszy od [...] r. Decyzja została wydana w oparciu o art.2 ust.1, art.5, art.3 ust.1,2,3 i 4, art.6 ust.1-10 i art.7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych ( Dz.U. Nr 71, poz.734 z późn.zm. ) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych ( Dz.U. Nr 156, poz.1817 ). J.K. złożył dnia [...] r. pismo do organu wydającego decyzję z zapytaniem dotyczącym wyjaśnienia dlaczego jako dochód gospodarstwa domowego zaliczono zasiłek rodzinny wnuka, który jest członkiem tego gospodarstwa w rozumieniu art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Jednocześnie zastrzegł sobie, że jeżeli wyjaśnienie nie będzie dla niego zadawalające, pismo to należy uznać za odwołanie do organu nadrzędnego. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] pismem z dnia [...] r. udzielił J.K. odpowiedzi, lecz jak wynika z kolejnego pisma złożonego dnia [...] r. nie była ona dla strony zadawalająca. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], rozpatrując odwołanie J. K., decyzją z dnia [...] r. numer [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Celem przekonania strony o zgodności decyzji pierwszej instancji z prawem, Kolegium przedstawiło podstawy wyliczenia dochodów w rodzinie uprawnionej do ubiegania się o dodatek mieszkaniowy, stwierdzając, iż w art.3 ust.1 w związku z art.16 i art.17 ust.1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych określono, w sposób szczegółowy, jakie i w jakiej wysokości dochody w rodzinie uprawniają do ubiegania się o dodatek mieszkaniowy. Dopełnieniem tej regulacji jest definicja dochodu określona w art.3 ust.3 ustawy. W powyższych przepisów wynika, że za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Do dochodu nie wlicza się dodatków dla sierot zupełnych, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej oraz dodatku mieszkaniowego. Stąd do dochodu trzyosobowej rodziny J.K. wliczono rentę ZUS wraz z zaliczką na podatek dochodowy i ubezpieczenie zdrowotne oraz zasiłek rodzinny. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] J. K. przedstawia swoją trudną sytuację finansową i życiową oraz nie zgadza się z wliczeniem do dochodu zasiłku rodzinnego, bowiem zarówno dodatek mieszkaniowy jak i zasiłek rodzinny wypłacane są przez MOPS, co jego zdaniem, uzasadnia nie wliczanie zasiłku do dochodu stanowiącego podstawę przyznania dodatku mieszkaniowego. Stwierdził ponadto, że choć mieszka z córką A. i wnukiem A., prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji oraz zwracając uwagę na to, że wniosek z dnia [...] r. o przyznanie dodatku mieszkaniowego, sporządzony osobiście i podpisany przez J.K. , zawierał informację, że w lokalu przy ul. [...] w [...] zamieszkują 3 osoby prowadzące wspólne gospodarstwo domowe, a do wniosku załączono także oświadczenie wnioskodawcy o dochodach wszystkich członków jego gospodarstwa domowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz.1269 z późn.zm. ) Sąd właściwy jest do kontroli decyzji administracyjnych tylko w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Tak więc uchylenie decyzji administracyjnych przez Sąd następuje w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd rozpoznając skargę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a także do aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia ( art.134 § 1 i art.135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi –Dz.U.Nr 153, poz.1270 z późn.zm. ). W niniejszej sprawie Sąd uznał skargę za zasadną, choć nie z przyczyn w niej podniesionych. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, a także w oparciu o § 2 ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych ( Dz.U. Nr 156, poz.1817 z późn.zm. ). Jakkolwiek organ odwoławczy prawidłowo zinterpretował przepisy ustawy (art.3 ust.3) dotyczące ustalania wysokości dochodu rodziny stanowiącego podstawę przyznania dodatku mieszkaniowego i w oparciu o posiadane dokumenty prawidłowo uznał, iż J.K. prowadzi gospodarstwo trzyosobowe, to jednak zaszły inne okoliczności uzasadniające uchylenie wydanych decyzji. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 9 maja 2006 r. sygn.akt P 4/05 uznał, iż § 2 ust.2 powołanego wyżej rozporządzenia jest niezgodny z art.6 ust.1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych ( Dz.U. Nr 71, poz.734 z późn.zm. ). Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego ogłoszone zostało w Dzienniku Ustaw Nr 84, poz.587 z dnia 18 maja 2006 r. Stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności § 2 ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych z art. 6 ust.1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych oznacza dla rozpatrywanej sprawy, iż przepis ten nie może być uznany za prawidłową podstawę wydanych decyzji administracyjnych przyznających dodatek mieszkaniowy. Zgodnie z art.190 ust.4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą aktu normatywnego na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonym w innych przepisach właściwych dla danego postępowania. Również art.145a ustawy Kodeks postępowania administracyjnego stanowi, iż można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja ( przesłanka wznowieniowa ). Zgodnie z art.145 § 1 pkt 1 lit.b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. ) sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się jednolicie, że skoro stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana decyzja, jest podstawą wznowienia postępowania administracyjnego, to taka sytuacja uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji ( wyrok NSA z 11.08.1999r. sygn.akt II SA 1027/99 Lex 46809, wyrok SN z 4.12. 2002 sygn.akt III RN200/01 OSNP 2003/24/582 ). W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...], na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.b w związku z art.135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji. Orzeczenie o tym, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu wydane zostało w oparciu o art.152 ww. ustawy i rozstrzygnięcie w tym zakresie traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.